Báo động giới trẻ ra đường sạch sẽ thơm tho, về nhà sống chung với… rác

Trong phòng ngủ rác chất cao tới tận giường, phòng tắm ngập giấy vệ sinh, nhiều căn phòng đóng kín lâu ngày không được dọn dẹp… - những hình ảnh, video cùng lời than thở của chủ nhà trọ và phụ huynh khiến không ít người chết lặng trước mức độ bừa bộn, bẩn thỉu vượt xa tưởng tượng của một bộ phận người trẻ. Với các bạn trẻ này, việc dọn dẹp dường như chưa từng có trong bộ nhớ hay lịch sinh hoạt hằng ngày.

Mới đây, bà Xuân Thu - một chủ nhà trọ tại phường Tân An, TP Cần Thơ - sốc nặng khi nhìn vào phòng trọ của một nữ sinh viên đang thuê. Bà thấy căn phòng vốn sạch sẽ ngăn nắp của mình sau thời gian cho thuê đã thực sự biến thành… bãi rác.

Rác nuốt chửng không gian sống

Trước đó, một người thuê phòng báo cho bà Thu về mùi hôi trong dãy trọ, nghi bắt nguồn từ phòng số 3. Do cô gái thuê phòng vẫn đang ở, hiện khóa cửa đi đâu đó, bà đành tìm cách ngó vào. Những gì trông thấy khiến bà hốt hoảng. “Với số rác đó, 2 vợ chồng già chúng tôi không cách nào dọn xuể, cũng không dám la lớn hay nhờ người xung quanh giúp vì sợ họ đồn ra, không ai dám thuê phòng chỗ mình. Chúng tôi đành cầu cứu con trai” - bà Thu kể.

Cả gia đình bà Xuân Thu mất gần 1 ngày để dọn dẹp, số rác trong phòng trọ của nữ sinh viên nọ phải cần 3 chuyến xe rác dân lập mới chở hết - Ảnh do nhân vật cung cấp

Chúng tôi gặp anh Quang Huy - con trai bà Thu - một ngày sau khi anh cắt khóa phòng vào dọn dẹp “núi rác”. Anh kể: “Căn phòng chỉ tầm 12m2 nhưng lượng rác chúng tôi quét, hốt phải chở đầy 3 xe rác dân lập mới hết. Đủ loại rác, nhiều nhất là hộp cơm, ly nhựa, bịch ni lông, lon nước ngọt, bình nước suối, đũa muỗng dùng 1 lần… Tất cả lẫn lộn với quần áo bẩn, tập vở, tài liệu và cả giấy vệ sinh. Trong phòng gần như không còn chỗ đặt chân, giường ngủ cũng bị rác phủ kín. Còn trong phòng tắm, giấy vệ sinh đã sử dụng vương vãi khắp sàn, thấm nước, đóng thành từng lớp”.

Những người cùng dãy trọ cho biết cô gái thuê phòng còn rất trẻ, là sinh viên ngành dược. Hằng ngày, cô ra khỏi phòng từ sớm, chiều tối quay về là khóa trái cửa phòng, không giao du với ai, cũng không thấy nấu ăn hay đổ rác.

Không hề ngạc nhiên trước những tình huống ở dơ kinh hoàng của giới trẻ, chị Nguyễn Thị Luyến - làm nghề giúp việc theo giờ cho các hộ gia đình ở khu vực Nam Sài Gòn, TPHCM - cho biết chị thường được thuê dọn dẹp những căn hộ bẩn thỉu ngoài sức tưởng tượng. “Đa phần nhà chung cư cho sinh viên thuê đều bị tình trạng này. Tụi nhỏ ăn uống xong để nguyên vậy, mùi bốc lên rất ghê. Cơm thừa, đồ ăn còn đọng trong hộp để lâu ngày ruồi bu kiến đậu sinh giòi bọ tùm lum. Nhà vệ sinh thì mấy tháng không cọ rửa, mùi hôi lan ra mấy căn hộ bên cạnh... Những nhà như vậy hôm nào khỏe tôi mới dám nhận vì làm rất cực, tiền trả nhiều tôi cũng không ham” - chị Luyến nói.

Theo chị Luyến, hiện nhiều chủ nhà có căn hộ chung cư cho giới trẻ thuê thường gọi chị tới dọn dẹp định kỳ chứ không trông mong vào ý thức của người thuê. “Họ thường tính luôn tiền dọn dẹp vào giá thuê phòng. Mà phải làm vậy mới được vì nhiều nhà tôi chứng kiến lúc mới cho thuê thì trắng tinh sạch sẽ, vài tháng sau đã xuống cấp, dơ bẩn khủng khiếp…” - chị Luyến kể.

Nền nhà và giường ngủ đều ngập rác, chiếc võng trở thành nơi ăn ngủ của nữ sinh viên thuê trọ tại phường Tân An, TP Cần Thơ - Ảnh do nhân vật cung cấp

Không ai nhìn nên không cần giữ

Chị Hà Thị Thu - nhân viên văn phòng, ngụ TPHCM - luôn đau đầu vì 2 cô con gái (lớp Mười một và lớp Năm). Ai cũng khen chị khéo chăm vì bé nào cũng xinh xắn, tinh tươm. Thế nhưng, phía sau cánh cửa phòng ngủ của 2 cô bé ấy lại là một “thế giới ngầm” chị không dám cho ai thấy. “Mỗi sáng, 2 đứa thay quần áo xong là quăng ra sàn. Chiều các con đi học về, đồ dơ lại vứt trên giường hoặc sàn. Tắm xong, đồ lót cũng không thèm gỡ ra khỏi ống quần dài, cứ thế vứt chỏng chơ” - chị Thu bức xúc kể.

Không chỉ vậy, những ly trà sữa uống hết từ vài ngày trước vẫn nằm trên bàn, kiến bu đen. Vỏ hộp sữa chua, vỏ kẹo, giấy vụn... vương vãi khắp nơi. “Không hiểu sao tụi nhỏ có thể ngồi học bên chiếc bàn bừa bộn hay nằm cạnh đống đồ bốc mùi mà vẫn thản nhiên lướt điện thoại” - chị Thu bày tỏ sự bất lực.

Cùng nỗi niềm, chị Nguyễn Thanh Thảo - phó phòng tín dụng một ngân hàng tại TPHCM - cũng không thể hiểu tại sao cô con gái lớp Mười luôn chải chuốt, thơm phức khi ra đường nhưng về nhà thì mền gối không bao giờ xếp, quần áo sạch dơ lẫn lộn, nhét đầy từ tủ đến giường. “Kinh khủng nhất là mỗi lần con tới kỳ kinh nguyệt, băng vệ sinh dùng rồi quăng nửa trong nửa ngoài thùng rác, mấy miếng dán rơi vãi trên sàn... Tóc rụng gom lại để cả đống trong góc con cũng chẳng buồn quét” - chị Thảo ngán ngẩm.

Còn con trai của chị Võ Thu Phương (phường Bình Trưng, TPHCM) từ thời sinh viên đã thiết lập phòng ngủ như một pháo đài bất khả xâm phạm, không cho cha mẹ vào. Trước tết, con bệnh phải nhập viện, chị Phương về mở cửa phòng con lấy ít đồ dùng. Cửa vừa mở, chị choáng váng vì mùi hôi nồng nặc. Từ sàn nhà đến bàn học, đâu đâu cũng thấy vỏ lon nước ngọt, vỏ hộp thức ăn nhanh bám đầy dầu mỡ. Quần áo, giày vớ dơ vứt khắp phòng. Chị tức giận: “Tụi trẻ bây giờ coi trọng bề ngoài quá mức trong khi chỗ ngủ bầy hầy”.

Nhiều phụ huynh khác phản ánh con cái họ có thể dành cả tiếng đồng hồ để trang điểm, chọn quần áo đi chơi nhưng không thể dành ra vài phút để xếp mền hay dẹp cái ly mình vừa uống.

Sự dễ dãi được nuôi lớn từ gia đình

Trao đổi về hiện trạng này, chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Minh Thủy - nguyên giảng viên Trường đại học Sài Gòn - cho rằng đây không đơn thuần chỉ là thói lười biếng. Theo bà, có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, lớn nhất là sự bao bọc quá mức của gia đình.

Nhiều cha mẹ đặt kỳ vọng lớn vào con, xem việc học của con là quan trọng nhất nên sẵn sàng cơm bưng nước rót rồi dọn dẹp thay. Thậm chí, nhiều phụ huynh dù kêu ca nhưng vẫn âm thầm dọn dẹp. Điều đó vô tình hình thành ở các bạn trẻ tư duy “Dù mình không dọn thì cuối cùng phòng cũng sẽ sạch”.

Từ một đứa trẻ bừa bộn, con của chị Lâm đã hình thành thói quen xếp quần áo ngăn nắp - ẢNH: T.D.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Minh Thủy, trong thời đại mạng xã hội, giới trẻ chịu áp lực lớn về việc xây dựng diện mạo hoàn hảo. Sự “láng o, thơm tho” khi ra đường là để phục vụ cho nhu cầu được công nhận, khen ngợi. Ngược lại, phòng ngủ là không gian riêng tư, nơi không ai nhìn thấy, nên nhiều bạn trẻ tự do buông xõa.

Bà nhấn mạnh: “Nếu thế hệ trước nỗ lực để vượt khó thì khó khăn lớn nhất của thế hệ trẻ ngày nay là… vượt sướng. Khi mọi nhu cầu đều được đáp ứng, việc nhặt từng mẩu rác hay dọn dẹp đống đồ dơ bỗng trở thành một cuộc đấu tranh cam go. Thay đổi một thói quen đã bám rễ là việc không dễ.

Phụ huynh hãy ngưng dọn dẹp giùm con. Hãy để con đối mặt với sự bừa bộn chính mình gây ra. Phụ huynh không nên nôn nóng ép con phải ngăn nắp ngay lập tức nhưng cần thiết lập các ranh giới. Điều quan trọng nhất là cha mẹ cần làm gương và thống nhất trong cách dạy, không thể người nghiêm khắc, người lại thỏa hiệp”.

Thùy Dương - Trung Thanh

Ý kiến:

Thầy cô gò, cha mẹ… thả

Phương pháp giáo dục và rèn luyện cần được thống nhất giữa các môi trường.

Nếu ở trường, trẻ được dạy nền nếp như dọn dẹp gọn gàng, ăn xong đặt chén đũa đúng chỗ, xếp giày lên kệ… nhưng về nhà cha mẹ không duy trì thì rất khó hình thành lối sống ngăn nắp, sạch sẽ. Hoặc khi trẻ bạ đâu vứt đó nhưng luôn có người giúp việc theo sau dọn dẹp, cha mẹ không nhận ra hay bỏ qua, trẻ sẽ dần đánh mất ý thức giữ gìn vệ sinh chung ngay từ khi chưa kịp hình thành thói quen tích cực.

Thầy BÙI NGỌC CHINH

- Hiệu trưởng vận hành khối trung học Trường tiểu học
- THCS - THPT Tuệ Đức (TPHCM)

Cứ để con vụng về

Ngay từ khi các con còn nhỏ, tôi đã tập cho các con tự phục vụ. Thế nhưng, con trẻ vốn ham chơi lại hay bắt chước, tị nạnh. Cái khó nhất không phải dạy trẻ mà là sự thiếu thống nhất trong gia đình. Mẹ tôi thương cháu, hay làm thay mọi việc. Sự nuông chiều ấy vô tình làm chậm quá trình hình thành tính tự lập của các con. Tuy nhiên, tôi vẫn kiên trì. Kinh nghiệm của tôi là đừng sợ con làm hư, làm vỡ. Cứ để con vụng về rửa chén, rửa ly. Dù có chưa sạch hay vỡ, con mới có kinh nghiệm để làm tốt hơn.

Chị LÊ THỊ KIỀU TRANG

- giáo viên Trường THCS Đoàn Bảo Đức (tỉnh An Giang)

Dạy con bằng hành động

Tôi từng bất lực đến phát khóc khi con ăn xong mà cái chén cũng không rửa, vỏ kẹo cũng để đó...

Bước ngoặt đến thật tình cờ trong một chuyến du lịch. Tôi học được cách cuộn quần áo và bó lại rất chắc chắn. 2 mẹ con đều bất ngờ vì tủ đồ bỗng chốc tinh tươm, đẹp mắt. Thấy con có vẻ thích thú, tôi dạy con xếp và cho con thực hành ngay. Từ đó đến nay, con đã tự giác xếp gọn quần áo. Tôi nhận ra rằng thay vì nói ra rả bên tai, cha mẹ hãy làm gương. Đôi khi, việc rèn luyện nền nếp không nằm ở những lời dạy cao siêu mà bắt đầu từ thực tế.

Chị NGUYỄN HẠNH LÂM

(phường An Lạc, TPHCM)

Mong người lớn thấu hiểu áp lực người trẻ phải chịu

Mỗi lần ghé phòng thuê của tôi, mẹ lại thảng thốt: “Sao con có thể sống trong cái bãi chiến trường này vậy?”. Tôi chỉ biết cười trừ. Thú thật, ai chẳng muốn sống ngăn nắp nhưng giữa những ngày quay cuồng với tiến độ công việc, sự bừa bộn là điều tôi chẳng thể tránh khỏi.

Mỗi người chỉ có một nguồn năng lượng hữu hạn. Khi tôi đã dồn hết tâm sức cho công việc thì chẳng còn sức để chăm chút những thứ khác. Thay vì nhìn vào những món đồ đặt sai chỗ để phán xét, tôi mong người lớn thấu hiểu cho sự kiệt sức và áp lực người trẻ chúng tôi đang đối mặt mỗi ngày.

VÕ THU TRÂM

- chuyên viên truyền thông, ngụ phường Bảy Hiền, TPHCM

Thùy Dương - Diệu Hiền - Nhã Chân (ghi)