Lạ lùng khoai lang chấm… mỡ

20/06/2026 - 10:00

PNO - Khoai lang luộc, khoai lang hấp, khoai lang chiên, khoai lang ngào đường... đủ món dân dã từ khoai. Vậy nhưng, có một món khi tôi nhắc đến, nhiều người ngơ ngác không hình dung được: khoai lang chấm mỡ.

Đó là những ngày giữa hè, khi cái nắng chói chang bắt đầu nhường chỗ cho những cơn mưa trút xuống ruộng khoai bỏ hoang từ mùa trước. Mưa tưới tắm đất trời, rửa trôi những khô cằn của đất ruộng. Ruộng đã thu hoạch xong từ lâu, nay lại xuất hiện những mầm xanh nảy nở trên những thân khoai còn sót. Những củ khoai ấy ẩn sâu từ mùa trước, sâu đến mức “biệt đội mót khoai” gồm cả chục đứa con nít trong xóm lùng sục nhiệt tình vẫn không phát hiện. Lúc này, lũ trẻ chúng tôi thi nhau tìm trên cánh đồng rộng để mót khoai mầm.

Ngày tác giả còn nhỏ, đời sống còn khó khăn, khoai lang dẫu đã mọc mầm vẫn là món ngon với trẻ con - Ảnh do tác giả cung cấp
Ngày tác giả còn nhỏ, đời sống còn khó khăn, khoai lang dẫu đã mọc mầm vẫn là món ngon với trẻ con - Ảnh do tác giả cung cấp

Sau này lớn lên, tôi đọc được trên báo thông tin khoai tây nảy mầm ăn rất độc còn khoai lang mọc mầm vẫn có thể ăn được vì mầm khoai lang không chứa độc tố như khoai tây. Tuy nhiên, củ sẽ bị hao hụt chất dinh dưỡng, vị nhạt, xơ nhiều. Hồi nhỏ, bọn tôi đâu rành kiến thức khoa học, cũng chẳng sợ độc. Khoai mầm mót được, có đứa còn bẻ ra ăn sống tại chỗ. Không biết có phải do thời nhỏ ở chốn làng quê ít có món quà vặt nào nên tôi thấy khoai mầm ăn sống giòn, ngọt vô cùng.

Hôm nào kỳ công hơn, chúng tôi bắt chước người lớn nhóm lửa nướng khoai ngay trên đồng. Bới tung đống than tro, tìm những củ khoai lem luốc rồi chuyền tay nhau lúc còn nóng hổi, chúng tôi vừa thổi vừa ăn giữa buổi chiều mới tạnh mưa. Cảm giác ấy ngon đến lạ, giản dị mà khó tả, để rồi rất nhiều năm sau tôi vẫn không thể nào quên.

Khoai lang nướng hay luộc ăn mãi cũng chán, mẹ tôi bắt đầu chế ra những món để ăn chung. Có khi là dừa khô nạo thành sợi, trộn thêm ít muối, đường, đậu phộng; có khi là chén muối mè để chấm nhưng tôi ấn tượng nhất là món khoai chấm mỡ. Để pha chế ra thứ nước chấm kỳ lạ đó, mẹ lấy vài muỗng mỡ, có cả mỡ nước lẫn tóp mỡ, cho vào cái chảo nhỏ. Sau đó, mẹ mở lửa, bắt đầu khuấy. Khi mỡ nóng, mẹ cho vào ít đường, ít hành lá xắt nhỏ, đảo nhanh cho mỡ quyện với đường rồi nhấc xuống.

Củ khoai lang bột quệt với hỗn hợp mỡ đường nghe có vẻ rất lạ lùng nhưng ăn rất ngon. Cái béo của mỡ, cái ngọt của đường, thêm vị thơm của hành lá khiến ăn hoài không ngán. Món này có thể cứu được những mẻ khoai nhạt hoặc sượng. Chỉ cần có chén mỡ đường, dù không phải loại khoai ngon, chúng tôi cũng ăn hết sạch.

Bây giờ, việc mót khoai có lẽ chỉ còn tồn tại trong những câu chuyện kể cho nhau nghe hay trong truyện cổ tích, phim truyền hình. Ngay cả món khoai luộc cũng không còn phổ biến trong bữa sáng của các gia đình. Thi thoảng thèm khoai, ra siêu thị đã có khoai lang Nhật. Khoai siêu thị lúc nào cũng to và sạch sẽ.

Sống ở thành phố mà ước được đi mót khoai thì thật bất khả thi. Thôi đành pha chén mỡ đường chấm khoai lang Nhật mà tưởng tượng đó là củ khoai sứt sẹo đã mọc mầm mình từng sung sướng hò reo khi mót được ngày xưa…

BÌNH AN

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI