Tiết kiệm thời gian, chi phí chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt nhờ AI

Ngày 20/6, Bệnh viện Bình Dân đã tổ chức Hội thảo Tập huấn chuẩn châu Âu về giải phẫu bệnh tiết niệu 2026. Bác sĩ CK2 Nguyễn Ngọc Minh Tâm - Trưởng khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Bình Dân - cho biết, trong các nghiên cứu trên thế giới, những trung tâm có số lượng bệnh nhân lớn, khi triển khai AI giúp tăng hiệu suất làm việc lên tới 65%, tiết kiệm thời gian và chi phí. Trong đó, giải phẫu bệnh tuyến tiền liệt được xem là lĩnh vực ứng dụng AI thành công và rõ nét nhất.

Các bác sĩ thực hiện sinh thiết tuyến tiền liệt dưới hướng dẫn của siêu âm kết hợp hình ảnh MRI. Ảnh: BVCC

Hiện nay, AI đã được ứng dụng trong giải phẫu bệnh tuyến tiền liệt, bàng quang, thận và tinh hoàn. Các chuyên gia nhận thấy những công cụ AI đã được cấp phép nhằm hỗ trợ phát hiện ung thư, phân độ và xác định số lượng tế bào u. Năm 2021, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã cấp phép ứng dụng Paige Prostate Detect để phát hiện ung thư tuyến tiền liệt trên mẫu sinh thiết.

Báo cáo từ Trung tâm Y tế Wexner thuộc Đại học Bang Ohio, AI có thể giúp bác sĩ giải phẫu bệnh tiết kiệm 20-25% thời gian thông qua việc hỗ trợ định lượng vùng u, phân độ Gleason, đánh giá nhân, xâm nhập thần kinh hay xâm lấn ra ngoài tuyến tiền liệt. Nghiên cứu mô phỏng tại Thụy Điển còn dự báo có thể giảm tới 80% số lõi sinh thiết cần đánh giá thủ công mà không ảnh hưởng đến khả năng phát hiện các trường hợp ung thư có ý nghĩa lâm sàng.

Đối với bệnh lý bàng quang, thận, tinh hoàn trong giai đoạn sớm… AI vẫn đang trong giai đoạn đầu nhưng đã cho thấy kết quả khả quan.

PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng bắt tay và chào các giáo sư nước ngoài đến tham dự hội thảo. Ảnh: BVCC

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng - Giám đốc Bệnh viện Bình Dân - cho biết, theo cơ sở dữ liệu GLOBOCAN 2022 của Tổ chức Y tế Thế giới, chỉ riêng 3 loại ung thư tiết niệu phổ biến nhất là ung thư tuyến tiền liệt, ung thư bàng quang và ung thư thận đã ghi nhận hơn 10.000 trường hợp mắc mới mỗi năm tại Việt Nam.

Riêng tại Bệnh viện Bình Dân, mỗi năm đã tiếp nhận và điều trị ngoại trú cho hơn 30.000 lượt khám chuyên khoa niệu, thực hiện hơn 5.000 ca phẫu thuật ung thư tiết niệu, chủ yếu là ung thư tuyến tiền liệt, bàng quang, thận.

Năm 2025, Bệnh viện Bình Dân đã phân tích hơn 25.700 mẫu bệnh phẩm giải phẫu bệnh. Trong đó, có hơn 6.200 mẫu bệnh phẩm về ung thư tiết niệu. Nhờ ứng dụng AI vào thực tiễn lâm sàng, bệnh viện càng củng cố niềm tin rằng trong kỷ nguyên y học chính xác, điều trị chính xác luôn bắt đầu từ một chẩn đoán chính xác.

“Đối với các bệnh lý ung thư tiết niệu, giải phẫu bệnh là "tiêu chuẩn vàng" trong chẩn đoán và là nền tảng để đánh giá giai đoạn bệnh, tiên lượng và lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Nhằm tạo cơ hội bảo tồn cơ quan, bảo tồn chức năng và gìn giữ chất lượng sống cho người bệnh.

Song song với việc phát triển các kỹ thuật ngoại khoa hiện đại theo hướng xâm lấn tối thiểu và cá thể hóa điều trị, Bệnh viện Bình Dân đặc biệt coi trọng việc chuẩn hóa thực hành giải phẫu bệnh theo các khuyến cáo quốc tế” - bác sĩ Trần Vĩnh Hưng nói.

Phạm An