Kỹ sư bỏ việc về quê trồng dưa công nghệ cao, bán thẳng ra chợ để tránh bị ép giá

Trồng dưa gối vụ để chủ động đầu ra

Năm 2023, quyết định bỏ phố về quê khởi nghiệp của anh Trần Hoài Vũ (42 tuổi, trú xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An) khiến nhiều người dân quê nhà bất ngờ. Đang là kỹ sư giao thông làm việc tại Hà Nội với mức lương hơn 50 triệu đồng/tháng, quyết định này của anh không chỉ khiến người thân mà nhiều bạn bè cũng ra sức khuyên can.

Anh Vũ tỉ mỉ kiểm tra những luống dưa trong trang trại mỗi ngày - Ảnh: Khánh Trung

“Nhiều người bảo tôi nên suy nghĩ lại vì khởi nghiệp ở tuổi ngoài 40 rất mạo hiểm, nếu thất bại sẽ khó làm lại từ đầu. Nhưng tôi vốn thích thử thách, càng khó càng muốn chinh phục” - anh Vũ chia sẻ.

Ít ai biết rằng trước khi đưa ra quyết định này, anh Vũ đã dành nhiều tháng tìm hiểu và tính toán kỹ lưỡng. Theo anh, nhu cầu về thực phẩm sạch, sức khỏe và chất lượng cuộc sống ngày càng tăng, mở ra nhiều cơ hội cho nông nghiệp nếu biết lựa chọn hướng đi phù hợp và tạo ra sản phẩm thực sự khác biệt.

Sau hơn nửa năm nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu các mô hình sản xuất hiện đại của Nhật Bản, Trung Quốc và nhiều trang trại trong nước, anh Vũ thuê 3ha đất màu, đầu tư hàng tỉ đồng xây dựng khu sản xuất dưa chuột, dưa lưới trong nhà màng công nghệ cao. Ngay từ đầu, người kỹ sư này xác định không chạy theo sản lượng mà tập trung vào chất lượng và khả năng chủ động thị trường.

Với cây dưa leo, anh tính toán thời gian xuống giống chậm hơn lịch sản xuất thông thường nhằm tránh thời điểm nguồn cung dồi dào, giảm áp lực cạnh tranh. Đối với dưa lưới, anh chia toàn bộ khu sản xuất thành 4 khu vực và xuống giống cách nhau 7 ngày. Nhờ vậy, dưa được thu hoạch gối vụ, kéo dài thời gian cung ứng thay vì thu hoạch đồng loạt trong thời gian ngắn.

Cây dưa vốn “ưa đất lạ”, giúp anh Vũ mang về doanh thu khoảng 800 triệu đồng mỗi năm - Ảnh: Khánh Trung

“Cách làm này giúp sản phẩm luôn có mặt trên thị trường, tránh tình trạng được mùa rớt giá. Dù phải đối mặt với thời tiết bất lợi hơn nhưng đổi lại đầu ra ổn định và chủ động hơn” - anh Vũ chia sẻ.

Bên cạnh đó, anh kiên trì theo đuổi phương châm “nuôi cây không bằng nuôi đất”. Thay vì sử dụng nhiều hóa chất, trang trại ưu tiên chế phẩm sinh học, bổ sung vi sinh vật có lợi và xử lý đất bằng nhiệt để nâng cao độ màu mỡ, tạo nền tảng cho sản xuất bền vững.

Không phụ thuộc thương lái

Trong khi nhiều nông dân thường phụ thuộc vào thương lái và đối mặt với cảnh được mùa mất giá, thì anh Vũ lại chọn hướng đi khác. Ngay từ khi bắt tay vào sản xuất, anh xác định phải chủ động đầu ra thay vì phó mặc giá cả cho thị trường.

Những quả dưa không quá bóng đẹp, đồng đều nhưng được người dân ưa chuộng nhờ nguồn gốc rõ ràng và được sản xuất theo quy trình an toàn - Ảnh: Khánh Trung

Phần lớn sản lượng dưa của trang trại được anh cung cấp trực tiếp cho các tiểu thương tại các chợ dân sinh. Theo anh Vũ, cách làm này giúp cắt giảm khâu trung gian, đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng với mức giá hợp lý hơn, đồng thời hạn chế tình trạng thương lái ép giá người sản xuất.

“Có thời điểm tôi sẵn sàng bán cho tiểu thương với mức giá thấp hơn thương lái đưa ra. Mình lãi ít hơn một chút nhưng đổi lại người bán có thu nhập, người mua không phải chịu giá cao và thương lái cũng không có cơ hội làm giá” - anh Vũ nói.

Cây dưa vốn “ưa đất lạ”, vì vậy ngay những vụ sản xuất đầu tiên trên vùng đất mới thuê, anh Vũ đã liên tiếp thắng lớn. Tuy nhiên, điều khiến người đàn ông này phấn khởi hơn cả không nằm ở năng suất hay doanh thu, mà ở sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Ngày càng nhiều khách hàng sẵn sàng lựa chọn những quả dưa không quá bóng đẹp, đồng đều về mẫu mã nhưng có nguồn gốc rõ ràng và được sản xuất theo quy trình an toàn.

Nhờ chủ động xây dựng mạng lưới tiêu thụ riêng thông qua các tiểu thương tại chợ dân sinh, trang trại của anh cũng không rơi vào cảnh thấp thỏm tìm đầu ra mỗi khi đến kỳ thu hoạch. Sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ đến đó, giúp anh thêm niềm tin để tiếp tục theo đuổi con đường nông nghiệp sạch mà mình đã lựa chọn.

Hiện trang trại rộng 3ha không chỉ ứng dụng hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt tự động mà còn tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương với mức thu nhập từ 250.000 - 300.000 đồng/ngày. Theo anh Vũ, riêng cây dưa lưới mỗi năm mang về khoảng 800 triệu đồng, trở thành nguồn vốn để tiếp tục mở rộng mô hình và đầu tư phát triển.

Ông Đoàn Bá Cảnh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Giai Lạc - cho biết đây là mô hình nông nghiệp công nghệ cao có quy mô lớn nhất địa phương hiện nay. Trước đây, khu vực này chủ yếu trồng các loại hoa màu nhỏ lẻ, hiệu quả kinh tế không cao. Thực tế sản xuất cho thấy dưa lưới và dưa chuột rất phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, cho giá trị kinh tế vượt trội, mở ra hướng phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

Phan Ngọc