PNO - Khoảng 10% các ca sa sút trí tuệ hiện nay thuộc nhóm khởi phát sớm (dưới 65 tuổi). Alzheimer đang gia tăng cùng tốc độ già hóa dân số tại Việt Nam.
Theo số liệu gần nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các nghiên cứu, thế giới hiện có khoảng 57 triệu người đang sống chung với các tình trạng sa sút trí tuệ. Trong đó, Alzheimer là thể phổ biến nhất, chiếm từ 60% đến 70% tổng số ca bệnh.
Đáng lo ngại hơn, các chuyên gia dự báo con số này sẽ tăng lên 76 triệu người vào năm 2030 và chạm ngưỡng 152 triệu người vào năm 2050, tức tăng gấp ba lần chỉ trong vòng 3 thập kỷ.
 |
| Một cụ bà được kiểm tra về chứng suy giảm trí nhớ - Ảnh iStock |
Căn bệnh này không chỉ là nỗi đau về sức khỏe mà còn là gánh nặng kinh tế khổng lồ. Năm 2019, chi phí toàn cầu cho sa sút trí tuệ là 1,3 nghìn tỷ USD và con số này riêng tại Mỹ dự kiến sẽ cán mốc 1 nghìn tỷ USD vào năm 2050. Hiện tại, đây là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 7 trên toàn thế giới.
Phụ nữ là đối tượng chịu ảnh hưởng kép từ căn bệnh sa sút trí tuệ, bởi họ không chỉ có tỷ lệ tử vong và số năm sống trong khuyết tật cao hơn nam giới mà còn là lực lượng chính trong việc chăm sóc người bệnh, chiếm tới 70% số giờ chăm sóc không thù lao.
Xét về địa lý, Nhật Bản hiện là quốc gia có tỷ lệ mắc Alzheimer cao nhất thế giới với 3.079 ca trên 100.000 dân. Các quốc gia châu Âu như Ý, Slovenia và Hy Lạp cũng ghi nhận tỷ lệ rất cao do tình trạng già hóa dân số nhanh chóng. Tại châu Á, Trung Quốc đang dẫn đầu về số lượng tuyệt đối với khoảng 17 triệu ca mắc, theo sau là Ấn Độ với hơn 4 triệu ca.
Nguy cơ mắc bệnh không chỉ nằm ở quy luật lão hóa tự nhiên mà còn gắn liền với các yếu tố lối sống có thể điều chỉnh được. Các tác nhân làm tăng nguy cơ bao gồm tuổi tác (đặc biệt từ 65 tuổi trở lên), huyết áp cao, đường huyết cao, tình trạng thừa cân hoặc béo phì, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, lười vận động, thiếu hụt giao tiếp xã hội và trầm cảm.
Dấu hiệu của bệnh thường bắt đầu rất âm thầm, đôi khi chỉ là việc mất khứu giác hoặc thay đổi tâm trạng trước khi các vấn đề trí nhớ xuất hiện. Những biểu hiện sớm bao gồm hay quên các sự kiện gần đây, thường xuyên đánh mất đồ đạc, lạc đường ở những nơi quen thuộc, nhầm lẫn về thời gian, khó khăn khi giải quyết vấn đề hoặc tìm từ ngữ trong giao tiếp và thay đổi tính cách đột ngột.
Dù thường gắn liền với người cao tuổi, nhưng khoảng 10% các ca sa sút trí nhớ hiện nay thuộc nhóm khởi phát sớm (dưới 65 tuổi). Y học thế giới từng chấn động với trường hợp một thanh niên 19 tuổi tại Trung Quốc được chẩn đoán mắc Alzheimer, trở thành bệnh nhân trẻ tuổi nhất lịch sử. Điều này nhắc nhở rằng căn bệnh này vô cùng phức tạp và việc duy trì lối sống lành mạnh, bảo vệ sức khỏe tim mạch và tăng cường hoạt động trí não cần được chú trọng ở mọi lứa tuổi.
Ngọc Hạ (theo WHO, World Population Review., Science Direct)
| Chia sẻ bài viết: | Doanh Nghiệp Biz |
Bị bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ, ông gọi bà bằng "ông bạn" vì bà tai biến, xuống tóc để phẫu thuật. Bà rồi ông cũng ra đi, trọn tình tri kỷ.
Khi mẹ bất an với cuộc sống hiện tại, tương lai của con sẽ phải gánh vác áp lực từ bộ não quá tải trước thay đổi chóng mặt của đô thị.
Khi tình nghĩa tào khang đi qua quãng gập ghềnh của bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ, người ta có thể nhìn nhầm bạn đời thành người dưng hay người giữ vườn.
Đừng cố ép mình trả lời câu hỏi "Tôi là ai?", hãy cho bản thân quyền được quan sát và trải nghiệm tình cảm một cách lành mạnh
Thành công của một người đôi khi không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân, mà còn được nuôi dưỡng bởi sự yêu thương và ủng hộ của gia đình.
Thạc sĩ, NSƯT Hạnh Thúy chia sẻ cùng Báo Phụ nữ TPHCM câu chuyện tích lũy về già của giới văn nghệ sĩ và người lao động tự do nói chung.
Mẹ không nhớ tên con, mẹ đi lạc hay suốt ngày chửi đổng càng khiến con yêu thương mẹ hơn, cùng nhau đối mặt với bệnh Alzheimer.
Giữa phố phường tấp nập, những người phụ nữ ấy vẫn lặng lẽ mưu sinh bằng gánh hàng nhỏ...
Tuổi hưu và tuổi lao động tưởng chừng là 2 vấn đề riêng biệt nhưng thực chất có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
Khi tủ lạnh trở nên phổ biến tới mức hầu như nhà nào cũng có, chuyện chờ đón từng chuyến xe chở nước đá đi bán dạo đã thành ký ức.
Sống chung với bệnh Alzheimer, mỗi ngày của mẹ là chuyến tàu ngược thời gian về miền ký ức. Chăm sóc người già sa sút trí tuệ luôn cần yêu và hiểu.
Guồng quay này chưa ngưng, tôi đã nhấp nhổm đâm đầu vào những guồng quay khác.
Cha mẹ già hóa trẻ thơ dễ thấy nhất khi cha mẹ bệnh Alzheimer, chăm sóc cha mẹ già thử thách sự kiên nhẫn, lòng hiếu thảo.
Bài toán lao động già không thể giải một cách gượng ép mà đòi hỏi sự chủ động thiết kế lại công việc, xây dựng chính sách nhân sự linh hoạt.
Người dân đặc biệt quan tâm đến quy định phụ nữ mang thai được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh.
Trong khi chờ có thêm thời gian để xem xét việc tăng tuổi nghỉ hưu, cần hỗ trợ người cao tuổi tiếp tục làm việc, sản xuất...,
Đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 không sai nhưng vào thời điểm này là quá sớm.
Nỗi đau nhìn ba mẹ quên mình là bi kịch chung của gia đình có người bệnh Alzheimer. Dù má thôi nhớ, tình yêu thương con vẫn trầm tích nơi đáy lòng.
