Ranh giới thể loại ngày càng mờ
Từ khi làn sóng streaming bùng nổ, giải Emmy nhiều lần lúng túng trong việc phân loại tác phẩm. Năm 2014, Orange is the New Black được đề cử ở nhóm phim hài dù mỗi tập có thời lượng gần 1 giờ và sắc thái khá u tối. 1 năm sau, Viện Hàn lâm Truyền hình Mỹ quy định các phim dài 1 giờ phải xếp vào nhóm chính kịch, khiến tác phẩm này buộc phải chuyển hạng mục.
 |
| Từ trái sang: Carrie Preston trong vai Elsbeth, Ben Kingsley và Yahya Abdul-Mateen II trong vai Wonder Man, Matthew Rhys trong vai Widow's Bay - Ảnh: The Hollywood Reporter |
Orange is the New Black sau đó trở thành loạt phim hiếm hoi từng được đề cử ở cả hai nhóm phim chính kịch và phim hài. Uzo Aduba cũng giành giải diễn xuất ở cả hai nhóm nhờ vai Suzanne “Crazy Eyes” Warren, một nhân vật vừa gây xúc động vừa có nhiều khoảnh khắc hài hước.
Trường hợp Shameless cũng cho thấy sự rối rắm tương tự. Showtime ban đầu gửi loạt phim dài 1 giờ do William H. Macy đóng chính tranh giải ở nhóm chính kịch, sau đó chuyển sang hài, rồi lại bị yêu cầu trở về nhóm chính kịch. Cuối cùng, nhà đài kiến nghị thành công để phim tiếp tục cạnh tranh ở nhóm hài.
Khi truyền hình thử nghiệm nhiều sắc thái và độ dài tập phim, việc áp một nhãn thể loại cố định trở nên khó hơn. Dù vậy, các hạng mục giải thưởng vẫn buộc phải tồn tại, kéo theo những cuộc tranh luận chưa có hồi kết.
Năm 2021, Viện Hàn lâm Truyền hình Mỹ bỏ độ dài tập phim khỏi tiêu chí phân loại. 1 năm sau, The Bear của FX ra mắt với thời lượng mỗi tập khoảng nửa giờ và sau đó thắng giải Emmy cho phim hài xuất sắc nhất. Chiến thắng này gây nhiều tranh cãi, bởi không ít khán giả cho rằng câu chuyện đặt trong căn bếp căng thẳng ấy không hẳn là một tác phẩm hài đúng nghĩa.
Mùa giải năm nay tiếp tục có thêm nhiều tác phẩm khó phân loại. Truyền hình đang ở giai đoạn nhiều nhà sáng tạo sẵn sàng pha trộn thể loại, còn các ê-kíp lại phải tính toán xem tác phẩm của mình nên được đặt vào hạng mục nào để có cơ hội được ghi nhận.
 |
| Orange is the New Black từng được đề cử ở cả nhóm phim chính kịch và phim hài - Ảnh: Netflix |
Bait, tác phẩm châm biếm Hollywood được gửi tranh giải ở nhóm phim ngắn tập vì câu chuyện có kết thúc rõ ràng. High Potential, loạt phim phá án của ABC, có tiết tấu nhẹ nhàng và nhân vật chính giàu màu sắc hài, nhưng vẫn tiếp tục được xếp vào nhóm chính kịch ở mùa 2, dù diễn viên chính Kaitlin Olson vốn là gương mặt quen thuộc của dòng phim hài.
Trong khi đó, 2 loạt phim có yếu tố siêu anh hùng lại được gửi tranh giải ở nhóm hài. Wonder Man của Disney+ thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel. Spider-Noir của Prime Video lấy bối cảnh một dòng thời gian khác trong Vũ trụ Spider-Man của Sony, mang màu sắc trinh thám và có thời lượng gần với phim chính kịch truyền hình. Cả hai đều có diễn xuất dí dỏm, nhưng vẫn chứa nhiều cảnh hành động và các tình huống sinh tử.
Hay Widow’s Bay của Apple TV, tác phẩm có nhiều yếu tố của sitcom công sở khi phần lớn câu chuyện diễn ra tại văn phòng thị trưởng của một thị trấn đảo đang đối mặt nguy cơ diệt vong. Phim kết hợp hài hước với những cảnh hù dọa được thực hiện nghiêm túc, bởi hòn đảo trong phim bị ma ám. Các tập phim cũng thay đổi sắc thái liên tục, từ chân dung nhân vật giàu cảm xúc đến kinh dị Gothic lạnh lẽo. Dù vậy, Widow’s Bay vẫn được xếp vào nhóm hài.
Chọn đúng hạng mục cũng là chiến lược
Trường hợp Elsbeth trên CBS tiếp tục cho thấy việc phân loại tại Emmy không chỉ là vấn đề nghệ thuật, mà còn là chiến lược tranh giải. Loạt phim này nối dài tiền lệ của Orange is the New Black và Shameless khi đổi hạng mục giữa chừng. Tuy nhiên, khác với các tác phẩm trước, ê-kíp Elsbeth hy vọng việc chuyển từ chính kịch sang hài ở mùa 3 sẽ giúp phim được chú ý hơn tại Emmy, sau thời gian bị Viện Hàn lâm Truyền hình Mỹ bỏ qua dù nhận đánh giá tích cực và có lượng người xem tốt.
Elsbeth là phần ngoại truyện của The Good Wife và The Good Fight, 2 loạt phim do Robert và Michelle King sáng tạo. Carrie Preston trở lại với vai Elsbeth Tascioni, nhân vật từng xuất hiện với tư cách khách mời trong hai phim pháp lý này, nhưng lần này giữ vai chính. Đó là một luật sư lập dị, có khả năng quan sát ám ảnh và sau đó chuyển sang làm điều tra viên.
 |
| Elsbeth đã được ê kíp làm phim linh động chuyển từ tranh giải chính kịch sang hài kịch - Ảnh: CBS |
Vai diễn này từng giúp Preston giành Emmy cho nữ diễn viên khách mời trong phim chính kịch với The Good Wife. Tuy nhiên, ngay từ đầu, Elsbeth đã là một mảng hài hước trong thế giới pháp lý sắc lạnh mà vợ chồng King xây dựng. Điều đó tiếp tục được giữ trong Elsbeth, dù ban đầu CBS gửi phim tranh giải ở nhóm chính kịch.
Theo Preston, khi phim phát sóng, ê-kíp dần nhận ra Elsbeth không phù hợp để cạnh tranh ở nhóm chính kịch, nơi có những tác phẩm nặng ký như The Handmaid’s Tale. Vì vậy, việc phim được Critics Choice Awards đề cử ở nhóm hài sau khi đổi hạng mục được xem là tín hiệu cho thấy lựa chọn này hợp lý hơn.
Câu chuyện của Elsbeth cho thấy việc chọn đúng hạng mục có thể tạo ra khác biệt lớn. Trong một mùa giải mà ranh giới giữa hài, chính kịch, trinh thám, siêu anh hùng và kinh dị ngày càng mờ, Emmy không chỉ chấm điểm chất lượng tác phẩm mà còn phải đối mặt với câu hỏi cũ nhưng ngày càng khó giải đáp: thế nào mới là phim hài?
Anh Vy