Nhiều người viêm da nghiêm trọng vì 'xem thường' kiến ba khoang

Ngồi tại khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu TPHCM chờ đến lượt khám, chị N.T.P. (34 tuổi, ở TPHCM) mở vết thương còn rỉ nước ở cánh tay, các mụn nước nhỏ gây nhiễm trùng, sưng tấy. Chị kể buổi sáng thức dậy có cảm giác nóng rát, hơi ngứa, nghĩ dị ứng nên mua thuốc về uống.

Tuy nhiên, 2 tiếng sau, cơn ngứa ngáy ngày một nhiều, chị gãi mới phát hiện cánh tay nổi nhiều mụn nước, da tróc thành mảng và đau nhức. “Tôi lên mạng xem thì thấy người ta hướng dẫn rửa vết thương bằng nước trà nên làm theo. Được 2 ngày thì tiếp tục bị mưng mủ, sưng to và lan sang sườn trái", chị P. nói.

Ở nhà cao tầng, nhiều người vẫn bị kiến ba khoang tấn công

Hơn 1 tuần qua, chị P. nghe hàng xóm nói có nhiều kiến cánh, bọ, kiến ba khoang, nhưng nghĩ nhà ở trên cao thì kiến sẽ không tới. Chính vì vậy, khi bị sang thương, chị nghĩ bị dị ứng nên tự điều trị, không ngờ tổn thương ngày càng nặng.

Còn chị T.M.H. (ở phường Thông Tây Hội, TPHCM) bị ngứa rát ở sườn trái 2 ngày. Nghĩ mình bị “giời leo” (zona thần kinh), chị mua thuốc về bôi. Đến ngày thứ ba, ở giữa vết thương xuất hiện mảng trắng giống như bị mưng mủ. Chị nhờ người thân nặn mủ, rồi bôi thuốc. "Tuy nhiên, hôm sau, ở giữa vết thương xuất hiện một mảng trắng giống như mụn nước. Rồi các tổn thương tiếp tục lan rộng”, chị H. kể.

Bác sĩ CK2 Nguyễn Vũ Hoàng - Phó giám đốc Bệnh viện Da liễu TPHCM - cho biết, những ngày gần đây, số ca viêm da do kiến ba khoang đến khám tại bệnh viện đang gia tăng. Chỉ trong buổi sáng, riêng phòng khám đã tiếp nhận khoảng 8-10 trường hợp, chiếm gần 20-25% số bệnh nhân đến khám.

Nhiều người bệnh nhập viện khi tổn thương da đã lan rộng, đau rát, thậm chí xuất hiện mủ do không nhận biết đúng nguyên nhân ngay từ đầu. Có trường hợp cả 3 mẹ con cùng đến khám vì vết thương do tiếp xúc kiến ba khoang. Các tổn thương xuất hiện ở tay, chân và nhiều vị trí khác trên cơ thể, gây đau rát, khó chịu.

Bệnh nhân chủ quan nên bị viêm da nặng nề

Theo bác sĩ Hoàng, tình trạng này thường gia tăng sau những đợt mưa. Khi môi trường thay đổi, kiến ba khoang thường vào nhà dân, đặc biệt ở những khu vực có ánh sáng. Khi tiếp xúc với da, nhiều người vô tình dùng tay đập hoặc chà xát khiến cơ thể kiến bị dập nát, làm độc tố bên trong tiếp xúc trực tiếp với da và gây viêm da tiếp xúc.

"Không phải kiến ba khoang cắn gây tổn thương da mà chính độc tố chứa trong cơ thể của chúng mới là nguyên nhân gây bệnh. Khi độc tố dính lên da và bị quệt ra các vùng khác, tổn thương có thể lan rộng theo dạng vệt dài đặc trưng", bác sĩ Hoàng cho biết.

Bên cạnh đó, nhiều người nhầm lẫn các tổn thương do kiến ba khoang với dị ứng da thông thường, nên tự ý mua thuốc bôi. Điều này có thể khiến tình trạng viêm lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo. Các tổn thương thường xuất hiện ở tay, chân, cổ hoặc mặt. Một số trường hợp tổn thương xuất hiện quanh mắt gây sưng nề, đau rát.

"Nếu được điều trị đúng cách, đa số trường hợp chỉ để lại vết thâm sau khi lành. Tuy nhiên, khi tổn thương bị nhiễm trùng hoặc viêm sâu, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hình thành sẹo vĩnh viễn", bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.

Vì vậy, khi phát hiện kiến ba khoang trên người, người dân không nên đập hoặc chà xát. Thay vào đó, cần nhẹ nhàng dùng giấy, khăn... gạt kiến ra khỏi cơ thể. Nếu nghi ngờ đã tiếp xúc với độc tố của kiến, cần rửa sạch vùng da bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý. Hạn chế chạm tay vào tổn thương và đến cơ sở y tế thăm khám.

Một trong những sai lầm phổ biến là nhầm viêm da do kiến ba khoang với zona thần kinh, vì các triệu chứng như cùng gây phỏng nước và đau rát ngoài da... nhưng hai bệnh có nguyên nhân và cách điều trị khác nhau.

Viêm da do kiến ba khoang là tình trạng viêm da tiếp xúc do độc tố Pederin. Mụn nước có thể xếp thành vệt dài hoặc từng đám nhỏ, gây nóng rát và ngứa. Còn zona thần kinh do vi rútus Herpes zoster gây ra. Mụn nước mọc thành từng chùm, khu trú ở một bên cơ thể theo đường đi của dây thần kinh. Người bệnh thường đau nhức sâu, có thể kèm sốt nhẹ, mệt mỏi. Thuốc điều trị zona không có tác dụng với viêm da do kiến ba khoang.

Phạm An