“Ly hôn xám” gia tăng trên toàn cầu

11/05/2026 - 05:09

PNO - Ly hôn ở tuổi xế chiều (còn gọi là “ly hôn xám” - gray divorce) đang gia tăng nhanh tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Anh, Pháp hay Hàn Quốc. Không ít cặp vợ chồng sau 20-30 năm, thậm chí 50 năm, chung sống, vẫn quyết định đường ai nấy đi.

Ngày nay, ngày càng nhiều người lớn tuổi ưu tiên chất lượng cuộc sống và hạnh phúc cá nhân - Nguồn ảnh: Getty Images
Ngày nay, ngày càng nhiều người lớn tuổi ưu tiên chất lượng cuộc sống và hạnh phúc cá nhân - Nguồn ảnh: Getty Images

Các nhà xã hội học cho rằng “ly hôn xám” đang trở thành một trong những thay đổi lớn nhất của mô hình gia đình hiện đại.
Năm 2025, Hàn Quốc ghi nhận số vụ ly hôn của các cặp kết hôn trên 30 năm lần đầu vượt số vụ ly hôn của các cặp cưới nhau chưa đầy 5 năm.

Theo số liệu của Cục Thống kê Hàn Quốc, có 15.628 cặp vợ chồng chung sống hơn 3 thập niên quyết định ly hôn, trong khi nhóm kết hôn dưới 5 năm là 14.392 cặp. Đây là sự đảo chiều so với năm 1990 khi ly hôn chủ yếu xảy ra ở các cặp trẻ. Theo Trung tâm Trợ giúp pháp lý gia đình Hàn Quốc, phụ nữ từ 60 tuổi trở lên hiện chiếm hơn 22% số vụ tư vấn ly hôn, tăng gấp gần 4 lần so với năm 2005.

Tại Mỹ, xu hướng “ly hôn xám” cũng tăng mạnh trong hơn 3 thập niên qua. Theo các nghiên cứu xã hội học mới nhất, người trên 50 tuổi hiện chiếm khoảng 36% tổng số vụ ly hôn tại Mỹ, tăng mạnh so với chưa tới 9% vào năm 1990 và tăng gấp đôi kể từ đầu thập niên 1990. Còn nhóm trên 65 tuổi cũng tăng gần gấp 3.

Tại Nhật Bản, hiện tượng này phổ biến đến mức xã hội đã xuất hiện thuật ngữ “jukunen rikon”, nghĩa là “ly hôn sau nghỉ hưu”. Dù Nhật có tỉ lệ ly hôn chung khá thấp so với phương Tây, nhưng số vụ ly hôn ở các cặp kết hôn trên 20 năm lại tăng mạnh.

Hiện, khoảng 20% các vụ ly hôn tại Nhật thuộc nhóm hôn nhân kéo dài hơn 2 thập niên. Nhà tâm lý học gia đình Nhật Bản Yuko Tanaka cho rằng nhiều phụ nữ lớn tuổi cảm thấy “kiệt sức” sau hàng chục năm hy sinh cho gia đình. Khi con cái trưởng thành, nhiều người bắt đầu tự hỏi cuộc sống của mình thực sự là gì và liệu họ có muốn tiếp tục cuộc hôn nhân hiện tại hay không.

Tại châu Âu, nghiên cứu của Viện Nhân khẩu học quốc gia Pháp cho thấy số vụ ly hôn liên quan đến nam giới trên 50 tuổi đã tăng từ 17% năm 1996 lên 38% năm 2016. Với phụ nữ trên 50 tuổi, tỉ lệ cũng tăng từ 11% lên 29%. Đặc biệt, tỉ lệ ly hôn ở các cặp trên 60 tuổi đã tăng gấp 3 lần chỉ trong 2 thập niên. Tại Anh, các thống kê xã hội học cũng cho thấy số vụ ly hôn ở nhóm tuổi trên 60 tăng liên tục từ đầu những năm 2000.

Theo các nhà tâm lý học, nhiều cuộc hôn nhân tồn tại hàng chục năm nhờ con cái, công việc và trách nhiệm gia đình. Nhưng khi con trưởng thành và rời khỏi nhà, các cặp đôi buộc phải đối diện trực tiếp với mối quan hệ của mình. Tiến sĩ tâm lý trị liệu Mark Travers (Mỹ) cho rằng nhiều người nhận ra họ đã “sống song song” quá lâu. “Khi không còn vai trò làm cha mẹ toàn thời gian, họ nhận ra giữa 2 người gần như không còn kết nối cảm xúc” - ông nói.

Ngoài ra, tuổi thọ tăng cũng khiến nhiều người không muốn tiếp tục sống trong một cuộc hôn nhân thiếu hạnh phúc suốt phần đời còn lại. Các yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Phụ nữ ngày nay có học vấn và thu nhập tốt hơn nên giảm phụ thuộc tài chính vào chồng.

Thế hệ baby boomer đang thay đổi hoàn toàn khái niệm hôn nhân truyền thống. Họ coi trọng sự hoàn thiện cá nhân hơn các thế hệ trước. Nếu hôn nhân không còn mang lại cảm giác đồng hành hay hạnh phúc, họ sẵn sàng rời đi, kể cả sau nhiều thập niên.

Giáo sư xã hội học Susan Brown (Mỹ)

Thu Thanh (theo Korea Herald, Le Monde)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI