CIA: Iran có thể cầm cự phong tỏa của Mỹ nhiều tháng nữa

Báo cáo của CIA cho thấy việc Mỹ phong tỏa không buộc Iran phải đầu hàng

Đánh giá của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) kết luận rằng các biện pháp phong tỏa hiện nay chưa đủ sức buộc Iran phải nhanh chóng nhượng bộ. Một quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết nền kinh tế Iran vẫn có khả năng chống chịu đáng kể dù bị hạn chế xuất khẩu và thương mại hàng hải.

Thông tin này được đưa ra trong lúc chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn chính thức với Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 2 tháng qua.

Tuy nhiên, một quan chức tình báo cấp cao Mỹ bác bỏ cách diễn giải trên, khẳng định chiến dịch phong tỏa đang “gây thiệt hại thực sự và nghiêm trọng” cho Iran, làm gián đoạn thương mại, suy giảm doanh thu và đẩy nhanh sự suy yếu kinh tế có hệ thống của nước này.

Trong những ngày gần đây, khu vực eo biển Hormuz chứng kiến các đợt giao tranh dữ dội nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn không chính thức được thiết lập vào đầu tháng Tư.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ đang chờ phản hồi từ Iran đối với đề xuất về việc chính thức hóa lệnh ngừng bắn trước khi bước vào các cuộc đàm phán sâu hơn liên quan đến chương trình hạt nhân và năng lực tên lửa của Iran.

“Chúng tôi hy vọng sẽ nhận được phản hồi trong hôm nay” - ông Rubio nói với báo giới tại Rome.

Phía Iran xác nhận vẫn đang cân nhắc phản ứng đối với đề xuất của Mỹ. Đến cuối ngày 8/5 (giờ Mỹ), Tehran vẫn chưa đưa ra câu trả lời chính thức.

Trong khi các cuộc thương lượng tiếp tục bế tắc, giao tranh trên thực địa vẫn diễn ra lẻ tẻ quanh eo biển Hormuz. Hãng tin Fars của Iran cho biết đã xảy ra nhiều vụ đụng độ giữa lực lượng Iran và tàu chiến Mỹ trong khu vực. Sau đó, hãng Tasnim dẫn lời một nguồn tin quân sự Iran cho biết tình hình tạm thời lắng xuống nhưng cảnh báo nguy cơ bùng phát thêm các cuộc đụng độ mới.

Quân đội Mỹ thông báo lực lượng của họ đã chặn 2 tàu có liên hệ với Iran đang cố tiến vào một cảng của Iran. Theo phía Mỹ, 1 chiến đấu cơ đã tấn công phần ống khói của các tàu này, buộc chúng phải quay đầu.

Kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, Tehran đã hạn chế đáng kể hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Đáp lại, Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với tàu thuyền Iran từ tháng trước.

Căng thẳng tại tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược này tiếp tục tác động mạnh tới thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent trong phiên 8/5 tăng vượt 101 USD/thùng, dù tính chung cả tuần vẫn giảm hơn 6%.

Mặt trận đối đầu cũng lan rộng sang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Bộ Quốc phòng UAE cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo và ba máy bay không người lái do Iran phóng đi trong ngày 8/5, khiến 3 người bị thương.

Trong suốt cuộc chiến, Iran nhiều lần nhắm mục tiêu vào UAE và các quốc gia vùng Vịnh có sự hiện diện quân sự của Mỹ. Theo Abu Dhabi, các cuộc tấn công gần đây là sự leo thang nghiêm trọng nhằm đáp trả kế hoạch “Dự án Tự do” của Tổng thống Trump - chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz bằng hải quân Mỹ. Kế hoạch này đã bị Washington tạm dừng chỉ sau 48 giờ triển khai.

Iran tiếp tục cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn vốn được công bố ngày 7/4. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố: “Mỗi khi xuất hiện cơ hội ngoại giao, Mỹ lại lựa chọn phiêu lưu quân sự”.

Hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết 1 thủy thủ đã thiệt mạng, 10 người bị thương và 4 người mất tích sau vụ tấn công của hải quân Mỹ nhằm vào một tàu thương mại Iran tối 7/5.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Ngoại trưởng Rubio cũng kêu gọi các đồng minh châu Âu ủng hộ mạnh mẽ hơn nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại Hormuz.

“Liệu thế giới có chấp nhận việc một quốc gia tuyên bố kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế hay không? Nếu điều đó được bình thường hóa, nó sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm ở nhiều nơi khác” - ông Rubio nói.

Bên cạnh sức ép quân sự, Mỹ cũng tiếp tục siết chặt trừng phạt kinh tế đối với Iran. Bộ Tài chính Mỹ ngày 8/5 công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào 10 cá nhân và công ty, bao gồm nhiều doanh nghiệp tại Trung Quốc và Hong Kong, bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua sắm nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.

Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục sử dụng các công cụ kinh tế nhằm ngăn Iran khôi phục năng lực công nghiệp quốc phòng và duy trì ảnh hưởng quân sự trong khu vực.

Bộ Tài chính Mỹ đồng thời cảnh báo các công ty và tổ chức tài chính nước ngoài có liên quan đến hoạt động thương mại của Iran có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp từ Mỹ.

Trọng Trí (theo Ny Post)