Trung Quốc 'đổi mỡ lấy thịt bò' nhằm đối phó với khủng hoảng béo phì

Các nhà tổ chức cho biết hơn 1.000 người đã đăng ký tham gia chương trình "Trao đổi chất béo lấy thịt bò" tại thành phố Vô Tích của Trung Quốc

Béo phì gia tăng đáng báo động

Tại một trung tâm cộng đồng ở miền đông Trung Quốc, anh Shu Fangqiang là một trong hàng trăm người tham gia chương trình giảm cân độc đáo này. Cơ chế rất đơn giản: cứ mỗi nửa kilogram cân nặng giảm được, người tham gia sẽ nhận lại số thịt bò tương ứng, hoặc lựa chọn 1,5 kg thịt bò còn xương.

Dù phần thưởng hấp dẫn, Shu cho biết động lực chính của anh vẫn là sức khỏe. Với chỉ số BMI ở mức 30, anh chia sẻ: “Ngay cả khi không có thịt bò, tôi vẫn muốn giảm cân vì sức khỏe của mình”.

Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 1/3 người trưởng thành tại Trung Quốc bị thừa cân, trong đó khoảng 8,3% được xếp vào nhóm béo phì. Mặc dù tỉ lệ này vẫn thấp hơn so với Mỹ, nhưng xu hướng gia tăng nhanh chóng của nó đang khiến giới chức y tế lo ngại.

Dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cho thấy, số người béo phì đã tăng gấp 3 lần trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2018. Nếu xu hướng này tiếp diễn, đến năm 2030, tỉ lệ người trưởng thành thừa cân và béo phì tại Trung Quốc có thể lên tới 70,5%.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa The Lancet cho biết, tính đến năm 2021, Trung Quốc có khoảng 402 triệu người trưởng thành trên 25 tuổi thuộc nhóm thừa cân hoặc béo phì - con số cao nhất thế giới.

Các sáng kiến địa phương nở rộ

Chương trình tại thành phố Vô Tích là một trong những mô hình tiêu biểu. Hơn 1.000 người đã đăng ký tham gia kể từ khi chiến dịch bắt đầu vào tháng 3, trong khi nhiều người khác không đủ điều kiện do quy định về cư trú.

Người tham gia được cân đo ban đầu và sẽ quay lại vào đầu năm 2027 để đánh giá kết quả. Những người giảm cân nhiều có thể nhận phần thưởng hấp dẫn hơn như các phần thịt cao cấp, dù tổng lượng thịt miễn phí bị giới hạn ở mức 10 kg.

Tại các buổi cân, người tham gia được đo chiều cao, cân nặng, chỉ số BMI và vòng eo. Nhân viên ghi nhận dữ liệu, đồng thời khích lệ bằng những dấu mộc động viên. Ngoài ra, các bác sĩ cũng có mặt để tư vấn cá nhân, nhấn mạnh việc giảm cân lành mạnh thay vì cấp tốc.

Nhiều địa phương khác cũng triển khai các sáng kiến tương tự. Ở tỉnh Vân Nam, chương trình “đổi mỡ lấy khoai tây” cho phép người giảm cân nhận khoai tây, thậm chí nâng cấp lên thịt gà nếu đạt kết quả tốt. Một chuỗi siêu thị lớn còn khuyến khích khách hàng tự cân trong 10 ngày và đổi số cân giảm được lấy thực phẩm như thịt bò, tôm càng hoặc kiwi.

Những người giảm cân sẽ được thưởng bằng những miếng thịt bò đắt tiền

Các chuyên gia nhận định, sự gia tăng béo phì tại Trung Quốc gắn liền với quá trình đô thị hóa nhanh, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường và chất béo, cùng với lối sống ngày càng ít vận động.

Chị Zheng Haihua (44 tuổi) - tham gia chương trình tại Vô Tích - cho biết, thử thách lớn nhất là kiểm soát cảm giác thèm ăn. “Khi nhìn thấy đồ ăn ngon, thật khó để cưỡng lại” - chị nói.

Bác sĩ Wu Changyan cũng đồng tình, cho rằng áp lực cuộc sống và sự tiện lợi của xã hội hiện đại khiến việc ăn quá mức trở nên dễ dàng hơn.

Dù được đánh giá là sáng tạo và có tính khích lệ, một số chuyên gia cho rằng các chương trình này chỉ mang lại tác động hạn chế. Giáo sư Li Sheyu từ Đại học Tứ Xuyên nhận định đây không phải là “yếu tố thay đổi cuộc chơi”, mà chủ yếu là một hình thức khuyến khích truyền thống được làm mới.

Tuy vậy, ông cũng thừa nhận rằng, những sáng kiến như vậy có vai trò tích cực trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giảm cân và lối sống lành mạnh.

Thảo Nguyễn (theo France 24)