Chủ trọ TPHCM thấp thỏm vì quy định phạt thu tiền điện sai giá

Suốt 1 tuần nay, anh Nguyễn Duy Hưng, chủ một dãy trọ tại phường Hiệp Bình, TPHCM liên tục nghe người thuê hỏi về cách tính giá điện cho người thuê, trong đó nhấn mạnh theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP của Chính phủ, nếu thu sai sẽ bị xử phạt.

Anh kể, dãy trọ với 28 phòng của gia đình đều có đồng hồ điện riêng để theo dõi mức tiêu thụ. Tuy nhiên, phía điện lực vẫn ghi nhận bằng một đồng hồ tổng cho cả khu trọ. Mỗi tháng, tiền điện tổng khoảng 7 triệu đồng, sau đó anh chia bình quân ra khoảng 3.500 đồng/kWh rồi mới tính lại cho từng phòng theo lượng điện sử dụng thực tế.

“Theo quy định mới thì mức cao nhất chỉ khoảng 3.460 đồng/kWh, như vậy gia đình tôi đang thu cao hơn. Nhưng phần chênh lệch do tính lũy tiến của đồng hồ tổng thì ai chịu? Không lẽ chủ trọ tự gánh?”, anh băn khoăn.

Một dãy trọ tại phường Hiệp Bình - Ảnh: Ngọc Thùy

Cũng như anh Hưng, bà M.N, chủ khu trọ khoảng 15 phòng ở gần khu vực chợ Bình Triệu (phường Hiệp Bình), cho biết, nhiều năm nay gia đình bà vẫn thu tiền điện theo mức cố định khoảng 4.000 đồng/kWh để “bù qua bù lại” cho phần điện hành lang, máy bơm nước và hao hụt từ đồng hồ tổng.

“Tôi không nghĩ là thu cao để kiếm lời gì. Tiền điện khu trọ mỗi tháng lúc cao điểm nắng nóng tăng rất mạnh, trong khi người thuê thay đổi liên tục, hôm nay ở mai chuyển đi nên việc kê khai tạm trú hay báo số lượng người cũng không phải lúc nào làm kịp”, bà nói.

Không chỉ chủ trọ, nhiều người thuê nhà cũng cho biết họ chưa rõ mức tiền điện mình đang đóng có đúng quy định hay không. Anh Lê Minh, đang thuê trọ tại phường Bình Trưng với giá 3,2 triệu đồng/tháng, cho biết, hiện phải trả tiền điện ở mức 3.800 đồng/kWh và nước 17.000 đồng/m³. “Thấy chủ trọ báo bao nhiêu thì đóng bấy nhiêu thôi, chứ tôi cũng chưa thấy ai hướng dẫn cụ thể”, anh nói.

Những băn khoăn này xuất hiện trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định 133/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.

Theo quy định mới, chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện sinh hoạt có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, chủ trọ còn phải hoàn trả toàn bộ khoản thu vượt cho người thuê, kèm lãi suất theo thỏa thuận trong hợp đồng thuê nhà.

Trường hợp không xác định được người để hoàn trả, toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp sẽ phải nộp ngân sách nhà nước. Nghị định cũng yêu cầu khi có thay đổi về số lượng người thuê, chủ nhà phải thông báo cho ngành điện để điều chỉnh định mức tính tiền điện phù hợp.

Khảo sát tại nhiều khu vực có đông phòng trọ ở TPHCM cho thấy, phần lớn người thuê hiện vẫn trả tiền điện theo mức cố định do chủ trọ tự đưa ra thay vì tính theo biểu giá điện sinh hoạt bậc thang. Mức phổ biến dao động từ 3.500-5.000 đồng/kWh. Điều này khiến không ít chủ trọ lo ngại nguy cơ bị xử phạt dù cho rằng mức thu hiện nay được tính để bù nhiều chi phí phát sinh.

Trong khi đó, theo Quyết định 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, giá điện sinh hoạt hiện được chia thành 6 bậc lũy tiến. Mức cao nhất ở bậc 6 là 3.460 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế GTGT.

Nhân viên ngành điện hướng dẫn người dân cách tính giá điện

Theo ông Bùi Trung Kiên - Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), cách tính tiền điện cho người thuê trọ hiện nay phụ thuộc vào thời gian thuê và việc kê khai số người sử dụng điện.

Cụ thể, nếu người thuê ký hợp đồng từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, chủ nhà hoặc đại diện người thuê có thể ký hợp đồng mua bán điện trực tiếp với ngành điện để được áp dụng biểu giá điện sinh hoạt như hộ gia đình thông thường.

Đối với trường hợp thuê dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng điện, toàn bộ sản lượng điện sẽ được áp dụng theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3, tương ứng mức tiêu thụ từ 101-200kWh.

Trường hợp chủ nhà kê khai đầy đủ số người thuê theo giấy xác nhận tạm trú, định mức sẽ được tính theo số người sử dụng điện. Cứ 4 người được tính là một hộ sử dụng điện. Một người được tính 1/4 định mức, hai người được tính 1/2 định mức, ba người được tính 3/4 định mức và bốn người được tính đủ một định mức hộ gia đình.

Ông Kiên cho biết, hiện mức giá điện sinh hoạt cao nhất là 3.460 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế GTGT. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít chủ trọ cho rằng bài toán không đơn giản chỉ là “thu cao hay thấp”.

Nhiều người cho biết họ phải gánh thêm phần điện hao hụt ở đồng hồ tổng, điện dùng chung cho hành lang, máy bơm nước, camera, quạt thông gió hay rủi ro người thuê chuyển đi liên tục khiến việc kê khai tạm trú thay đổi thường xuyên. Vì vậy, nhiều khu trọ hiện áp dụng cách tính “giá bình quân” thay vì tách riêng theo biểu giá điện sinh hoạt cho từng phòng.

Mai Ca