Nghiên cứu tại Nhật Bản bác bỏ quan điểm 'phụ nữ học đại học làm giảm tỉ lệ kết hôn và sinh con'

10/05/2026 - 16:49

PNO - Ngày 10/5, một nghiên cứu mới của nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Waseda cùng nhiều tổ chức nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy quan điểm cho rằng phụ nữ học đại học sẽ “lỡ cơ hội kết hôn và sinh con”, từ đó làm giảm tỉ lệ sinh, là không có cơ sở.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố hồi đầu tháng 4 trên một tạp chí khoa học do Hiệp hội Dân số Mỹ phát hành.
Kết quả nghiên cứu đã được công bố hồi đầu tháng Tư trên một tạp chí khoa học do Hiệp hội Dân số Mỹ phát hành - Ảnh: Mainichi

Theo kết quả nghiên cứu, việc phụ nữ có trình độ học vấn cao kết hôn và sinh con muộn hơn chỉ diễn ra ở mức rất nhỏ. Dù tỉ lệ kết hôn và sinh con ở độ tuổi trẻ có xu hướng giảm, phần lớn phụ nữ vẫn kết hôn và sinh con trước tuổi 40, khiến tỉ lệ độc thân lâu dài gần như không thay đổi.

Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của khoảng 1,8 triệu phụ nữ, bao gồm thông tin từ điều tra dân số quốc gia và thống kê chính phủ Nhật Bản về hôn nhân, sinh con. Nhóm nghiên cứu đặc biệt tập trung vào thế hệ sinh năm 1966 - năm “Ngựa Lửa” trong quan niệm dân gian Nhật Bản và Trung Quốc. Theo quan niệm truyền thống, phụ nữ sinh năm này được cho là có tính cách mạnh mẽ, gây bất lợi cho hôn nhân, khiến tỉ lệ sinh tại Nhật giảm mạnh trong năm đó.

Do số trẻ sinh ra ít hơn, thế hệ này phải đối mặt với mức độ cạnh tranh thấp hơn trong tuyển sinh trung học và đại học. Tận dụng yếu tố này, các nhà nghiên cứu so sánh 3 nhóm phụ nữ: nhóm sinh từ tháng 4 -12/1966; nhóm sinh từ tháng 1 - 3/1967 – thuộc cùng năm học và cũng hưởng lợi từ mức cạnh tranh thấp; và nhóm sinh từ tháng 1-3/1968 - khi tỉ lệ sinh phục hồi và cạnh tranh học tập tăng trở lại.

Kết quả cho thấy phụ nữ sinh đầu năm 1967 có khả năng học lên cao đẳng và đại học cao hơn đáng kể. Tuy nhiên, việc học vấn cao hơn chỉ khiến độ tuổi kết hôn đầu tiên chậm khoảng 2 tuần và độ tuổi sinh con đầu lòng muộn hơn khoảng 40 ngày.

Dù xu hướng kết hôn và sinh con muộn xuất hiện ở giai đoạn đầu đời, sự khác biệt này gần như biến mất khi phụ nữ bước vào độ tuổi ngoài 40. Tỉ lệ độc thân cuối cùng không bị ảnh hưởng đáng kể.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng phụ nữ có học vấn cao thường có việc làm khi kết hôn và có xu hướng kết hôn với người chồng trẻ tuổi hơn đôi chút. Trong khi đó, các mô hình quan hệ mới như sống thử không gia tăng đáng kể, và hình thức hôn nhân truyền thống vẫn chiếm ưu thế.

Giáo sư Haruko Noguchi - chuyên gia kinh tế y tế tại Đại học Waseda, trưởng nhóm nghiên cứu - nhận định: “Bản thân giáo dục không phải là nguyên nhân chính dẫn đến tỉ lệ sinh giảm và tác động trực tiếp của nó cũng rất hạn chế. Điều quan trọng hơn là cần tháo gỡ các rào cản về thể chế, như tăng cường hỗ trợ cân bằng giữa công việc và gia đình, cũng như thúc đẩy bình đẳng giới trên thị trường lao động".

Thảo Nguyễn (theo Mainichi)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI