Tòa án Mỹ tuyên thuế quan toàn cầu của ông Trump là bất hợp pháp

08/05/2026 - 10:26

PNO - Ngày 7/5, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (USCIT) đã ra phán quyết rằng, mức thuế quan toàn cầu 10% do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp. Điều này đã giáng thêm một đòn pháp lý mạnh vào chính sách thương mại của Nhà Trắng.

Ngày 2 tháng 4 năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về việc áp thuế trả đũa tại sự kiện Làm cho nước Mỹ giàu có trở lại được tổ chức tại Vườn Hồng Nhà Trắng và sau đó trình chiếu một sắc lệnh hành pháp mà ông đã ký. /AFP-Yonhap
Ngày 2 /4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về việc áp thuế tại Vườn Hồng Nhà Trắng. Ảnh: Yonhap

Phán quyết mới nhất được xem là thách thức trực tiếp đối với chiến lược áp thuế của ông Trump, vốn được triển khai mà không có sự phê chuẩn rõ ràng từ Quốc hội Mỹ. Trước đó, hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ – nơi phe bảo thủ chiếm đa số – cũng đã tuyên bố các mức “thuế quan đối ứng” của ông Trump theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là vô hiệu.

Sau thất bại pháp lý đó, chính quyền Trump chuyển sang viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp đặt mức thuế quan toàn cầu mới. Điều luật này cho phép tổng thống áp thuế trong tối đa 150 ngày nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng và nguy cơ suy yếu của đồng USD.

Tuy nhiên, USCIT cho rằng việc sử dụng Điều 122 trong bối cảnh hiện nay là không phù hợp. Trong phán quyết với tỷ lệ 2-1, tòa nhận định các mức thuế của ông Trump “không phải là biện pháp thích hợp” và nhấn mạnh rằng cơ chế này chủ yếu được xây dựng cho thời kỳ còn áp dụng chế độ bản vị vàng, vốn đã bị bãi bỏ từ lâu.

Vụ kiện được khởi xướng bởi nhiều doanh nghiệp nhỏ của Mỹ sau khi mức thuế toàn cầu có hiệu lực từ ngày 24/2. Các nguyên đơn cho rằng Nhà Trắng đang tìm cách “lách” phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao bằng cách sử dụng một cơ sở pháp lý khác để duy trì chính sách thuế quan.

Theo đánh giá của báo New York Times, phán quyết mới “giáng thêm một đòn pháp lý” vào nỗ lực của ông Trump nhằm mở rộng cuộc chiến thương mại với hàng hóa nước ngoài mà không có sự chấp thuận từ Quốc hội.

Giới quan sát nhận định quyết định của tòa có thể gây tác động đáng kể đến chiến lược thương mại của chính quyền Trump, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu leo thang do căng thẳng với Iran và tỷ lệ ủng hộ ông Trump về năng lực điều hành đang suy giảm trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Dù vậy, đây mới chỉ là phán quyết sơ thẩm và chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ kháng cáo. Nếu cuối cùng thất bại trước tòa, Washington có thể phải hoàn trả số tiền thuế đã thu. Riêng chương trình hoàn thuế liên quan đến các mức thuế đối ứng hiện đã lên tới khoảng 166 tỉ USD.

Các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump khẳng định Nhà Trắng vẫn còn nhiều lựa chọn khác để duy trì chính sách bảo hộ thương mại. Hiện Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đang tiến hành các cuộc điều tra theo Điều 301, tập trung vào tình trạng dư cung công nghiệp và lao động cưỡng bức tại các đối tác thương mại lớn, nhằm xây dựng cơ sở cho các biện pháp thuế quan mới có thể được triển khai từ cuối tháng 7 tới.

Trọng Trí (theo NY Times)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI