Cuộc sống bí mật của những phụ nữ đứng sau đế chế ma túy Mỹ Latinh

Emma Coronel Aispuro rời tòa án ở New York vào năm 2019 trong phiên tòa xét xử chồng cô, Joaquin 'El Chapo' Guzman, người lãnh đạo Sinaloa Cartel. 2 năm sau, cô bị kết án 3 năm tù giam về tội rửa tiền và buôn bán ma túy - Ảnh: Getty

Họ có thể là vợ, người tình, con gái, hoặc đối tác. Họ có thể đứng ngoài ánh đèn, hoặc trực tiếp điều hành cả một đế chế. Và trong nhiều trường hợp, chính họ mới là mắt xích quyết định sự tồn tại hoặc sụp đổ của những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.

Khi những người vợ trở thành “người kế vị”

Đầu năm 2026, một chiến dịch quân sự táo bạo của Mexico nhằm truy lùng trùm ma túy khét tiếng Nemesio Oseguera Cervantes - kẻ đứng đầu băng đảng Jalisco New Generation - đã hé lộ một thực tế ít được nói đến: đôi khi, con đường ngắn nhất để tiếp cận một ông trùm lại đi qua… một người phụ nữ.

Sau nhiều năm lẩn trốn, “El Mencho” cuối cùng bị lần ra dấu vết không phải qua mạng lưới buôn lậu hay các tay chân thân tín, mà từ một người tình. Chính sự di chuyển của người phụ nữ này đã vô tình dẫn lực lượng đặc nhiệm đến một căn cứ ẩn náu trên dãy núi Tapalpa.

Chi tiết tưởng chừng bên lề ấy lại cho thấy một điều cốt lõi: phụ nữ không chỉ là “người đi cùng” trong thế giới băng đảng. Họ là một phần của hệ sinh thái - đôi khi là điểm yếu, nhưng cũng có khi là trung tâm quyền lực.

Theo các chuyên gia về tội phạm có tổ chức, vợ của các ông trùm thường nắm giữ lượng thông tin mà ít ai có. Họ chứng kiến các giao dịch, hiểu cách vận hành của mạng lưới, và đôi khi trực tiếp tham gia vào việc điều phối.

Khi một ông trùm bị bắt hoặc bị ám sát - điều không hiếm trong thế giới này - chính những người phụ nữ ấy có thể bước lên thay thế.

Điều này không phải là giả thuyết. Lịch sử các băng đảng Mỹ Latinh đã nhiều lần chứng minh điều đó.

“Nữ hoàng cocaine” và đế chế máu

Một trong những ví dụ điển hình nhất là Griselda Blanco, người phụ nữ được mệnh danh là “Nữ hoàng cocaine”.

Hoạt động trong thời kỳ đỉnh cao của các cuộc chiến ma túy tại Miami những năm 1970-1980, Blanco không chỉ là một nhân vật phụ. Bà là trung tâm của cả một đế chế buôn lậu cocaine từ Colombia vào Mỹ.

Khác với nhiều phụ nữ khác trong thế giới này, Blanco không ẩn mình. Bà điều hành, ra lệnh và kiểm soát. Các nhà điều tra cho rằng bà chịu trách nhiệm cho hàng chục vụ giết người, thậm chí nổi tiếng với việc sai khiến những tay súng khác để thực hiện những vụ ám sát ly kỳ.

Nhưng quyền lực của Blanco không chỉ đến từ bạo lực. Bà là một nhà tổ chức xuất sắc. Từ việc xây dựng mạng lưới phân phối, rửa tiền cho đến sáng tạo ra các phương thức buôn lậu - như giấu cocaine trong đồ lót thiết kế riêng - Blanco thể hiện năng lực mà nhiều đồng nghiệp nam phải nể phục.

Bà tích cực tuyển dụng phụ nữ, trao cho họ những vai trò quan trọng trong hệ thống. Điều này giúp mở rộng mạng lưới và giảm sự chú ý của cơ quan thực thi pháp luật.

Sau nhiều năm lẩn trốn, Blanco bị bắt năm 1985 và bị kết án tù. Bà được thả năm 2004 và trở về Colombia, sống kín tiếng cho đến khi bị ám sát năm 2012.

Quyền lực kế thừa trong gia đình

Không phải lúc nào quyền lực cũng đến từ hôn nhân. Trong một số trường hợp, nó được truyền qua huyết thống.

Antonella Marchant là một ví dụ. Là thành viên của gia tộc Los Marchant tại Chile, cô không chỉ “tham gia” mà còn được xác định là người lãnh đạo chính của mạng lưới buôn cocaine.

Dù cha cô, Francisco Antonio Marchant Iglesias nhận mình là trung tâm của hoạt động, các công tố viên lại đưa ra một kết luận khác: Antonella mới là người kiểm soát dòng tiền và giám sát các lô hàng.

Năm 2023, cô bị kết án 15 năm tù. Vụ án của cô cho thấy một thực tế đang thay đổi: trong các tổ chức tội phạm, quyền lực không còn mặc định thuộc về nam giới.

Khu chôn cất của Griselda Blanco ở Itagüí, phía nam Medellin, Colombia - Ảnh: CNN

Nếu có một hình mẫu điển hình cho vai trò của người vợ trong băng đảng hiện đại, đó là Rosalinda González Valencia, vợ của “El Mencho”.

Được biết đến với biệt danh “La Jefa” (Bà trùm), Rosalinda không chỉ là bạn đời mà còn là mắt xích tài chính quan trọng trong hệ thống. Xuất thân từ gia đình có truyền thống buôn ma túy - với các anh em điều hành băng Los Cuinis - bà mang đến cho chồng một mạng lưới quan hệ và kinh nghiệm sẵn có.

Các cơ quan chức năng Mỹ và Mexico tin rằng chính Rosalinda đã giúp củng cố nền tảng tài chính của băng đảng Jalisco, thông qua các hoạt động rửa tiền tinh vi.

Bà từng bị bắt nhiều lần và bị kết án tù vào năm 2023, trước khi được thả sớm vì cải tạo tốt.

Điều đáng chú ý là: theo nhiều chuyên gia, sự thăng tiến của “El Mencho” trong thế giới ngầm không thể tách rời khỏi cuộc hôn nhân với Rosalinda. Nói cách khác, đây không phải là câu chuyện “vợ theo chồng”, mà là một liên minh quyền lực.

Tuy nhiên, không phải tất cả phụ nữ trong băng đảng đều là những “bộ não” chiến lược.

Một hình tượng phổ biến khác là “buchona” - thuật ngữ dùng để chỉ những người phụ nữ gắn liền với các ông trùm, thường được nhận diện qua vẻ ngoài hào nhoáng: phẫu thuật thẩm mỹ, thời trang xa xỉ, mạng xã hội.

Emma Coronel Aispuro - vợ của Joaquín Guzmán - là ví dụ nổi bật. Từng là hoa hậu tuổi teen, Coronel bước vào thế giới ngầm khi kết hôn với “El Chapo” ở tuổi 18. Sau khi chồng bị kết án tù chung thân tại Mỹ, cô trở thành một nhân vật công chúng: tham gia tuần lễ thời trang, xây dựng hình ảnh người mẫu và người có ảnh hưởng.

Cô nhiều lần phủ nhận việc tham gia vào hoạt động của chồng. Tuy nhiên, năm 2021, cô bị kết án vì liên quan đến rửa tiền và buôn bán ma túy.

Trường hợp của Coronel cho thấy ranh giới mờ giữa “người ngoài cuộc” và “người trong cuộc”. Dù không trực tiếp điều hành, sự gần gũi với quyền lực khiến họ khó có thể hoàn toàn đứng ngoài.

Cảnh sát Chile đột kích một ngôi nhà trong chiến dịch chống ma túy ở Santiago vào năm 2025 - Ảnh: Getty

Quyền lực trong bóng tối

Các nhà nghiên cứu cho rằng vai trò của phụ nữ trong các tổ chức tội phạm đang ngày càng mở rộng. Họ không chỉ là “phần phụ” mà đang trở thành những tác nhân độc lập - từ quản lý tài chính, điều phối hậu cần đến lãnh đạo toàn bộ tổ chức.

Nhìn từ bên ngoài, thế giới ma túy Mỹ Latinh có thể vẫn mang dáng dấp của một “câu lạc bộ đàn ông”. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Từ Griselda Blanco đến Rosalinda González Valencia, từ Antonella Marchant đến Emma Coronel Aispuro, những câu chuyện này cho thấy phụ nữ không chỉ tồn tại trong hệ thống mà họ định hình nó. Họ có thể là cầu nối, là người kế thừa, là đối tác hoặc là lãnh đạo. Và cuối cùng, nếu muốn hiểu cách các đế chế ma túy vận hành và sụp đổ, có lẽ cần nhìn không chỉ vào những ông trùm, mà cả những phụ nữ đứng sau họ...

Thảo Nguyễn (theo CNN)