Hantavirus khó trở thành đại dịch

08/05/2026 - 06:00

PNO - Những ngày qua, ổ dịch hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius ngoài khơi Cape Verde gây tử vong cho 3 người và nhiều người bệnh nghiêm trọng, thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế.

Bộ xét nghiệm hantavirus được chụp ở Paris vào ngày 4/5 - Nguồn ảnh: Getty Images

Bộ xét nghiệm hantavirus được chụp ở Paris vào ngày 4/5 - Nguồn ảnh: Getty Images

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến ngày 6/5 đã có 7 trường hợp nhiễm hantavirus được ghi nhận trên tàu. Những bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng nặng như sốt cao, rối loạn tiêu hóa, viêm phổi, suy hô hấp và sốc.

Chủng virus được xác định là Andes hantavirus - biến thể hiếm hoi trong nhóm hantavirus có khả năng lây từ người sang người. Tuy nhiên, các nhà dịch tễ học cho rằng nguy cơ bùng phát thành đại dịch là rất thấp, vì khả năng gây đại dịch của một loại virus nằm ở khả năng lây truyền dễ dàng giữa người với người trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng nặng hay không. Đây chính là lý do COVID-19 từng lan rộng toàn cầu trong thời gian ngắn.

WHO cũng cho biết, sự lây truyền giữa người với người của chủng Andes hantavirus hiện chỉ xảy ra trong các trường hợp tiếp xúc rất gần và kéo dài. Ổ dịch trên tàu MV Hondius được xem là một ví dụ. Gần 150 người sống trong không gian kín suốt nhiều tuần nhưng số ca bệnh vẫn ở mức hạn chế. Các chuyên gia nhận định nếu đây là virus lây qua đường hô hấp mạnh như sởi hoặc COVID-19, thì số ca nhiễm có thể đã tăng nhanh hơn nhiều.

"Hantavirus lại có cơ chế hoàn toàn khác, chúng thường có thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến nhiều tuần. Nhưng khi triệu chứng xuất hiện, bệnh diễn tiến rất nhanh. Khi bệnh nhân đã quá nặng, họ không còn khả năng di chuyển hoặc tiếp xúc với nhiều người. Điều đó làm gián đoạn chuỗi lây truyền”.

BILL HANAGE - nhà dịch tễ học tại Trường Y tế công cộng Harvard

Hantavirus chủ yếu tồn tại ở loài gặm nhấm

Giới khoa học cho biết hantavirus vốn là virus lưu hành tự nhiên ở chuột và các loài gặm nhấm. Con người thường nhiễm bệnh khi tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc dịch tiết của động vật mang virus.

Theo bà Angie Luis - chuyên gia sinh học động vật hoang dã tại Đại học Montana - hantavirus chưa thích nghi tốt với cơ thể người. “Loại virus này tiến hóa để tồn tại ở loài gặm nhấm chứ không phải để lây lan hiệu quả giữa người với người” - bà nói.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu vẫn cảnh giác vì virus luôn có khả năng tiến hóa theo thời gian.

Theo ông Vincent Racaniello - giáo sư vi sinh và miễn dịch học tại Đại học Columbia - điều đáng lo nhất là nếu hantavirus xuất hiện các đột biến giúp virus lây qua đường hô hấp hiệu quả hơn. Nhưng để điều đó xảy ra, virus cần trải qua nhiều thay đổi sinh học phức tạp và có thêm nhiều cơ hội lây nhiễm ở người để tiến hóa. Khả năng này hiện vẫn thấp và chưa có dấu hiệu.

Lệ Chi (theo Newsweek, Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI