Cảnh báo biến đổi khí hậu có thể làm vi rút Hanta lan rộng hơn

10/05/2026 - 16:53

PNO - Sau 3 ca tử vong liên quan đến virus Hanta trên du thuyền MV Hondius, các chuyên gia y tế quốc tế cảnh báo rằng biến đổi khí hậu có thể khiến loại virus chết người này lan rộng và xuất hiện ở nhiều khu vực mới.

Vi rút hanta dễ lan rộng do biến đổi khí hậu - Ảnh: Guardian
Vi rút hanta dễ lan rộng do biến đổi khí hậu - Ảnh: Guardian

3 hành khách trên du thuyền MV Hondius đã thiệt mạng sau chuyến hải trình khởi hành từ Argentina tới Cape Verde. Các xét nghiệm cho thấy những người mắc bệnh dương tính với chủng Andes - chủng vi rút Hanta hiếm hoi từng được ghi nhận có khả năng lây từ người sang người.

Vụ việc khiến Argentina một lần nữa bị đặt dưới sự chú ý của cộng đồng y tế toàn cầu. Tuy nhiên, điều khiến giới khoa học lo lắng hơn không chỉ là các ca nhiễm trên tàu, mà còn là sự thay đổi bất thường của môi trường sống đang tạo điều kiện cho vi rút phát triển mạnh hơn.

Theo tiến sĩ Raúl González Ittig, giáo sư sinh học tại National University of Córdoba, biến đổi khí hậu đang làm thay đổi tập tính và môi trường sinh sống của loài gặm nhấm - vật chủ chính mang vi rút Hanta.

Ông cho biết Argentina từng trải qua giai đoạn hạn hán nghiêm trọng trong các năm 2023-2024, sau đó là những đợt mưa lớn kéo dài. Sự thay đổi này khiến thảm thực vật phát triển mạnh, nguồn thức ăn cho chuột và các loài gặm nhấm dồi dào hơn, kéo theo số lượng của chúng gia tăng.

"Biến đổi khí hậu toàn cầu đang làm thay đổi mọi thứ và điều đó có thể khiến vi rút Hanta xuất hiện ở những nơi trước đây chưa từng ghi nhận ca bệnh" - ông cảnh báo.

Vi rút Hanta thường lây sang người qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Trong phần lớn trường hợp, bệnh không dễ lây trực tiếp giữa người với người. Tuy nhiên, chủng Andes tại Nam Mỹ là ngoại lệ hiếm hoi từng được xác nhận có khả năng lây lan trong các tiếp xúc gần.

WHO khẳng định nguy cơ bùng phát dịch diện rộng hiện vẫn thấp, song cơ quan này cũng thừa nhận các yếu tố môi trường và sinh thái đang khiến việc kiểm soát mầm bệnh ngày càng phức tạp hơn.

Các chuyên gia cho biết dù Argentina chỉ ghi nhận khoảng 100 ca Hanta mỗi năm - thấp hơn rất nhiều so với hàng ngàn ca tại châu Á nhưng tỷ lệ tử vong ở châu Mỹ lại cao hơn đáng kể. Một số chủng vi rút Hanta tại khu vực này có thể khiến tỷ lệ tử vong lên tới 50%.

Từ tháng 7 năm ngoái tới nay, Argentina ghi nhận 101 ca mắc và 32 trường hợp tử vong vì vi rút Hanta Hanta, cao hơn so với các mùa dịch gần đây.

Không chỉ khí hậu, giới khoa học còn lo ngại sự mất cân bằng sinh thái và suy giảm các loài săn mồi tự nhiên cũng đang góp phần khiến quần thể gặm nhấm phát triển nhanh hơn.

Hiện Bộ Y tế Argentina đang triển khai bắt và xét nghiệm chuột tại nhiều khu vực liên quan đến hành trình của các hành khách nhiễm bệnh trên du thuyền MV Hondius nhằm xác định nguồn lây thực sự.

Trong bối cảnh đó, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi các quốc gia tăng cường hợp tác y tế toàn cầu thay vì cắt giảm đầu tư cho khoa học và dịch tễ học.

Nhiều nhà khoa học cảnh báo, nếu nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng dày đặc, những căn bệnh vốn chỉ xuất hiện ở một số khu vực nhất định như vi rút Hanta hoàn toàn có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng trong tương lai.

Nhật Minh (theo Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI