Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục tăng trưởng nhưng áp lực vẫn còn lớn

Nhiều nhóm ngành hàng chủ lực tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong đó, thủy sản đạt khoảng 3,6 - 3,7 tỉ USD, tăng gần 12 - 15%; rau quả đạt hơn 2 tỉ USD; hồ tiêu và nhóm gia vị cũng duy trì đà tăng trưởng khá.

Châu Á tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam, chiếm hơn 44% tổng kim ngạch. Các thị trường như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản vẫn giữ vai trò quan trọng đối với nhiều mặt hàng chủ lực.

Xuất khẩu thủy sản có nhiều tín hiệu tích cực trong 4 tháng đầu năm 2026

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng bức tranh xuất khẩu hiện không hoàn toàn “màu hồng”. Áp lực chi phí logistics, rủi ro vận tải quốc tế, biến động giá nguyên liệu và các yêu cầu ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững đang trở thành bài toán lớn với ngành nông nghiệp.

Đại diện một số hiệp hội ngành hàng cũng cho biết doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực vốn, lãi suất và cạnh tranh ngày càng gay gắt từ nhiều quốc gia xuất khẩu nông sản khác. Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu lớn liên tục thay đổi tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định môi trường khiến doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho khâu sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tình hình thế giới và khu vực thời gian tới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các chính sách bảo hộ thương mại, thuế quan và tiêu chuẩn nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn tiếp tục thay đổi. Cùng với đó, xung đột tại khu vực Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

Ngoài các yếu tố thị trường, biến đổi khí hậu cũng được đánh giá là thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp trong năm nay. Nguy cơ mưa lớn cục bộ, thiên tai, bão lũ và dịch bệnh được dự báo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và nguồn cung nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.

Tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vừa diễn ra ở TPHCM, ông Trịnh Việt Hùng - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu chuyển mạnh từ xuất khẩu theo sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Theo ông Trịnh Việt Hùng, để cùng cả nước thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay trong năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm 2026-2030, ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 3,7% và tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt từ 73 tỉ USD trở lên, phấn đấu vượt mốc 74 tỉ USD trong năm 2026.

Để đạt mục tiêu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất nhiều nhóm giải pháp trước mắt và lâu dài. Trong ngắn hạn, ngành sẽ tăng cường theo dõi thị trường, dự báo sớm biến động về giá cả, logistics và chính sách nhập khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về tín dụng, lưu kho, thanh toán và vận chuyển.

Hoạt động xúc tiến thương mại cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng tập trung vào mở cửa thị trường, kết nối chuỗi nhập khẩu và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, ưu tiên các thị trường tiềm năng như ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi và châu Mỹ Latinh.

Về dài hạn, ngành nông nghiệp tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam; đồng thời tận dụng hiệu quả các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống nhằm nâng cao tính bền vững cho tăng trưởng xuất khẩu.

Mai Ca