Cha mẹ ăn vạ theo con: Phương pháp nuôi dạy trẻ lan rộng tại Trung Quốc

20/02/2026 - 10:39

PNO - Một cách nuôi dạy con "ngược đời" đang lan rộng trong các gia đình trẻ Trung Quốc, đó là cha mẹ bắt chước hành vi của con, thậm chí… ăn vạ, khóc lóc như trẻ nhỏ, để buộc con tự soi chiếu lại hành động của mình.

Phương pháp này được ca ngợi là mở ra đối thoại bình đẳng trong gia đình, nhưng cũng khiến không ít người lo ngại về ranh giới và hiệu quả lâu dài.- Ảnh: SCMP
Phương pháp này được ca ngợi là mở ra đối thoại bình đẳng trong gia đình, nhưng cũng khiến không ít người lo ngại về ranh giới và hiệu quả lâu dài - Ảnh: SCMP

Phương pháp này, còn gọi là reversed parenting, được nhiều phụ huynh thế hệ millennials xem là chìa khóa mở ra đối thoại bình đẳng trong gia đình, nhưng cũng vấp phải không ít tranh luận.

Trào lưu bắt nguồn từ một sự việc gây sốt mạng xã hội cuối năm 2022 tại Hắc Long Giang, Trung Quốc. Khi con gái 3 tuổi đòi ra ngoài giữa trời rét buốt chỉ với chiếc váy công chúa mỏng, người mẹ không quát mắng hay ép con mặc áo ấm, mà để con tự trải nghiệm cái lạnh, lặng lẽ đi theo phía sau. Nhiều cư dân mạng tán đồng, cho rằng “để trẻ trải nghiệm một lần còn hiệu quả hơn trăm lời khuyên”.

Từ đó, reversed parenting phát triển thành 3 cách tiếp cận phổ biến được nhiều bậc phụ huynh áp dụng. Thứ nhất là đổi vai, khi cha mẹ thể hiện sự yếu đuối, cần được quan tâm để khơi gợi trách nhiệm và sự đồng cảm từ trẻ. Thứ hai là cho con trải nghiệm hậu quả, tức phụ huynh đặt ra kế hoạch rõ ràng để trẻ tự gánh kết quả lựa chọn của mình. Chẳng hạn, một cậu bé 8 tuổi ở Vũ Hán từng muốn bỏ học làm game thủ, cha mẹ đồng ý với điều kiện em phải chơi game 16 tiếng mỗi ngày và nộp báo cáo hiệu suất. Chỉ sau 3 ngày, cậu bé nhận ra thực tế khác xa tưởng tượng.

Cách thứ 3 gây chú ý nhất là phản ứng "soi chiếu". Khi trẻ ăn vạ, cha mẹ cũng… ăn vạ theo. Một bà mẹ (tên dùng trên mạng là Zhang Yu) kể lại rằng, khi con gái 3 tuổi lăn ra khóc vì không được ăn kem, chị nằm xuống khóc to hơn. Kết quả bất ngờ, đứa trẻ ngừng khóc, ngơ ngác nhìn mẹ rồi tự trấn tĩnh lại. Câu chuyện nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi, nhiều người khen "lấy độc trị độc".

Theo các chuyên gia tư vấn tâm lý, "nuôi dạy con đảo ngược" có nhiều điểm tương đồng với phương pháp giáo dục dựa trên hậu quả. Với trẻ nhỏ, việc trực tiếp cho thấy kết quả hành vi giúp trẻ hiểu nhanh hơn. Tuy nhiên, phương pháp này cần được áp dụng linh hoạt theo độ tuổi. Khi trẻ lớn hơn, đặc biệt từ 8-9 tuổi trở lên, cha mẹ nên chuyển dần sang giáo dục bằng lý lẽ và hướng dẫn có chiều sâu, thay vì chỉ để trẻ "tự nếm trải".

Giữa những lời khen và hoài nghi, cha mẹ ăn vạ theo con vẫn là chủ đề gây tranh cãi. Nhưng không thể phủ nhận, trào lưu này đã mở ra một cuộc thảo luận rộng hơn về cách người lớn lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng con cái trong xã hội hiện đại.

Nhật Minh (theo SCMP)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI