Phụ nữ giữa một thế giới đang nóng lên

25/05/2026 - 06:15

PNO - Trước tình trạng nhiệt độ toàn cầu đang tăng lên, dù đã có nhiều sáng kiến, nhưng do thiếu hụt tài chính nên phụ nữ và trẻ em buộc phải tự tìm cách thích ứng.

Một nhân viên y tế cộng đồng trò chuyện với các bà mẹ về bệnh tiểu đường thai kỳ, bao gồm nguy cơ từ nhiệt độ cao  - Nguồn ảnh: The Scientist
Một nhân viên y tế cộng đồng trò chuyện với các bà mẹ về bệnh tiểu đường thai kỳ, bao gồm nguy cơ từ nhiệt độ cao - Nguồn ảnh: The Scientist

Hiểm họa vây quanh

Chị Pooja Patil, 32 tuổi (Ấn Độ), từng rất hoang mang khi bị chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ dù chị sống rất lành mạnh. Cái nóng khắc nghiệt vượt quá 40 độ C đã làm trầm trọng thêm bệnh tình của chị. Các nghiên cứu cho thấy, nhiệt độ cao khiến cơ thể kém phản ứng với insulin, làm tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ nguy hiểm.

Chị Meena (Ấn Độ) làm công việc đồng áng, thường xuyên phơi mình dưới cái nóng 38 độ C. Trong sinh hoạt thường nhật, phụ nữ cũng phải đi bộ nhiều cây số để lấy nước sinh hoạt. Tại nhiều nơi ở Ấn Độ và Bangladesh, do không có nhà vệ sinh đảm bảo tiêu chuẩn, lao động nữ buộc phải nhịn uống nước để hạn chế đi vệ sinh, dẫn đến tình trạng mất nước và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm.

Để bảo vệ bộ phận dân cư dễ tổn thương nhất - các thai phụ, một nhóm nghiên cứu từ châu Âu và châu Phi đã phát triển ứng dụng điện thoại MotherHeat Alert. Trong giai đoạn thử nghiệm từ năm 2025 tại Nam Phi, Zimbabwe và Thụy Điển, ứng dụng giúp cảnh báo phụ nữ mang thai, sản phụ và nhân viên y tế khi nhiệt độ lên mức nguy hiểm, đưa ra lời khuyên tránh nóng nhằm giảm nguy cơ sinh non.

Tương tự, tại Sierra Leone, tổ chức phi lợi nhuận Mama-Pikin do bà Leeann Rizk làm giám đốc đã ra mắt bộ công cụ giáo dục trực quan mang tên “Plac de ot o!” nhằm hướng dẫn phụ nữ mang thai cách nhận biết tác động của thời tiết khắc nghiệt, cung cấp chiến lược thích ứng.

Thiếu tài trợ, chị em tự xoay xở

Dù đã tiếp cận thành công hàng ngàn người, tổ chức Mama-Pikin hiện không thể tiếp tục mở rộng dự án do cạn nguồn tài trợ. Vào năm 2022, thế giới chi hơn 1.000 tỉ USD cho các nỗ lực giảm nhẹ biến đổi khí hậu như giảm phát thải, nhưng chỉ dành khoảng 68 tỉ USD cho các dự án thích ứng.

Dù thiếu vắng sự hỗ trợ nhưng phụ nữ không cam chịu làm nạn nhân thụ động. Họ tìm cách tự xoay xở để tiếp tục cuộc sống và hỗ trợ gia đình thông qua những sáng kiến linh hoạt. Tại các khu định cư nghèo ở thành phố Ahmedabad (Ấn Độ), chị em phụ nữ tự sơn trắng mái nhà và tận dụng vỏ dừa cùng giấy vụn để làm lớp cách nhiệt. Tại Bangladesh, nhiều người khéo léo xây dựng các phòng nghỉ râm mát, thoáng khí nối liền với không gian sinh hoạt để vừa tránh nắng, vừa làm nơi hội họp cộng đồng.

Tại Jakarta (Indonesia), phụ nữ cũng chủ động thiết lập các khu vực bóng mát công cộng, đóng vai trò như những trung tâm làm mát không chính thức trong mùa hè.

Các chuyên gia cho rằng những nhà hoạch định chính sách cần phân bổ lại nguồn tài chính toàn cầu, xem xét nhiệt độ cực đoan không chỉ là vấn đề y tế mà còn là rào cản kinh tế sâu sắc đối với phái yếu, từ đó ưu tiên bảo vệ sinh kế và sức khỏe của họ trước khi quá muộn.

Linh La (theo The Scientist, GAVI, The Conversation, globalhealthnow.org, Newslaundry)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI