PNO - Mỗi ngày, hàng triệu phụ nữ trên khắp thế giới đang cần mẫn, lặng lẽ gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch lương thực, thực phẩm. Từ cánh đồng lúa ở châu Á, nông trại chăn nuôi tại châu Phi cho đến những vùng đất khô hạn ở châu Mỹ Latin, họ là lực lượng lao động không thể thiếu của hệ thống lương thực toàn cầu.
 |
| Phụ nữ nông dân vẫn đang gặp nhiều thiệt thòi - Ảnh: Than Rathany/FAO |
Thế nhưng, phía sau những mùa vụ ấy là một nghịch lý kéo dài suốt nhiều thập niên: những người góp phần nuôi sống thế giới lại thường xuyên bị bỏ quên với quyền sở hữu đất đai, tiếp cận tín dụng, công nghệ và những chính sách hỗ trợ nông nghiệp cần thiết.
Vì thế, mới đây, Liên hiệp quốc đã chính thức chọn năm 2026 là Năm Quốc tế Phụ nữ Nông dân (International Year of the Woman Farmer 2026) như một lời nhắc nhở rằng: an ninh lương thực toàn cầu sẽ khó bền vững nếu những người phụ nữ làm nông vẫn đứng bên lề của quá trình phát triển.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc (FAO), phụ nữ hiện chiếm khoảng 40% lực lượng lao động trong hệ thống lương thực - nông nghiệp toàn cầu. Ở nhiều quốc gia đang phát triển, họ tham gia hầu hết các công đoạn từ trồng trọt, chăn nuôi đến chế biến và buôn bán nông sản.
Thế nhưng, dù có những đóng góp lớn cho nền sản xuất lương thực, phụ nữ nông dân vẫn phải đối mặt với khoảng cách đáng kể về quyền lực kinh tế.
Ở nhiều nơi trên thế giới, những người phụ nữ làm việc trên đồng ruộng cả đời nhưng quyền sử dụng đất lại thường đứng tên chồng hoặc gia đình nhà chồng. Họ cũng gặp khó khăn hơn nam giới khi tiếp cận vốn vay, giống, phân bón, máy móc và tập huấn kỹ thuật.
FAO cho biết, ngay cả khi quản lý cùng diện tích đất, năng suất canh tác của phụ nữ vẫn thấp hơn khoảng 24% so với nam giới do hạn chế trong tiếp cận nguồn lực sản xuất. Thu nhập của phụ nữ làm công ăn lương trong lĩnh vực nông nghiệp cũng thấp hơn đáng kể so với nam giới.
 |
| Nhiều phụ nữ nông dân ở Việt Nam đang phải đóng vai trò kép trong gia đình - Ảnh: dotchuoinon |
Thế nhưng, điều khiến câu chuyện của phụ nữ nông dân trở nên đặc biệt hơn là ở chỗ: họ không chỉ làm mỗi công việc đồng áng.
Tại nhiều vùng nông thôn Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ cúi mình gieo cấy trên ruộng đồng đã trở nên quen thuộc suốt nhiều thế hệ. Khi làn sóng nam giới "ly hương”, rời quê lên thành phố tìm việc làm, phụ nữ trở thành lực lượng chính duy trì công việc đồng áng và chăm lo gia đình.
Sau những giờ lao động ngoài đồng ruộng, phần lớn phụ nữ vẫn tiếp tục công việc chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái và lo việc nhà. Họ vừa là lao động sản xuất, vừa là “trụ cột vô hình” của nhiều gia đình nông thôn.
Thế nhưng, những “gánh nặng kép” ấy hầu như được mặc nhiên xem là trách nhiệm của phụ nữ, và hiếm khi được đo đếm thành giá trị kinh tế hoặc là sự đóng góp công sức của họ cho gia đình.
Năm Quốc tế Phụ nữ Nông dân 2026 không chỉ là dịp để tôn vinh phụ nữ làm nghề nông, mà còn là lời kêu gọi hành động cụ thể từ các quốc gia.
Theo FAO, khi phụ nữ nông dân được trao quyền, cả gia đình và cộng đồng sẽ được hưởng lợi. Con cái được ăn học đầy đủ hơn, dinh dưỡng cải thiện và kinh tế nông thôn phát triển bền vững. Phụ nữ nông dân không chỉ “nuôi sống thế giới” bằng những hạt gạo, ngọn rau hay ly sữa, mà còn là nền tảng cho một tương lai no đủ và bình đẳng.
Năm 2026 chính là lúc chúng ta cùng hành động để những người phụ nữ thầm lặng ấy không còn bị bỏ quên.
 |
| Ảnh: TruongDinhAnh/Embassy of Canada to Vietnam/Oxfam |
Năm Quốc tế Phụ nữ Nông dân 2026 (IYWF 2026) là sáng kiến toàn cầu được Đại hội đồng Liên hiệp quốc thông qua với sự đồng hành của hơn 120 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây là lần đầu tiên thế giới dành hẳn một năm để nhìn nhận và thúc đẩy vai trò của những người phụ nữ đang giữ vị trí quan trọng trong hệ thống lương thực toàn cầu. Sáng kiến này cũng làm rõ một nghịch lý kéo dài nhiều năm: phụ nữ chiếm gần 40% lực lượng lao động trong hệ thống lương thực - nông nghiệp toàn cầu, tham gia hầu hết các công đoạn từ sản xuất, chăn nuôi, đánh bắt đến chế biến và buôn bán thực phẩm, nhưng vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận đất đai, tín dụng, công nghệ và quyền ra quyết định. Thông qua IYWF 2026, Liên hiệp quốc và FAO kêu gọi các quốc gia thúc đẩy những chính sách thực chất hơn nhằm thu hẹp khoảng cách giới trong nông nghiệp, hướng tới một hệ thống lương thực công bằng và bền vững hơn. Vấn đề không chỉ nằm ở bình đẳng giới. Thực tế cho thấy sẽ rất khó giải quyết các thách thức về an ninh lương thực, giảm nghèo hay biến đổi khí hậu nếu phụ nữ nông dân tiếp tục đứng bên lề của các nguồn lực phát triển. |
Nguyễn Thuận
| Chia sẻ bài viết: |
WHO lo ngại về 'quy mô và tốc độ' của đợt bùng phát Ebola chết người
Ebola: Chân dung loại vi rút chết người gây ám ảnh
Vì sao tàu Diamond Princess từ thiên đường nghỉ dưỡng trở thành ổ dịch trên biển?
WHO: Chưa có dấu hiệu dịch vi rút Hanta lan rộng thành đại dịch
Thực phẩm siêu chế biến đang bào mòn trí tuệ người dùng
Ngày 23/5, Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận hạt nhân và hòa bình với Iran đã “gần như hoàn tất”, trong đó có điều khoản mở lại eo biển Hormuz
Khi giá dầu mỏ toàn cầu tăng vọt, các quốc gia châu Á đang chuyển hướng mạnh mẽ sang xăng sinh học để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Theo một báo cáo của The New York Times, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gần như loại Israel khỏi các cuộc đàm phán liên quan đến Iran.
Naoko Watanabe là người phụ nữ đầu tiên chinh phục đỉnh K2 cao thứ 2 thế giới tới 3 lần.
Theo cập nhật mới nhất từ đài CCTV, vụ nổ khí gas tại một mỏ than ở tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc đã làm ít nhất 90 người thiệt mạng.
Ngày 22/5, chính quyền bang California (Mỹ) đã ban hành lệnh sơ tán khẩn cấp đối với 40.000 cư dân tại hạt Orange sau sự cố rò rỉ hóa chất nguy hiểm.
Úc đang đối mặt với đợt bùng phát bệnh bạch hầu lớn nhất từng được ghi nhận, với hơn 230 ca nhiễm xuất hiện tại nhiều bang và vùng lãnh thổ.
Bà Tulsi Gabbard sẽ rời cương vị DNI vào ngày 30/6, khép lại nhiệm kỳ đầy biến động và tranh cãi trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump.
Ngày 23/5, ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã tiến hành cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán giữa Tehran và Washington.
Ngày 22/5, WHO cho biết, dịch Ebola bùng phát ở Congo tiềm ẩn nguy cơ "rất cao", đồng thời nâng mức đánh giá mối đe dọa lên cao hơn.
Việc Mỹ cắt giảm mạnh các khoản viện trợ y tế toàn cầu khiến việc kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh Ebola tại CHDC Congo rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.
Các gã khổng lồ công nghệ đã dàn xếp được vụ kiện đầu tiên, trong số nhiều vụ kiện do các Học khu trên khắp cả nước Mỹ đệ trình.
Theo các nguồn tin, dự thảo cuối cùng của một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, với vai trò trung gian của Pakistan, sẽ được công bố trong vài giờ tới.
Một khu điều trị bệnh nhân Ebola tại miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo đã bị người dân phóng hỏa, đòi nhận lại thi thể người nhà tử vong.
Ngày 21/5, Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei chỉ thị kho uranium làm giàu gần cấp độ chế tạo vũ khí của Iran phải được giữ lại trong nước.
Một sắc lệnh mới của Taliban về luật ly hôn đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ tại Afghanistan vì đã “hợp pháp hóa tảo hôn”.
Ngày 21/5 (giờ Mỹ), Nhà Trắng bất ngờ hủy lễ ký sắc lệnh về AI do Tổng thống Donald Trump chủ trì chỉ vài giờ trước khi sự kiện diễn ra.
Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ đang đặt nhiều kỳ vọng vào vai trò trung gian của Pakistan nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán chấm dứt cuộc chiến với Iran.
