PNO - Theo một báo cáo của The New York Times, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gần như loại Israel khỏi các cuộc đàm phán liên quan đến Iran, đánh dấu sự thay đổi sâu sắc trong quan hệ phối hợp chiến lược giữa Washington và Tel Aviv sau cuộc xung đột khu vực kéo dài nhiều tháng.
 |
| Ông Trump đã đẩy Israel ra khỏi các cuộc đàm phán với Iran |
Mỹ ưu tiên chấm dứt chiến tranh
Các quan chức quốc phòng Israel cho biết nước này hiện không còn được cập nhật trực tiếp về tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran như trước đây. Thay vào đó, giới lãnh đạo Israel buộc phải thu thập thông tin thông qua hoạt động tình báo độc lập nhằm vào Tehran, cũng như thông qua các kênh ngoại giao không chính thức với các quốc gia trong khu vực.
Chỉ vài tuần trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn xuất hiện trong Phòng Tình huống cùng ông Trump để bàn thảo chiến lược quân sự chống Iran. Khi ấy, ông Netanyahu tin rằng một chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel có thể khiến chính quyền Iran sụp đổ.
Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi nhanh chóng sau khi cuộc chiến leo thang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với kinh tế và an ninh khu vực.
Theo The New York Times, bước ngoặt xảy ra khi các đánh giá lạc quan ban đầu của Israel về hiệu quả quân sự không trở thành hiện thực. Trong khi đó, Iran đáp trả bằng việc đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu toàn cầu tăng mạnh và gây áp lực lớn lên nền kinh tế thế giới.
Các nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump bắt đầu coi ông Netanyahu là “đồng minh thời chiến” hơn là một đối tác ngoại giao trong tiến trình đàm phán với Iran. Thậm chí, Mỹ được cho là xem Israel như một bên cần phải kiềm chế để tránh làm xung đột vượt ngoài tầm kiểm soát.
NYT mô tả rằng Israel dần bị đối xử như “một nhà thầu phụ cho quân đội Mỹ”, thay vì là đối tác chiến lược ngang hàng như trước đây.
Trong khi đó, Iran không bị suy yếu như kỳ vọng của Israel. Trái lại, Tehran thể hiện lập trường như thể họ đã giành được thắng lợi chỉ bằng việc duy trì được sự tồn tại của chế độ sau nhiều đợt không kích.
3 mục tiêu chiến tranh của Israel đều chưa đạt được
Ngay từ đầu cuộc chiến, ông Netanyahu đã đặt ra ba mục tiêu chính: Lật đổ chính quyền Iran; Phá hủy hoàn toàn chương trình hạt nhân của Tehran; Xóa bỏ kho tên lửa đạn đạo của Iran. Tuy nhiên, theo các quan chức Israel, chưa mục tiêu nào trong số đó đạt được.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) nói chuyện với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Quốc hội Israel năm 2025. |
Các đề xuất mới nhất của Mỹ hiện chỉ tập trung vào việc đình chỉ chương trình hạt nhân Iran trong khoảng 20 năm hoặc ngắn hơn, thay vì phá hủy hoàn toàn. Ngoài ra, vấn đề tên lửa đạn đạo của Iran được cho là không còn nằm trong nội dung đàm phán.
Điều này khiến Israel lo ngại bất kỳ thỏa thuận mới nào cũng sẽ không tốt hơn thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà ông Netanyahu từng phản đối mạnh mẽ vì không đề cập đến năng lực tên lửa của Tehran.
Tel Aviv cũng bày tỏ quan ngại rằng việc nới lỏng trừng phạt sẽ giúp Iran phục hồi kinh tế, tái vũ trang và tiếp tục hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah.
Hàng loạt bất đồng công khai giữa Mỹ và Israel
Truyền thông Mỹ cũng nêu nhiều ví dụ cho thấy sự phối hợp quân sự Mỹ – Israel đã rạn nứt nghiêm trọng.
Israel từng đề xuất sử dụng các nhóm vũ trang người Kurd từ Iraq để mở mặt trận chống Iran tại khu vực tây bắc nước này. Ban đầu ông Trump được cho là ủng hộ kế hoạch, nhưng sau đó đã đổi ý vào ngày 7/3 với lý do không muốn người Kurd chịu thương vong.
Cùng thời điểm đó, Israel tiến hành không kích các cơ sở dầu mỏ gần Tehran và thành phố Karaj. Mỹ ban đầu cho rằng đây chỉ là chiến dịch mang tính biểu tượng, nhưng hậu quả thực tế nghiêm trọng hơn nhiều khi các đám cháy lớn tạo ra khói độc kéo dài nhiều ngày, làm dấy lên lo ngại tại các quốc gia vùng Vịnh về nguy cơ Iran trả đũa.
Sau vụ việc, chính quyền Trump đã yêu cầu Israel ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Một diễn biến tương tự xảy ra vào ngày 18/3 khi Israel tấn công mỏ khí đốt South Pars và nhiều cơ sở dầu mỏ ven Vịnh Ba Tư. Ban đầu, ông Trump phủ nhận biết trước chiến dịch này, sau đó công khai chỉ trích Israel “phản ứng quá mức”, trước khi thừa nhận đã từng khuyên ông Netanyahu không nên tiến hành cuộc tấn công.
Đáp lại, ông Netanyahu tuyên bố Israel tự chịu trách nhiệm cho chiến dịch quân sự và xác nhận rằng Mỹ đã yêu cầu Tel Aviv tạm dừng các cuộc không kích tiếp theo.
Căng thẳng khu vực leo thang mạnh kể từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2. Tehran đã đáp trả bằng các đợt tấn công vào Israel và các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz.
Một thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian có hiệu lực từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad chưa đạt được giải pháp lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn trong bối cảnh Washington tiếp tục theo đuổi các cuộc thương lượng trực tiếp với Tehran mà không có vai trò đáng kể của Israel.
Thảo Nguyễn (theo NY Times, Ny Post)
| Chia sẻ bài viết: |
WHO lo ngại về 'quy mô và tốc độ' của đợt bùng phát Ebola chết người
Ebola: Chân dung loại vi rút chết người gây ám ảnh
Vì sao tàu Diamond Princess từ thiên đường nghỉ dưỡng trở thành ổ dịch trên biển?
WHO: Chưa có dấu hiệu dịch vi rút Hanta lan rộng thành đại dịch
Thực phẩm siêu chế biến đang bào mòn trí tuệ người dùng
Ngày 23/5, ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã tiến hành cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán giữa Tehran và Washington.
Ngày 22/5, WHO cho biết, dịch Ebola bùng phát ở Congo tiềm ẩn nguy cơ "rất cao", đồng thời nâng mức đánh giá mối đe dọa lên cao hơn.
Việc Mỹ cắt giảm mạnh các khoản viện trợ y tế toàn cầu khiến việc kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh Ebola tại CHDC Congo rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.
Các gã khổng lồ công nghệ đã dàn xếp được vụ kiện đầu tiên, trong số nhiều vụ kiện do các Học khu trên khắp cả nước Mỹ đệ trình.
Theo các nguồn tin, dự thảo cuối cùng của một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, với vai trò trung gian của Pakistan, sẽ được công bố trong vài giờ tới.
Một khu điều trị bệnh nhân Ebola tại miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo đã bị người dân phóng hỏa, đòi nhận lại thi thể người nhà tử vong.
Ngày 21/5, Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei chỉ thị kho uranium làm giàu gần cấp độ chế tạo vũ khí của Iran phải được giữ lại trong nước.
Một sắc lệnh mới của Taliban về luật ly hôn đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ tại Afghanistan vì đã “hợp pháp hóa tảo hôn”.
Ngày 21/5 (giờ Mỹ), Nhà Trắng bất ngờ hủy lễ ký sắc lệnh về AI do Tổng thống Donald Trump chủ trì chỉ vài giờ trước khi sự kiện diễn ra.
Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ đang đặt nhiều kỳ vọng vào vai trò trung gian của Pakistan nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán chấm dứt cuộc chiến với Iran.
Một nghiên cứu mới cảnh báo thế giới đang bước vào giai đoạn đáng lo ngại khi có tới gần 1,2 tỉ người đối mặt với rối loạn tâm thần.
Ngày 21/5, Israel bắt đầu trục xuất các nhà hoạt động quốc tế bị nước này bắt giữ trong chiến dịch chặn đoàn tàu Global Sumud Flotilla hướng tới Dải Gaza.
Trong một thế giới mà việc kết nối hết sức dễ dàng thì người trẻ lại đang cảm thấy khó khăn khi phải trò chuyện với người lạ.
Tình trạng già hóa dân số đang ngày càng nghiêm trọng, nhưng sự bao dung của người lớn với sự náo nhiệt của trẻ con lại vơi dần.
Iran được cho đang khôi phục năng lực quân sự với tốc độ nhanh hơn nhiều so với dự đoán ban đầu sau các đợt không kích của Mỹ và Israel.
Giá xăng leo thang tại Mỹ đang khiến nhiều người dân phải thay đổi thói quen sinh hoạt theo những cách chưa từng có.
Hoàng gia Thái Lan vừa thông báo tình trạng sức khỏe của Công chúa Bajrakitiyabha đang chuyển biến xấu do nhiễm trùng đa cơ quan sau hơn 3 năm hôn mê.
Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu được cho là đã có cuộc điện đàm căng thẳng, phản ánh sự khác biệt ngày càng lớn giữa Mỹ và Israel...
