Videos Podcasts TikTok YouTube eMagazine Longform ePaper
ĐƯỜNG DÂY KHẨN: 0913.15.93.15

THẾ GIỚI

    'Bóng ma' Ebola trỗi dậy khi nguồn viện trợ nhân đạo từ Mỹ bị cắt giảm

    22/05/2026 - 22:56
    Chia sẻ

    PNO - Việc Mỹ cắt giảm mạnh các khoản viện trợ y tế toàn cầu đã khiến việc kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh Ebola tại CHDC Congo rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.

    Một bệnh nhân chuẩn bị lấy máu xét nghiệm Ebola tại một bệnh viện ở thị trấn Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo - Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images
    Một bệnh nhân chuẩn bị lấy máu xét nghiệm Ebola tại một bệnh viện ở thị trấn Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo - Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images

    Hệ lụy từ những quyết định cắt giảm ngân sách

    Dịch bệnh Ebola đang bùng phát dữ dội tại tỉnh Ituri, phía Đông Bắc Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo với hàng trăm ca nhiễm và tử vong được ghi nhận.

    Đứng trước cuộc khủng hoảng y tế tồi tệ này, các tổ chức nhân đạo và chuyên gia quốc tế đồng loạt chỉ ra nguyên nhân sâu xa đến từ việc chính quyền Mỹ cắt giảm mạnh tay khoản tài trợ y tế toàn cầu.

    Sự suy giảm khả năng ứng phó bắt nguồn từ 4 quyết định lớn mang tính hệ thống của Mỹ bao gồm rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giải thể Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID), cắt giảm ngân sách của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, đồng thời giảm đáng kể viện trợ y tế trực tiếp cho cả Congo và Uganda.

    Những bước đi này đã làm tê liệt hệ thống giám sát dịch bệnh toàn cầu. Hàng loạt nhân viên y tế dày dặn kinh nghiệm tại địa phương bị sa thải, các chương trình cảnh báo sớm phải đóng cửa, khiến các quốc gia vùng dịch mất đi những "đôi mắt và đôi tai" ngay từ cơ sở để phát hiện mầm bệnh kịp thời.

    Một người phụ nữ ngồi cạnh người thân được cho là đã tử vong vì Ebola tại Bệnh viện Đa khoa Mongbwalu ở tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo - Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images
    Một người phụ nữ ngồi cạnh người thân được cho là đã tử vong vì Ebola tại Bệnh viện Đa khoa Mongbwalu ở tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo - Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images

    Cái giá đánh đổi bằng sinh mạng

    Tình trạng thiếu hụt tài trợ đã dẫn đến sự chậm trễ nghiêm trọng trong việc phát hiện vi rút. Chủng Ebola lần này thuộc loại Bundibugyo cực kỳ hiếm gặp, khiến các thiết bị xét nghiệm nhanh tại chỗ không thể nhận diện.

    Do thiếu thốn kinh phí và năng lực phòng thí nghiệm suy yếu, các mẫu bệnh phẩm phải trải qua hành trình vận chuyển hơn 1.000 km về thủ đô Kinshasa để phân tích.

    Quá trình này bị kéo dài hàng tuần liền do khu vực Ituri đang xảy ra xung đột vũ trang phức tạp và các chuyến bay liên tục bị hủy. Hệ quả đau lòng là ca tử vong đầu tiên đã xuất hiện từ tháng Tư, nhưng phải gần 1 tháng sau dịch bệnh mới chính thức được công bố, tạo điều kiện cho vi rút âm thầm lây lan ra cộng đồng.

    Tổ chức Cứu trợ quốc tế (IRC) cho biết họ buộc phải thu hẹp phạm vi giám sát từ 5 vùng y tế xuống còn 2 vùng do cạn kiệt nguồn lực.

    Hiện tại, các nhân viên cứu trợ phải chật vật ưu tiên vận chuyển bằng đường hàng không những thiết bị bảo hộ cơ bản nhất như găng tay, khẩu trang và áo choàng y tế – nhóm nhu yếu phẩm đáng lẽ phải luôn được tích trữ sẵn trong kho từ nguồn tài trợ trước đó.

    Dù Bộ Ngoại giao Mỹ phản bác các cáo buộc và vừa kích hoạt gói cứu trợ khẩn cấp trị giá 23 triệu USD nhằm xây dựng chuỗi phòng khám di động, nhưng những chuyên gia trên mặt trận chống dịch đều nhận định rằng sự bổ sung này dường như đã quá muộn màng.

    Khi hệ thống y tế cơ sở kiệt quệ và sụp đổ, tổn thất không chỉ dừng lại ở những ca tử vong do Ebola, mà người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, sẽ còn phải đối mặt với nguy cơ mất mạng vì các căn bệnh cơ bản khác như sốt rét hay suy dinh dưỡng.

    Linh La (theo CNN, NPR)

    Tag Ebolaviện trợ nhân đạoMỹWHOCHDC Congodịch bệnh
     
    TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
    Xem nhiều

    news_is_not_ads=
    Sức khoẻ
    Cuộc sống quanh ta
    Chuyện lạ kỳ
    Ngược dòng thời gian
    TIN MỚI