Nhiều trẻ bị mắt lé vì tiếp xúc lâu với thiết bị điện tử

Số lượng trẻ khám lé tăng

Khoảng 5, 6 tháng nay, con trai 8 tuổi của chị Võ Thị Quyên (ở phường Tân Sơn Nhì, TPHCM) thường xuyên nheo mắt khi con tập trung học, xem ti vi. Ban đầu, chị nghĩ bé coi thiết bị điện tử quá nhiều nên chị nhỏ nước nhỏ mắt cho con, rồi khuyên bé ngừng xem để mắt nghỉ ngơi. Tuy nhiên, tần suất bé trai chớp mắt và than mỏi mắt ngày càng nhiều.

Bác sĩ Bệnh viện Mắt TPHCM khám mắt cho bé gái

Chị nhớ lại: “Đôi lúc nhìn thẳng con, tôi cảm giác mắt của bé nhìn hơi lệch hướng, nhưng không nghĩ con bị lé, bởi lúc sinh ra mắt của con rất bình thường. Tôi đinh ninh con xem điện thoại nhiều nên thường xuyên nhắc bé. Những lúc như vậy, con nói bị nhức đầu, chóng mặt, tôi cũng nghĩ bé dỗi đòi điện thoại”.

Theo chị Quyên, do đã giới hạn giờ xem điện thoại của con từ 30 phút xuống 15 phút nên chị nghĩ mắt bé dần ổn định. Hơn nữa, lịch học khá dày, sợ con bị ảnh hưởng việc học, chị dự định đợi đến nghỉ hè mới cho con đi kiểm tra mắt. Không ngờ, bé khóc, nói mắt trái nhìn mờ, đôi lúc không thấy gì, chị vội vàng đưa con đến Bệnh viện Mắt TPHCM khám. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán bé bị lé mắt nặng, khả năng phải phẫu thuật điều trị.

Tương tự, chị Trần Minh Anh (ở phường Thủ Đức) cho biết gần đây, con gái 6 tuổi của chị thường nghiêng đầu khi xem ti vi, hay đưa tay dụi mắt liên tục sau giờ học. Nhiều lúc, mắt phải của bé đỏ ửng, có dấu hiệu lệch nhẹ vào trong, nhất là khi nhìn gần hoặc học bài quá lâu. Chị chia sẻ: “Gia đình nghĩ con chỉ bị mỏi mắt do học nhiều nên cho bé nghỉ ngơi. Nhưng tình trạng kéo dài khoảng 3 tháng, có lần bé nói nhìn chữ trên bảng hơi bị chồng lên nhau nên tôi phải đưa con đi khám mắt”.

Chị cho biết ngoài học trên lớp, về nhà sau khi giải bài tập, bé thường học ngoại ngữ với giáo viên trên máy tính bảng, sau đó xem hoạt hình cho đến khi đi ngủ. Bác sĩ xác định bé có dấu hiệu lé mắt nhẹ, kèm tật khúc xạ và cần đeo kính phù hợp, điều trị sớm để tránh ảnh hưởng thị lực lâu dài.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Phó trưởng khoa Mắt nhi, Bệnh viện Mắt TPHCM - cho biết, thời gian gần đây, số trẻ đến khám lé tại bệnh viện đang tăng mạnh. Nếu trước đây, trẻ mắc bệnh liên quan mắt, lé mắt đến bệnh viện khám khoảng 150 ca/ngày, thì hiện tại số lượt khám đã lên gấp 2, 3 lần. Vào dịp hè, phụ huynh sẽ tiếp tục đưa trẻ đi kiểm tra mắt.

Trong số ca bệnh, có trẻ bị lé bẩm sinh, tuy nhiên cũng có trẻ khởi phát lé do tật khúc xạ hay các bệnh lý liên quan mắt khác. Đặc biệt, bệnh khởi phát từ lối sống và môi trường đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, đáng tiếc là trẻ không được phát hiện sớm.

Đa số phát hiện bệnh trễ

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Hạnh, bệnh lé mắt là tình trạng 2 mắt không cân bằng, tầm nhìn theo các hướng khác nhau. Ở người bị lé, 1 hoặc cả 2 mắt nhìn theo hướng lệch vào trong hoặc lệch ra ngoài (lác mắt). Bệnh lé mắt có thể xuất hiện ở 1 hay cả 2 mắt. Theo thời gian, mắt bị lác thường yếu hơn và dần bị mất thị lực do não bộ chỉ sử dụng các tín hiệu được gửi từ mắt khỏe hơn.

Nếu trẻ bị tật lé bẩm sinh thường dễ nhận biết, cha mẹ đưa con đi khám sớm, thì trẻ bị lé do tật khúc xạ khi đến bệnh viện đã quá trễ. Hầu hết cha mẹ chủ quan, nghĩ khi trẻ được sinh ra không có lé mắt thì sẽ không mắc bệnh này, mà chỉ có vấn đề về mắt thông thường. Vì vậy, phụ huynh thường chần chừ, mua thuốc nhỏ mắt cho con, hoặc đợi con nghỉ hè rồi mới đi khám. Điều này làm cho đa số trẻ đến bệnh viện đều đã bị mờ mắt tiến triển.

Tật lé mắt khá nguy hiểm, khi bệnh khởi phát, trẻ thường than nhức đầu, hay nheo mắt, chớp mắt liên tục. Trong lúc tập trung nhìn, trẻ sẽ cảm thấy khá mỏi mắt, chóng mặt, mắt bị lé thường nhìn mờ hơn mắt lành khiến trẻ khó chịu, luôn trong trạng thái căng thẳng, mất cân bằng. Rõ hơn, con thường chép bài sai, chữ không thẳng hàng, chữ chồng lên nhau.

Nặng hơn, trẻ không nhìn rõ, độ khúc xạ tăng nhanh nên thường vô ý nghiêng đầu, nheo mắt để thích nghi với tình trạng lé, hoặc khi đi lại dễ bị vấp té. Thậm chí, trẻ có thể bị nhược thị.

“Khi bị nhược thị, thị lực của trẻ suy giảm, không thể nhìn rõ dù đã đeo kính đúng độ. Lúc này điều trị rất khó khăn, bởi trẻ phải che 1 bên mắt kéo dài trong nhiều tháng, hoặc nhiều năm mới cải thiện được thị lực” - bác sĩ Hồng Hạnh nói.

Chính vì vậy, nếu trẻ có biểu hiện như nhìn lệch, lé mắt, mắt lác, thường nghiêng hoặc quay đầu khi nhìn... cha mẹ hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế có khoa khám chuyên sâu về lé. Khi đo độ lé, đo khúc xạ, bác sĩ sẽ xác định tình trạng mắt, từ đó có phương pháp điều trị phù hợp.

Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết thêm: “Việc điều trị cần sự phối hợp rất lớn từ phụ huynh. Nhiều gia đình không muốn cho con đeo kính sớm hoặc gặp khó khăn khi che mắt vì trẻ không hợp tác. Tuy nhiên, nếu không điều trị đúng, thị lực và tình trạng lé sẽ khó cải thiện”. Nhiều phụ huynh cũng mắc sai lầm khi nghĩ sau phẫu thuật hoặc can thiệp xử lý, trẻ khỏi hoàn toàn nên bỏ tái khám. Điều này rất dễ làm cho trẻ bị tái lé mắt.

Phạm An - Thanh Hương