Taliban không cho phụ nữ được ly hôn nếu chồng không đồng ý

22/05/2026 - 13:08

PNO - Một sắc lệnh mới của Taliban về luật ly hôn đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ tại Afghanistan. Các nhà hoạt động xã hội cho rằng quy định này trên thực tế đã “hợp pháp hóa tảo hôn” và tước bỏ cơ hội thoát khỏi hôn nhân cưỡng ép của phụ nữ và trẻ em gái.

Phụ nữ biểu tình chống tảo hôn ở Kabul vào tháng Ba. Trên tường họ viết: Chúng tôi là tiếng nói của các nạn nhân. Nói không với tảo hôn. Ảnh: Rukhshana Media
Phụ nữ Afghanistan biểu tình chống tảo hôn ở Kabul.. Ảnh: Rukhshana Media

Tảo hôn gia tăng sau lệnh cấm nữ sinh đến trường

Theo các tổ chức hoạt động vì quyền phụ nữ, luật mới được ban hành tuần trước quy định: phụ nữ không thể ly hôn nếu người chồng không đồng ý, ngay cả trong trường hợp cuộc hôn nhân được xác lập trái với ý muốn của họ. Sắc lệnh cũng được cho là hạn chế quyền ly dị của phụ nữ trong các trường hợp bị chồng bỏ mặc hoặc không chu cấp tài chính.

Dù Taliban chưa chính thức ban hành luật cho phép tảo hôn, giới quan sát nhận định các quy định mới đang tạo cơ sở pháp lý khiến trẻ em gái bị ép kết hôn gần như không còn khả năng tự bảo vệ.

Afghanistan hiện không có số liệu chính thức về hôn nhân cưỡng ép và hôn nhân vị thành niên. Tuy nhiên, các nhà hoạt động xã hội cho biết tình trạng này đã gia tăng nghiêm trọng kể từ khi Taliban cấm trẻ em gái tiếp tục học sau lớp 6.

Một ước tính không chính thức cho thấy khoảng 70% trẻ em gái bị buộc rời ghế nhà trường sau lệnh cấm đã rơi vào các cuộc hôn nhân sớm hoặc cưỡng ép; trong đó khoảng 66% liên quan đến các bé gái dưới 18 tuổi.

Nhiều nhóm bảo vệ quyền phụ nữ cho rằng việc hạn chế giáo dục đối với nữ giới đang trực tiếp đẩy các gia đình vào lựa chọn gả con gái sớm vì áp lực kinh tế và xã hội.

Gia tăng bạo lực gia đình và khủng hoảng tâm lý

Trong tuần này, nhiều cuộc biểu tình phản đối sắc lệnh mới đã diễn ra tại thủ đô Kabul. Các tổ chức phụ nữ Afghanistan lên án đây là một hình thức “bạo lực có hệ thống” đối với phụ nữ và trẻ em gái.

Một nhà hoạt động tên Fatima cho rằng Taliban đang tìm cách “thể chế hóa tảo hôn trong cấu trúc pháp lý chính thức”.

“Thay vì bảo đảm công lý và an ninh cho người dân, Taliban tiếp tục ban hành những sắc lệnh đàn áp quyền con người và quyền tự do của phụ nữ" - cô nói.

Phái bộ Hỗ trợ Liên hiệp quốc tại Afghanistan (UNAMA) cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về sắc lệnh mới. Theo UNAMA, quy định này tiếp tục củng cố sự phân biệt đối xử có hệ thống đối với phụ nữ và trẻ em gái trong luật pháp Afghanistan.

Bà Georgette Gagnon - đại diện UNAMA - nhận định: đây là “một phần trong xu hướng đáng báo động” khi quyền tự chủ, cơ hội tiếp cận công lý và các quyền cơ bản của phụ nữ Afghanistan ngày càng bị thu hẹp.

Trong khi đó, người phát ngôn của Taliban bác bỏ các chỉ trích, cho rằng những người phản đối “có vấn đề với Hồi giáo và nền tảng của hệ thống Hồi giáo”.

Nghiên cứu gần đây của Trung tâm Nhân quyền Afghanistan cho thấy phần lớn nạn nhân của tảo hôn tại nước này phải chịu bạo lực gia đình và tổn thương tâm lý nghiêm trọng.

Đầu tháng này, một bé gái 15 tuổi tại tỉnh Daikundi đã tử vong sau nhiều tháng bị chồng bạo hành. Gia đình cho biết em bị ép kết hôn với anh họ và liên tục bị đánh đập chỉ vài tháng sau đám cưới. Mỗi lần xảy ra bạo lực, các trưởng lão địa phương lại gây áp lực buộc em tiếp tục duy trì cuộc hôn nhân.

Ông Abdul Ahad Farzam - thuộc Ủy ban Nhân quyền Độc lập Afghanistan - nhận định bộ luật mới của Taliban đang “hợp pháp hóa tảo hôn”, làm suy yếu nguyên tắc tự nguyện trong hôn nhân và củng cố cấu trúc gia trưởng trong xã hội Afghanistan.

Thảo Nguyễn (theo Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI