Giới trẻ sống bừa bộn vì không được dạy dỗ nghiêm túc

07/05/2026 - 11:47

PNO - Trước thực trạng người trẻ bừa bộn, tiến sĩ giáo dục học Nguyễn Thị Thu Huyền - cố vấn giáo dục các trường phổ thông tại TPHCM - chia sẻ với Báo Phụ nữ TPHCM về tình trạng không ít bạn trẻ xem rác như… một phần tất yếu của cuộc sống.

Phóng viên: Lý do dẫn đến tình trạng một bộ phận người trẻ bừa bộn tất nhiên là lười biếng nhưng nguyên nhân sâu xa là gì, thưa tiến sĩ?

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền: Đó là do các bạn không được dạy, hướng dẫn một cách đầy đủ từ nhỏ. Vì vậy, những việc như quét dọn, lau chùi sau khi sử dụng hay trước khi rời khỏi một không gian không trở thành phản xạ tự nhiên. Khi sống một mình tự do, không còn bất cứ cơ chế giám sát nào, các bạn dễ buông mình, tình trạng ở dơ trở thành bình thường.

* Có quan niệm rằng trong thời đại 4.0, chỉ cần biết chuyển đổi số, có khả năng thích nghi, kiếm được nhiều tiền là đủ. AI, robot, dịch vụ sẽ làm thay mình. Tiến sĩ nghĩ sao?

- Nhiều gia đình có điều kiện thường thuê người dọn dẹp. Tuy nhiên, kỹ năng dọn dẹp và thói quen sống ngăn nắp trước hết phải phục vụ chính bản thân, không thể phụ thuộc hoàn toàn vào yếu tố bên ngoài. Nếu một ngày không còn khả năng thuê hoặc rơi vào hoàn cảnh không thể thuê người, bạn sẽ lúng túng khi chưa từng hình thành thói quen và kỹ năng cơ bản. Hơn nữa, mỗi người cũng sẽ chịu áp lực khi phải sống trong môi trường bẩn thỉu. Khó ai thực sự cảm thấy thoải mái giữa không gian hôi hám, ruồi muỗi bu đầy, trừ khi đang gặp vấn đề tâm lý.

Hậu quả của việc sống thiếu vệ sinh rất rõ ràng: phải chịu đựng không gian bẩn thỉu, hôi hám, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Đồng thời, bạn cũng khó trở thành người mà người khác muốn sống chung hoặc gắn bó lâu dài.

Căn phòng trọ ngập rác này là nơi ăn, ngủ, sinh hoạt của nữ sinh viên đại học tại TP Cần Thơ - Video: Xuân Thu

* Người lớn cần làm gì để xây dựng ý thức sống xanh sạch lành mạnh cho trẻ, thưa tiến sĩ?

- Trách nhiệm xây dựng ý thức và nền nếp trước hết thuộc về cha mẹ. Thói quen sạch sẽ, gọn gàng cần được hình thành từ gia đình, ngay từ khi còn nhỏ. Ngay từ 1-2 tuổi, trẻ đã có thể được rèn thói quen dùng vật gì thì đặt lại đúng chỗ; khi làm đổ nước, rơi thức ăn… cũng cần được hướng dẫn tự dọn dẹp.

Để rèn cho trẻ thói quen gọn gàng, không gì hiệu quả hơn việc cha mẹ làm gương. Lối sống, cách sinh hoạt hằng ngày của cha mẹ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức, hành vi của trẻ. Bên cạnh đó, cần kiên trì nhắc nhở, hướng dẫn và làm mẫu để trẻ hình thành thói quen. Khi trẻ làm tốt, nên khen ngợi, động viên.

Ở trường, thầy cô tiếp tục rèn luyện cho trẻ những thói quen này. Dù ở bậc mầm non, tiểu học hay trung học, học sinh đều cần được hướng dẫn dọn dẹp, bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn không gian quanh bàn học và trường lớp sạch sẽ. Đồng thời, nên khuyến khích các em nhắc nhở nhau để cùng duy trì môi trường sống gọn gàng, vệ sinh.

* Xin cảm ơn tiến sĩ.

Tô Diệu Hiền (thực hiện)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI