Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu

Dạy trẻ hành động, thay vì sợ hãi

23/01/2026 - 20:07

PNO - Nếu mỗi lớp học, mỗi gia đình trở thành nơi trẻ được lắng nghe, thấu hiểu và trao cơ hội hành động sẽ góp phần hình thành một thế hệ biết thích nghi, hy vọng và sẵn sàng chung tay gìn giữ hành tinh.

Các em biết gieo những mầm xanh cho đất - Ảnh do tác giả cung cấp
Các em biết gieo những mầm xanh cho đất - Ảnh do tác giả cung cấp

Một sáng đầu tuần, tiết thể dục của lớp tôi phải chuyển từ ngoài trời vào trong phòng vì nắng gắt. Những gương mặt học sinh lớp Năm ngước nhìn cô giáo, vừa ngạc nhiên vừa tiếc nuối. Một em hỏi: “Sao dạo này trời nóng thế cô?”.

Lồng ghép kiến thức trong từng môn học

Biến đổi khí hậu tưởng chừng là khái niệm xa vời đã hiện diện rất cụ thể trong đời sống học đường. Sau khi theo dõi tin tức về những đợt mưa bão xảy ra bất thường tại miền Trung năm vừa qua, một số học sinh lớp tôi đã bày tỏ sự bất an. Từ góc nhìn của một giáo viên tiểu học, tôi nhận ra nếu người lớn không cẩn trọng trong cách nói và cách dạy, rất dễ gieo vào lòng trẻ nỗi sợ.

Làm thế nào để dạy trẻ về biến đổi khí hậu mà không gieo nỗi sợ? Theo tôi, điều quan trọng không nằm ở việc cung cấp thêm thông tin mà ở cách tổ chức những bài học hằng ngày giúp trẻ hình thành năng lực sống cần thiết.

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình. Từ những giờ học và sinh hoạt ở lớp, các em được hướng dẫn biết trân trọng tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và gìn giữ môi trường sống bằng những việc cụ thể: tắt điện khi ra khỏi lớp, tiết kiệm nước khi rửa tay, chăm sóc cây xanh trong sân trường. Khi 1 cây non được trồng lên, khi lớp học giữ được bóng mát, trẻ cảm nhận rõ ràng hành động của mình có ý nghĩa. Từ những trải nghiệm ấy, nỗi sợ dần được thay thế bằng cảm giác chủ động và tự tin.

Từ những bài toán, bài văn, đến các môn âm nhạc, mỹ thuật, khoa học, tự nhiên và xã hội, kỹ năng sống, lịch sử - địa lý hay các tiết hoạt động trải nghiệm, giáo viên đều có thể lồng ghép, liên hệ nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu một cách tự nhiên, phù hợp mục tiêu bài học và lứa tuổi học sinh.

Thầy cô, cha mẹ không cần là chuyên gia khí hậu

Trong hành trình này, vai trò của người lớn, đặc biệt là giáo viên và cha mẹ, vô cùng quan trọng. Chúng ta không cần trở thành những chuyên gia khí hậu để dạy trẻ nhưng cần học cách bình tĩnh trước sự thay đổi của môi trường. Khi người lớn hiểu biết, nhìn nhận vấn đề một cách điềm tĩnh và tích cực, trẻ cũng dần học được cách tiếp nhận thông tin và những việc mình có thể làm. Giáo dục về biến đổi khí hậu, suy cho cùng, bắt đầu từ thái độ sống và cách hành xử hằng ngày của người lớn, chứ không từ những bài giảng dài hay những khẩu hiệu hay.

Nếu mỗi lớp học, mỗi gia đình trở thành nơi trẻ được lắng nghe, thấu hiểu và trao cơ hội hành động sẽ góp phần hình thành một thế hệ biết thích nghi, hy vọng và sẵn sàng chung tay gìn giữ hành tinh.

Trà Đông - giáo viên ở Hưng Yên

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI