Khi nào khai thác không gian thương mại tại ga ngầm metro số 1?

Không gian bỏ trống cần sớm được khai thác

Sau hơn một năm rưỡi đưa vào khai thác, tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã trở thành phương tiện đi lại quen thuộc của nhiều người dân TPHCM. Tuy nhiên, tại các nhà ga ngầm trung tâm, không gian thương mại và dịch vụ vẫn chưa được tổ chức khai thác, nhiều khu vực còn bỏ trống, thiếu tiện ích phục vụ hành khách.

Bên trong ga ngầm Bến Thành khá trống trải, không có các dịch vụ thương mại để phục vụ khách - Ảnh: Nguyễn Văn

Ghi nhận tại các ga ngầm Bến Thành, Nhà hát Thành phố và Ba Son, lượng hành khách ra vào khá đông, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm và cuối tuần. Dù vậy, nhiều mặt bằng bên trong nhà ga vẫn chưa được đưa vào khai thác thương mại. Ngoài một số máy bán hàng tự động và các quầy dịch vụ nhỏ lẻ, hành khách gần như không có nhiều lựa chọn để mua sắm, ăn uống hoặc trải nghiệm các hoạt động giải trí trong thời gian chờ tàu.

Tại ga Bến Thành - nhà ga trung tâm và lớn nhất của tuyến metro số 1 - nhiều mặt bằng thương mại hiện vẫn đang để trống. Không gian rộng rãi, hiện đại nhưng thiếu các cửa hàng tiện ích, quán cà phê hay khu vực trải nghiệm khiến nhà ga chưa phát huy hết tiềm năng.

Thường xuyên sử dụng metro để đi làm từ TP Thủ Đức vào trung tâm thành phố, anh Nguyễn Hoàng Nam (32 tuổi) cho rằng, các ga ngầm hiện nay mới đáp ứng nhu cầu đi lại, chưa tạo được hệ sinh thái dịch vụ như nhiều hệ thống metro ở các nước phát triển.

Hành khách tại ga Bến Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

"Ở nhiều thành phố tôi từng đến, ga metro không chỉ là nơi lên xuống tàu mà còn có cửa hàng tiện lợi, quán ăn, khu mua sắm nhỏ. Hành khách có thể tranh thủ mua đồ hoặc ngồi nghỉ trong lúc chờ tàu. Còn ở metro số 1 hiện nay, xuống ga rồi chủ yếu đi thẳng ra ngoài", anh Nam chia sẻ.

Chị Trần Thu Hà - một hành khách thường xuyên sử dụng metro vào cuối tuần - cho biết: "Nếu có thêm các cửa hàng lưu niệm, quầy cà phê hoặc không gian trưng bày văn hóa, chắc chắn nhiều người sẽ muốn ở lại lâu hơn. Điều đó cũng giúp thu hút khách du lịch sử dụng metro".

Theo các chuyên gia giao thông đô thị, khai thác thương mại tại nhà ga là một trong những nguồn thu quan trọng của hệ thống đường sắt đô thị trên thế giới. Bên cạnh việc tạo thêm doanh thu để giảm áp lực trợ giá vận hành, các dịch vụ thương mại còn góp phần nâng cao trải nghiệm hành khách và tăng sức hút của giao thông công cộng.

Đang xây dựng phương án khai thác đồng bộ

Sở Xây dựng TPHCM cho biết, tuyến metro số 1 đã được đưa vào vận hành từ ngày 22/12/2024 và thu hút nhiều khách đi lại. Việc khai thác không gian thương mại, dịch vụ và quảng cáo tại các nhà ga là cần thiết, nhằm bổ sung tiện ích cho hành khách, phát huy hiệu quả công trình đã đầu tư và tạo thêm nguồn thu cho ngân sách thành phố.

Tuy nhiên, việc khai thác sẽ được thực hiện theo phương án tổng thể, không triển khai riêng lẻ từng vị trí. Do các khu vực thương mại nằm trong công trình đường sắt đô thị đang vận hành nên mọi phương án đều phải được rà soát đồng bộ với các yêu cầu về an toàn chạy tàu, phòng cháy chữa cháy, thoát hiểm, an ninh trật tự, luồng di chuyển hành khách cũng như các hệ thống kỹ thuật liên quan.

Hệ thống thang cuốn tại ga ngầm metro chưa được khai thác quảng cáo thương mại như các trung tâm thương mại hiện nay - Ảnh: Nguyễn Văn

Theo Sở Xây dựng, ngày 31/3/2026, UBND TPHCM đã chấp thuận chủ trương xây dựng phương án quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng tuyến metro số 1 để cung cấp dịch vụ. Theo đó, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (đơn vị vận hành metro số 1) được giao trực tiếp tổ chức quản lý và khai thác các mặt bằng thương mại, dịch vụ trong nhà ga, các vị trí quảng cáo tại nhà ga, khu vực cầu cạn cùng một số không gian phụ trợ khác.

Hiện nay, doanh nghiệp vận hành tuyến metro số 1 đang xây dựng dự thảo phương án khai thác, lấy ý kiến các sở, ngành liên quan để hoàn thiện trước khi trình UBND TPHCM xem xét, phê duyệt.

Về nguồn thu từ hoạt động này, Sở Xây dựng cho biết hiện chưa có cơ sở xác định doanh thu cụ thể do phương án khai thác chưa được phê duyệt. Việc tính toán sẽ phụ thuộc vào diện tích khai thác, vị trí, loại hình dịch vụ, giá thuê và thời gian khai thác thực tế. Trong giai đoạn đầu, toàn bộ nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ trên tài sản kết cấu hạ tầng tuyến metro số 1 sẽ được nộp vào ngân sách thành phố để theo dõi, đánh giá hiệu quả trước khi nghiên cứu mở rộng trong tương lai.

Sở Xây dựng cũng cho biết hiện đã có đầy đủ cơ sở pháp lý để triển khai việc khai thác thương mại tại các nhà ga metro. Trên cơ sở kết quả thực hiện tại tuyến metro số 1, thành phố sẽ nghiên cứu xây dựng cơ chế chung về khai thác dịch vụ và thương mại tại các nhà ga để áp dụng thống nhất cho các tuyến đường sắt đô thị trong thời gian tới.

Trong khi chờ các phương án được phê duyệt và triển khai, nhiều hành khách kỳ vọng những không gian còn bỏ trống dưới các ga ngầm sẽ sớm được khai thác, biến các nhà ga metro không chỉ là nơi trung chuyển hành khách mà còn trở thành những điểm đến sôi động, góp phần gia tăng sức hấp dẫn cho giao thông công cộng của TPHCM.

Tứ Quý