Kỳ vọng một diện mạo mới cho sân khấu TPHCM

Giữ lửa từ sức sống bền bỉ

TPHCM là địa phương có hoạt động sân khấu đa dạng và sôi nổi nhất cả nước. Giai đoạn 2020-2026 là một trong những chặng đường nhiều thách thức khi tác động của đại dịch COVID-19 làm sàn diễn tê liệt thời gian dài. Dù vậy, Liên hoan Sân khấu kịch nói toàn quốc tổ chức tại TPHCM vào đầu năm 2022 - thời gian đầu hồi phục sau đại dịch - đã thu hút đến 20 đơn vị nghệ thuật cùng 26 vở diễn.

Hội Sân khấu TPHCM ra mắt ban chấp hành nhiệm kỳ 2026-2031 - ẢNH: NGỌC TUYẾT

Giới chuyên môn nhận định đây cũng là giai đoạn có sự biến đổi thị hiếu công chúng khó lường cùng áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ các nền tảng giải trí số. “Thế nhưng, trong bối cảnh đó, sân khấu TPHCM vẫn chứng tỏ sức sống bền bỉ, tinh thần năng động và vai trò tiên phong của trung tâm sân khấu lớn” - Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Nguyên Đạt khẳng định.

Hằng năm có 90-120 vở diễn ra mắt. Các sân khấu tư nhân dù còn nhiều khó khăn đều nỗ lực duy trì việc sáng đèn định kỳ và đã định hình được phong cách biểu diễn riêng. Đặc biệt, tháng 11/2024, Liên hoan Sân khấu TPHCM lần I với chủ đề Khát vọng phương Nam quy tụ 19 đơn vị sân khấu cùng 24 vở diễn, không hề thua kém quy mô hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc, tiếp tục khẳng định sức sống và mở rộng tiềm năng của một nền sân khấu năng động, tự chủ.

Theo Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Trần Ngọc Giàu - Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM nhiệm kỳ 2020-2026, điều tự hào nhất của đội ngũ làm sân khấu tại TPHCM là được công chúng nuôi sống qua từng chiếc vé.

Đổi mới để bứt phá trong thời đại số

NSND Trần Ngọc Giàu cho rằng sức mạnh nội tại tạo nên sức sống bền bỉ cho sân khấu TPHCM nhưng chưa thể tạo đột phá nếu thiếu nguồn lực hỗ trợ. Một đô thị lớn như TPHCM lại đang thiếu một mô hình nhà hát dành cho thanh thiếu niên như nhà hát Tuổi Trẻ ở Hà Nội. “Các đơn vị tư nhân dù có nỗ lực cũng chỉ làm vở thiếu nhi vào dịp hè và không tránh khỏi thiệt thòi cho thiếu nhi không có điều kiện đến rạp. Cần quan tâm hơn nữa đến việc đưa tác phẩm nghệ thuật đến với thiếu nhi và phải tương thích với từng lứa tuổi” - NSND Trần Ngọc Giàu nhấn mạnh.

Nhà hát Kịch sân khấu Nhỏ sẽ được củng cố, trở thành hạt nhân biểu diễn, đổi mới, sáng tạo nghệ thuật - Ảnh: NGỌC TUYẾT

Với NSƯT Nguyên Đạt, ở nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phải xác lập một tầm nhìn phát triển mới. “Sân khấu TPHCM cần vươn tầm trong kỷ nguyên mới. Trong đó, tầm nhìn hoạt động sân khấu phải đặt trên nền tảng giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy tinh thần Nam Bộ nghĩa tình; đồng thời mạnh dạn đổi mới phương thức sáng tạo, tổ chức biểu diễn, truyền thông và tiếp cận công chúng” - NSƯT Nguyên Đạt đề xuất.

Các đại biểu thống nhất một nội dung quan trọng: củng cố nhà hát kịch Sân Khấu Nhỏ thành trung tâm thể nghiệm, đào tạo và phát triển tác phẩm mới để nơi đây lại là hạt nhân nghề nghiệp quan trọng, góp phần định hướng chất lượng cho hoạt động sân khấu TPHCM. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, lưu trữ và quản lý sân khấu cũng như mở rộng hợp tác quốc tế và liên kết vùng sau sáp nhập. Quy mô TPHCM mới mở ra không gian văn hóa rộng hơn, Hội Sân khấu TPHCM cần tổ chức biểu diễn lưu động, liên hoan khu vực, trại sáng tác gắn với địa phương mới; đồng thời tiếp tục mở rộng giao lưu quốc tế thông qua biểu diễn, trao đổi quản lý, đào tạo và phát triển công chúng…

Ninh Lộc