Sập bẫy mô hình sở hữu kỳ nghỉ vì tin vào 'lời hứa về hạnh phúc'

Ông Trần Hoàng Phương dẫn câu chuyện người hàng xóm của mình từng tìm đến nhờ tư vấn sau khi tham gia một chương trình sở hữu kỳ nghỉ. Anh là một người chồng, người cha bình thường, luôn làm việc chăm chỉ và cố gắng dành những điều tốt đẹp nhất cho gia đình.

Ông Nguyễn Trần Hoàng Phương

Trong một lần tham gia chương trình giới thiệu sản phẩm nghỉ dưỡng, anh được tiếp cận những hình ảnh về các khu resort sang trọng, những chuyến du lịch gia đình và những lời hứa về một tương lai với nhiều trải nghiệm ý nghĩa. Anh tin rằng mình đang đầu tư cho hạnh phúc của vợ con. “Nếu phải nói anh ấy có điểm yếu gì thì đó chính là gia đình” - ông Phương chia sẻ. Vài tháng sau khi ký hợp đồng, anh nói: “Anh mất hết tiền học của tụi nhỏ rồi”.

Theo ông Phương, bản thân mô hình sở hữu kỳ nghỉ không phải là một sản phẩm xấu. Trên thế giới, đây là loại hình dịch vụ đã tồn tại nhiều năm và vẫn mang lại giá trị nhất định cho những khách hàng có nhu cầu phù hợp, được tư vấn đầy đủ và hiểu rõ những điều khoản liên quan. “Một con dao có thể được dùng để cắt trái cây hoặc nhiều việc khác. Một mô hình kinh doanh cũng vậy. Bản thân nó không tốt hay xấu, vấn đề nằm ở cách nó được sử dụng” - ông nói.

Điều đáng bàn không nằm ở bản thân sản phẩm mà nằm ở cách sản phẩm được tiếp thị và đưa đến tay khách hàng. Nhiều doanh nghiệp ngày nay không còn bán sản phẩm theo cách truyền thống mà bán cảm xúc, kỳ vọng và những hình dung về tương lai mà khách hàng mong muốn.

“Người ta không chỉ bán kỳ nghỉ mà bán hình ảnh gia đình quây quần bên nhau, bán cảm giác thành công và bán niềm tin rằng khách hàng đang làm điều tốt đẹp cho người thân yêu” - ông phân tích.

Theo ông, đây cũng là lý do khiến nhiều người đưa ra quyết định không hoàn toàn dựa trên tính toán tài chính hay sự hiểu biết về sản phẩm. “Họ không phải là người thiếu hiểu biết hay quá dễ tin. Điều khiến họ quyết định chính là những mong muốn rất đẹp và rất thật trong cuộc sống” - ông nói.

Từ thực tế quan sát được, ông cho rằng, trong hành vi tiêu dùng hiện nay có những điều đáng suy ngâm. Nhiều người có thể dành cả tuần để tìm hiểu trước khi mua một chiếc điện thoại trị giá vài chục triệu đồng, nhưng lại ký những hợp đồng hàng trăm triệu đồng chỉ sau vài giờ tham gia một chương trình giới thiệu sản phẩm được thiết kế để tác động mạnh vào cảm xúc. Bài học ở đây không phải là tránh xa tất cả các mô hình sở hữu kỳ nghỉ, mà là phải hiểu rõ mình đang mua gì.

Đối với những quyết định tài chính lớn liên quan đến tài sản gia đình, cần mang hợp đồng về nhà, dành thời gian đọc kỹ các điều khoản, tham khảo thêm ý kiến từ người thân hoặc chuyên gia nếu cần thiết và để cảm xúc có thời gian lắng xuống trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

“Một sản phẩm tốt thì người bán sẽ không sợ khách hàng suy nghĩ thêm vài ngày. Một doanh nghiệp tử tế cũng không ngại khi khách hàng đặt ra nhiều câu hỏi. Ngược lại, những lời thúc giục phải quyết định ngay lập tức thường cần được xem xét cẩn trọng hơn” - ông nhận định.

Giá trị lớn nhất của sở hữu kỳ nghỉ là khả năng trao đổi kỳ nghỉ với những người cùng hệ thống trên toàn cầu - Ảnh minh họa

Câu chuyện sở hữu kỳ nghỉ, theo ông Phương cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác quản lý thị trường. Việc khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và mở rộng hoạt động kinh doanh là cần thiết. Tuy nhiên, cùng với đó, cơ quan quản lý cũng cần xây dựng các cơ chế đủ hiệu quả để bảo vệ người tiêu dùng trước những mô hình kinh doanh có tính chất phức tạp hoặc tồn tại sự chênh lệch lớn về thông tin giữa bên bán và bên mua. “Quản lý không chỉ là câu chuyện về giấy phép hay nghĩa vụ thuế. Điều quan trọng là phải tạo ra môi trường minh bạch để người tiêu dùng có đủ thông tin trước khi đưa ra quyết định” - ông nói.

Theo vị chuyên gia, điều này không nhằm gây khó khăn cho doanh nghiệp mà ngược lại, góp phần bảo vệ những đơn vị làm ăn chân chính. Ông cho rằng một thị trường mà người tiêu dùng liên tục mất niềm tin cuối cùng sẽ gây thiệt hại cho tất cả các bên tham gia, kể cả những doanh nghiệp hoạt động nghiêm túc và minh bạch nhất.

Khép lại những tranh luận xoay quanh sở hữu kỳ nghỉ, ông Phương nhấn mạnh rằng, điều đáng lo ngại nhất không nằm ở bản thân một sản phẩm du lịch hay một mô hình kinh doanh cụ thể. “Du lịch không có lỗi. Kỳ nghỉ không có lỗi. Ngay cả mô hình sở hữu kỳ nghỉ cũng không có lỗi nếu được vận hành đúng bản chất và được tư vấn minh bạch” - ông nói.

Theo ông, điều đáng lo ngại là khi những ý tưởng vốn được xây dựng để tạo ra giá trị cho khách hàng lại bị vận hành theo cách đặt lợi nhuận lên trên trách nhiệm. “Khi đó, thứ bị tổn thương không chỉ là ví tiền của khách hàng, mà còn là niềm tin xã hội, là sự bình yên của nhiều gia đình và là môi trường kinh doanh lành mạnh mà chúng ta đang nỗ lực xây dựng” - ông nhận định.

Ông cho rằng, một xã hội phát triển không chỉ cần nhiều doanh nghiệp hơn, mà còn cần những doanh nghiệp tạo ra giá trị thật, những người tiêu dùng đủ tỉnh táo để bảo vệ mình và một cơ chế quản lý đủ hiệu quả để những giấc mơ đẹp không trở thành cái giá quá đắt.

Quốc Thái (ghi)