Con phải gánh kỳ vọng của ba mẹ

Hiện nay, câu nói quen thuộc mà không ít đứa trẻ thường nghe: “Con chỉ cần lo học, mọi thứ đã có ba mẹ”. Đằng sau sự chu toàn ấy là tình thương vô điều kiện, nhưng cũng ẩn chứa một tâm lý phổ biến ở nhiều bậc phụ huynh: mong muốn bù đắp cho những thiếu thốn của chính mình trong quá khứ.

Với nhiều người làm cha, làm mẹ, tuổi thơ là ký ức của những bữa cơm rau đạm bạc, những ngày đến trường với cuốn tập đã cũ, thậm chí có người phải dang dở việc học vì gia cảnh khó khăn. Vì vậy, họ dành tất cả những gì tốt nhất cho con, với mong muốn con không phải lặp lại hành trình thiếu thốn mà mình từng trải qua.

Cha mẹ thường kỳ vọng nơi con cái theo mong ước của mình. (ảnh: Shutterstock)

Chị Thu Hà (sống tại tỉnh Đồng Tháp) vẫn nhớ như in những năm tháng tuổi thơ của mình. “Thế hệ của tôi ngày trước, cơm rau cháo qua ngày, ăn uống thiếu thốn lắm. Có bữa chỉ mong đủ no để đi học”, chị kể. Chính những ký ức ấy khiến người mẹ này luôn mang trong mình một nỗi thương cảm rất lớn dành cho con. Khi kinh tế gia đình đã khá hơn, chị gần như dồn mọi ưu tiên cho việc chăm lo con cái. Từ bữa ăn đủ chất, quần áo tươm tất đến chuyện học thêm, sách vở, chị đều cố gắng chuẩn bị đầy đủ. “Giờ mình khá hơn rồi, chỉ mong con không phải lo gì cả, chỉ tập trung ăn học cho tốt”, chị nói.

Suy nghĩ ấy không phải là cá biệt. Nhiều phụ huynh hiện nay cũng mang tâm lý tương tự: trước đây bản thân từng thiếu thốn, nay khi có điều kiện thì cố gắng cho con một cuộc sống đủ đầy nhất. Anh Thanh Huy (phường Phú Thọ Hòa) cũng có chung nỗi niềm. Tuổi thơ của anh gắn với những ngày gia đình thiếu ăn, chuyện đến trường nhiều khi trở thành ước mơ xa xỉ. “Lúc nhỏ, gia đình tôi không đủ ăn, lấy đâu ra tiền đi học. Nhiều khi nhìn bạn bè cắp sách đến trường mà mình tủi thân lắm. 4 anh chị em, đứa lớn theo ba mẹ làm thuê, đứa kế ở nhà giữ em nhỏ… ”, anh nhớ lại.

Từng nếm trải cảm giác ấy, giờ đây anh gần như không tiếc bất cứ khoản chi nào cho việc học của con. Học phí, lớp kỹ năng, ngoại ngữ, sách tham khảo hay cả những món quà nhỏ để động viên con đi học, anh đều sẵn sàng. “Chỉ cần con thích đi học, tôi cố gắng đáp ứng hết”, anh nói.

Tình thương ấy bắt nguồn từ sự thương cảm cho chính những mất mát của bản thân trong quá khứ, rồi chuyển hóa thành nỗ lực vun đắp cho con ở hiện tại. Tuy nhiên, đằng sau sự đủ đầy về vật chất, một câu hỏi được đặt ra là: liệu cha mẹ đã thực sự hiểu con cần gì?

Không ít gia đình hiện nay tập trung rất nhiều vào việc 'cho con học tử tế', nhưng lại ít dành thời gian để tìm hiểu con học như thế nào, có áp lực hay không, có thật sự phù hợp với lộ trình mà cha mẹ đang sắp đặt.

Nhiều phụ huynh cho rằng chỉ cần con được học ở trường tốt, được học thêm, được đáp ứng mọi nhu cầu là đã đủ. Nhưng trong không ít trường hợp, sự chăm lo ấy dần đi kèm với một kỳ vọng lớn: con phải học giỏi, phải thành công, phải đạt được những điều mà cha mẹ từng dang dở. Bởi với nhiều bậc phụ huynh, con cái không chỉ là tương lai của gia đình mà đôi khi còn là nơi gửi gắm những ước mơ chưa trọn của chính mình. Những câu nói như “Ngày xưa ba mẹ cực lắm”, “Ba mẹ làm tất cả cũng vì con”, hay “Con chỉ cần học thật tốt” xuất hiện thường xuyên trong nhiều gia đình.

Không ít đứa trẻ lớn lên trong sự đủ đầy nhưng luôn mang cảm giác phải xứng đáng với những hy sinh của cha mẹ. Phía sau mỗi lớp học thêm, mỗi món đồ dùng học tập mới, mỗi bữa ăn đủ đầy là biết bao cố gắng của gia đình khiến các em tự đặt lên mình trách nhiệm phải học giỏi, phải thành công để không phụ lòng cha mẹ. Song, suy cho cùng, điều mà mỗi đứa trẻ cần không phải là sống thay cho những thiếu thốn của thế hệ trước, mà là được lớn lên trong sự yêu thương đúng cách, được lắng nghe, được tôn trọng, và được lựa chọn con đường phù hợp với chính mình.

Có thể nói, yêu thương không chỉ là cho con tất cả những gì mình từng thiếu mà nên hiểu rằng con có một tuổi thơ, một ước mơ và một hành trình riêng.

Huỳnh Đông