Tiếng cười là phép màu hay mồi lửa giữa vợ chồng?

Cuộc trò chuyện với chuyên gia tâm lý Ngô Minh Uy - Trưởng ban Đào tạo Hội Khoa học Tâm lý và Giáo dục TPHCM - đã giải mã nhiều khía cạnh của sự hài hước trong đời sống vợ chồng.

Hài hước là nhịp thở giúp hôn nhân bền hơn

Phóng viên: Thưa chuyên gia, trong thực tế có những câu chuyện trớ trêu như người đàn ông rời bỏ người vợ hoàn hảo về học vấn lẫn nhan sắc để đến với người phụ nữ kém hơn về mọi mặt, chỉ vì ở bên người mới, họ được cười nhiều hơn. “Ma lực” mang tên nụ cười có sức mạnh thế sao?

Chuyên gia tâm lý Ngô Minh Uy: Chắc chắn là có. Niềm vui thông qua sự hài hước là sinh khí của một cặp đôi. Ban đầu, chúng ta có thể bị thu hút bởi ngoại hình nhưng khi bước xa hơn, những yếu tố thuộc về nhân cách (sự trung thực, nhân hậu…) và đặc biệt là sự nhẹ nhàng, hóm hỉnh mới là thứ giữ chân nhau.

Chuyên gia tâm lý Ngô Minh Uy (trái) trong buổi talk show “Mình là của nhau” do Báo Phụ nữ TPHCM tổ chức - Ảnh: Cát Quân

Tôi thường gặp những trường hợp người vợ thốt lên đầy cay đắng: “Người ông ấy theo không bằng một góc của tôi”. Họ không nhận ra rằng trong hôn nhân, đôi khi chúng ta rơi vào cái bẫy “một cái lạ bằng tạ cái quen”. Khi sự quen thuộc đi kèm sự khô khan, mất đi cảm hứng đùa giỡn, một người lạ mang đến cảm giác thư giãn, những lời khen ngợi hay sự hài hước sẽ trở thành thỏi nam châm cực mạnh. Khi không khí gia đình không còn tiếng cười, cảm giác chán nản sẽ xâm chiếm. Đó là tín hiệu cảnh báo rằng chúng ta cần làm mới lại tâm hồn của nhau.

* Nhiều cặp vợ chồng sau khi có con thường biện minh rằng áp lực kinh tế, con cái khiến họ không còn tâm trí để nói đùa. Sự hài hước nhẹ nhõm biến mất ảnh hưởng thế nào đến quan hệ vợ chồng?

- Bản chất hôn nhân không nặng nề đến thế. Trách nhiệm chỉ thực sự xuất hiện khi có con cái. Thông thường, thời gian trăng mật kéo dài khoảng 3-5 năm. Sau thời gian ấy, nếu chỉ đối đãi với nhau bằng trách nhiệm, sự khô khan sẽ làm gãy tính kết nối.

Một câu nói đùa khi cùng nhau làm việc nhà, chơi cùng con… sẽ làm giảm áp lực ngay tức khắc. Không những vậy, hài hước còn là mỏ neo kỷ niệm. Khi mệt mỏi, một tình huống đùa giỡn về kỷ niệm xưa sẽ khiến cả hai cùng bật cười. Đó chính là sợi dây gắn kết mạnh mẽ.

John Gottman - người dành cả đời nghiên cứu về các cặp đôi - từng đưa ra một con số gọi là “tỉ lệ kỳ diệu 5:1”. Nghĩa là nếu có một sự sai, một lỗi hay một khoảnh khắc đau khổ xảy ra, nó phải được bù lại bằng ít nhất 5 niềm vui. Sự hài hước là cách nhanh nhất để tích lũy vốn niềm vui, bù đắp những hục hặc, căng thẳng.

Đùa thiếu tinh tế có thể gây vết thương lòng

* Nhiều người muốn tạo niềm vui nhưng lại sợ kém duyên, phản tác dụng - bản thân nghĩ là vui nhưng đối phương lại cảm thấy bị tổn thương. Như thế nào mới là hài hước đúng lúc, đúng chỗ?

- Sự hài hước tinh tế thường xuất phát từ một người nhạy cảm và thấu hiểu. Có lần vợ tôi bị nấc cụt mãi không hết. Tôi cố tình bịa một câu chuyện để cô ấy cãi lại thật căng. Khi cô ấy đang hăng máu phản bác, tôi mới bảo: “Em hết nấc cụt rồi phải không?”. Lúc đó, cô ấy nhận ra mình bị chồng lừa để chữa nấc cụt và cả hai cùng cười. Chìa khóa ở đây là sự thấu cảm. Người có độ thấu cảm càng cao thì khả năng hài hước càng dễ dàng và sâu sắc.

Ảnh minh họa

* Nếu lỡ một ngày chúng ta đùa quá trớn khiến đối phương nổi đóa, cách cứu vãn tình hình tốt nhất là gì?

- Trách nhiệm thuộc về cả hai. Người đùa hớ phải dừng lại và xin lỗi chân thành. Đừng bao giờ dùng những câu như: “Đùa thôi mà làm gì dữ vậy!”. Ngược lại, người tiếp nhận cũng cần sự bao dung. Hãy chấp nhận lời xin lỗi thay vì thừa cơ tấn công lại bằng những câu kết luận tiêu cực về nhân cách đối phương. Hãy nhớ, sự hài hước là để xây dựng, vun đắp mối quan hệ; không phải để phá hủy.

Tôi nhận ra một nghịch lý, nhiều cặp đôi rất giỏi chung lưng đấu cật khi hoạn nạn nhưng khi sung sướng lại dễ tách rời. Yếu tố giữ cho mối quan hệ bền vững là “shared humor” - sự hài hước cùng chia sẻ.

Nó giống như một trò chơi tung hứng: một người tung, người kia phải hứng. Hãy dành thời gian để hiểu nhau đủ sâu, để mỗi khi đùa đều vui và mỗi lần tung hứng, chúng ta đều nhận lại những nụ cười hạnh phúc thay vì những mảnh vỡ tổn thương. Hài hước là gia vị đặc biệt của món ăn tình yêu. Đã là gia vị phải nêm đúng lúc, đúng chỗ, đúng lượng.

* Cảm ơn ông đã chia sẻ.

Nhã Chân (thực hiện)