Hơn 25.000 chỉ tiêu ngoài công lập
Năm nay, TPHCM có hơn 151.000 học sinh lớp Chín thi tuyển vào lớp Mười, nhưng 181 trường THPT chỉ tuyển 118.550 học sinh. Điều này đồng nghĩa có hơn 32.000 học sinh phải chọn hướng đi khác.
Ông Huỳnh Văn Đà - chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng, Sở GDĐT TPHCM - cho biết: “Dù kết quả tuyển sinh như thế nào, học sinh vẫn có nhiều cơ hội để tiếp tục học tập và phát triển. Điều quan trọng là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình và định hướng nghề nghiệp tương lai”.
 |
| Học sinh lớp Chín tập làm bánh tại chương trình tuyển sinh, hướng nghiệp giáo dục nghề nghiệp do Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức vào tháng 11/2025 - ẢNH: TRANG THƯ |
Năm học 2026-2027, Sở GD-ĐT TPHCM giao cho 79 trường THPT tư thục tổng cộng hơn 25.500 chỉ tiêu lớp Mười. Trong đó, nhiều trường được giao chỉ tiêu rất lớn như Trường tiểu học, THCS và THPT Ngô Thời Nhiệm với 1.050 chỉ tiêu, Trường THCS - THPT Nam Việt tuyển 974 chỉ tiêu, Trường THCS - THPT Nguyễn Khuyến với 960 chỉ tiêu, Trường THCS - THPT Lê Thánh Tông với 810 chỉ tiêu… Các trường chủ yếu tuyển sinh bằng hình thức xét học bạ THCS hoặc căn cứ kết quả kỳ thi tuyển sinh lớp Mười theo quy định riêng.
Tại hệ thống Trường THCS - THPT Nam Việt, Hiệu trưởng Phan Thị Ánh Hoàng cho biết: học phí lớp Mười của trường dao động từ 3,8- 10,3 triệu đồng/tháng tùy mô hình học tập. Cụ thể, nếu học hệ 2 buổi, học phí là 3,8 triệu đồng/tháng. Nếu học bán trú, học sinh đóng học phí, tiền ăn và tiền phục vụ tổng cộng 6,4 triệu đồng/tháng. Hệ bán nội trú đóng tổng cộng 8 triệu đồng/tháng và hệ nội trú đóng gần 10,3 triệu đồng/tháng. Học phí của học sinh trường THPT tư thục cũng được cấp bù với mức mà học sinh THPT công lập được miễn giảm, tương đương từ 100.000-120.000 đồng/tháng tùy nhóm đối tượng.
Năm nay, 41 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN - GDTX) của TPHCM có hơn 18.000 chỉ tiêu lớp Mười. Ông Đào Phi Trường - chuyên viên Phòng GDTX, Nghề nghiệp và Đại học, Sở GD-ĐT TPHCM - nhấn mạnh, hiện nay, các trung tâm đã có sự thay đổi tích cực về cơ sở vật chất, điều kiện học tập. Học viên theo học được tham gia vào các hoạt động học tập như học sinh THPT. Bằng tốt nghiệp THPT không còn sự phân biệt giữa học sinh học tại trung tâm GDTX và học sinh học ở các trường THPT. Kể cả học phí cũng được miễn, học viên chỉ phải trả các khoản chương trình nhà trường nếu tham gia học, như học tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, giáo dục kỹ năng sống, tin học quốc tế, học nghề hệ trung cấp…
Cơ hội gia nhập thị trường lao động sớm
Ngoài các hướng đi trên, TPHCM hiện có 63 trường cao đẳng, 64 trường trung cấp, 55 cơ sở đào tạo nghề và 176 doanh nghiệp tham gia đào tạo hệ 9+3 cho học sinh sau THCS. Năm học 2026-2027, hệ thống này có khả năng tiếp nhận hơn 10.000 học sinh. Theo quy định hiện hành, học sinh tốt nghiệp THCS học trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được miễn 100% học phí. Bên cạnh đó, nhiều ngành nghề thuộc nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc ngành nghề đặc thù phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được Nhà nước hỗ trợ giảm 70% học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP.
Theo ông Đào Phi Trường, khi học tại các cơ sở GDNN, học sinh có thể chọn chỉ học nghề hoặc học nghề song song học văn hóa. Trong đó,phần học văn hóa được chia làm 2 hình thức. Một là học chương trình văn hóa rút gọn, gồm 4 môn. Sau khi hoàn tất chương trình, các em sẽ được cấp giấy xác nhận hoàn thành khối lượng kiến thức THPT, đủ điều kiện để học liên thông từ trung cấp lên cao đẳng, sau đó liên thông lên đại học trong cùng ngành nghề.
Thứ hai, trường trung cấp, cao đẳng sẽ phối hợp với các trung tâm GDNN - GDTX để dạy chương trình văn hóa 7 môn cho học sinh. Sau 3 năm, học sinh có thể đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển vào đại học. “Nếu có lộ trình phù hợp, đến 18 tuổi, học sinh có thể có bằng tốt nghiệp THPT. Tiếp tục học liên thông, các em có thể lấy bằng cao đẳng sau khoảng 1 năm và bằng đại học sau khoảng 1-1,5 năm nữa. Trong thời gian này, các em vẫn có thể tham gia thị trường lao động vì đã có tay nghề” - ông nhấn mạnh.
Từ góc độ nhà trường, tiến sĩ Hoàng Văn Viết - Trưởng phòng Quản lý đào tạo - Hợp tác quốc tế, Trường cao đẳng Lý Tự Trọng TPHCM - cho biết, năm nay, trường tuyển khoảng 2.000 chỉ tiêu hệ trung cấp 9+. Hiện tại đã nhận hơn 200 hồ sơ. Khi có điểm chuẩn lớp Mười, số lượng hồ sơ xét tuyển vào trường nghề sẽ tăng.
Tiến sĩ Hoàng Văn Phúc - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Bách khoa Sài Gòn - cho rằng, mô hình 9+ phù hợp với những học sinh có định hướng nghề nghiệp sớm, yêu thích thực hành hoặc muốn nhanh chóng tham gia thị trường lao động. Tuy nhiên, phụ huynh cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, tỉ lệ thực hành, cơ hội liên thông và nhu cầu nhân lực của từng ngành nghề trước khi lựa chọn. Trong bối cảnh nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, logistics, điện - điện tử, cơ khí, ô tô, du lịch, nhà hàng - khách
sạn đang có nhu cầu nhân lực lớn, học nghề từ sau THCS được xem là một lựa chọn đáng cân nhắc đối với học sinh không theo đuổi con đường học thuật truyền thống.
Đa dạng ngành nghề dành cho học sinh sau THCS Những năm gần đây, nhiều trường trung cấp, cao đẳng tại TPHCM triển khai mô hình 9+, cho phép học sinh vừa học văn hóa vừa học nghề, rút ngắn thời gian đào tạo, sớm tham gia thị trường lao động hoặc học liên thông lên trình độ cao hơn. Trường cao đẳng Lý Tự Trọng TPHCM tuyển sinh hệ dành cho học sinh tốt nghiệp THCS bằng hình thức xét học bạ. Trường hiện đào tạo hàng chục ngành nghề thuộc các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, cơ khí, điện - điện tử, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, logistics, du lịch và dịch vụ. Điểm nổi bật của trường là thế mạnh về khối ngành kỹ thuật, thực hành tại xưởng và kết nối doanh nghiệp sản xuất. Trong khi đó, Trường cao đẳng Viễn Đông phát triển mô hình 9+3+1. Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể sở hữu bằng tốt nghiệp THPT, bằng trung cấp và bằng cao đẳng. Nhà trường đào tạo nhiều ngành thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin, quản trị kinh doanh, logistics, thương mại điện tử, du lịch, nhà hàng - khách sạn, chăm sóc sức khỏe, ngôn ngữ... Một trong những điểm nhấn của mô hình này là cam kết hỗ trợ việc làm và lộ trình liên thông lên đại học. Trường cao đẳng Bách khoa Sài Gòn cũng là một trong những đơn vị tuyển sinh hệ phổ thông cao đẳng 9+. Học sinh tốt nghiệp THCS có thể theo học chương trình kéo dài khoảng 4 năm. Trường đào tạo đa dạng ngành nghề như công nghệ ô tô, kỹ thuật điện - điện tử, kỹ thuật điện lạnh, công nghệ thực phẩm, công nghệ hóa học, thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất, ứng dụng phần mềm, quản trị mạng máy tính, thương mại điện tử, logistics, marketing, kế toán, quản trị khách sạn, quản trị nhà hàng, du lịch - lữ hành và nhiều ngành ngoại ngữ như tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc. Ngoài các trường cao đẳng, học sinh sau THCS còn có thể lựa chọn học tại các trường trung cấp. Trường trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist tuyển sinh chương trình 9+3 các ngành như hướng dẫn du lịch, quản trị lữ hành, tổ chức sự kiện, quản lý và kinh doanh khách sạn, tiếng Anh lễ tân nhà hàng - khách sạn, quản lý - kinh doanh nhà hàng và dịch vụ ăn uống, kỹ thuật chế biến món ăn, kỹ thuật làm bánh, kỹ thuật pha chế đồ uống. Học sinh được tiếp xúc với nghề sớm, ra trường có thể chủ động tham gia thị trường lao động hoặc học lên cao đẳng, đại học. Các em được ưu tiên tuyển dụng trong hệ thống Saigontourist Group, với hàng trăm đơn vị là công ty lữ hành, du lịch, nhà hàng, khách sạn, cũng như các doanh nghiệp, tập đoàn du lịch hàng đầu khác. Trường trung cấp Bách khoa Sài Gòn tuyển sinh học sinh tốt nghiệp THCS ở nhiều ngành kỹ thuật, công nghệ thông tin, kinh doanh và dịch vụ. Thời gian đào tạo thường từ 2,5 đến 3 năm, sau đó người học có thể liên thông lên cao đẳng, đại học nếu có nhu cầu. |
Trang Thư - Nguyễn Loan