PNO - Không chỉ giúp giảm lượng rác thải sinh hoạt, phân compost (phân ủ hữu cơ) còn cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ ẩm và hỗ trợ cây phát triển khỏe mạnh.
 |
Ủ phân hữu cơ là quá trình chuyển hóa các loại chất thải hữu cơ như thức ăn thừa từ nhà bếp, lá cây hoặc cành cỏ thành phân bón giàu dinh dưỡng. Quá trình này diễn ra nhờ hoạt động của vi sinh vật như vi khuẩn và nấm, khi chúng được cung cấp đầy đủ nguồn vật liệu giàu đạm, giàu carbon, cùng độ ẩm và ô xy thích hợp.
Ông Charles Dowding, tác giả nhiều sách về làm vườn không xới đất (no-dig gardening), và ông Eric Nieusma, đồng sở hữu trang trại Maine Hill Farm tại Mỹ, chia sẻ những phương pháp ủ phân hiệu.
Ủ nóng là phương pháp tạo một khối vật liệu hữu cơ đủ lớn để sinh nhiệt, từ đó đẩy nhanh tốc độ phân hủy. Theo Charles Dowding, đây là cách nhanh nhất để tạo ra phân compost chất lượng cao, nhưng phải theo dõi thường xuyên nhằm duy trì tỉ lệ vật liệu phù hợp, độ ẩm và lượng không khí cần thiết. Ông khuyến nghị sử dụng tỉ lệ khoảng 3 phần vật liệu xanh và 1 phần vật liệu nâu.
Vật liệu xanh gồm cỏ tươi, rau củ thừa, bã trà hoặc bã cà phê. Trong đó, bã cà phê đặc biệt hữu ích vì giúp sinh nhiệt mạnh hơn. Khi được trộn đúng cách, nhiệt độ bên trong đống ủ có thể đạt từ khoảng 43 đến 71 độ C. Hàng tỉ vi khuẩn sẽ hoạt động mạnh mẽ để phân hủy chất hữu cơ, có thể sử dụng sau khoảng 6-8 tháng.
Thông thường, chỉ cần đảo trộn toàn bộ đống ủ 1 lần sau khoảng 1 tháng kể từ khi bổ sung nguyên liệu cuối cùng nhằm tăng độ thông thoáng và giúp vật liệu phân hủy đồng đều. Nếu diện tích hạn chế, có thể dùng lưới thép cuộn thành hình trụ cao khoảng 1,2m để làm thùng ủ ngoài sân vườn.
 |
Nguyên liệu hữu cơ được cho dần vào thùng hoặc đống ủ theo thời gian mà không cần đảo trộn thường xuyên. Chỉ việc bổ sung thức ăn thừa, lá cây khô hoặc các loại vật liệu hữu cơ khác khi có sẵn.
Do nhiệt độ trong đống ủ không tăng cao nên quá trình phân hủy diễn ra chậm hơn, thường mất từ 6 tháng đến 1 năm mới thu được compost hoàn chỉnh. Quá trình này chủ yếu dựa vào hoạt động của nấm hơn là vi khuẩn, dù chậm hơn nhưng vẫn rất có lợi cho đất.
Tỉ lệ tham khảo là khoảng 3 phần vật liệu nâu và 1 phần vật liệu xanh, không đòi hỏi độ chính xác quá cao, chỉ cần xen kẽ các lớp lá khô, giấy vụn với lớp rau củ hoặc cỏ xanh.
Đây là phương pháp chôn trực tiếp chất hữu cơ xuống đất để chúng tự phân hủy và cải tạo đất. Theo Eric Nieusma, chỉ cần đào 1 rãnh sâu khoảng 15-30cm dọc theo luống trồng, cho thức ăn thừa và rác vườn vào rồi lấp đất lại. Tỉ lệ vật liệu thích hợp là khoảng 1 phần xanh và 2 phần nâu hoặc đơn giản là chia đều 2 loại. Sau khoảng 6 tháng, các vật liệu sẽ phân hủy hoàn toàn và bổ sung dinh dưỡng cho đất.
Không cần đảo trộn hay theo dõi nhiều vì đất tự đóng vai trò như thùng ủ tự nhiên. Ngoài việc cải thiện độ màu mỡ của đất, phương pháp này còn thu hút giun đất và giúp đất tơi xốp hơn. Nên thực hiện vào mùa thu để vật liệu có thời gian phân hủy suốt mùa đông và sẵn sàng cho vụ trồng mới vào mùa xuân.
Đây là loại compost được tạo thành hoàn toàn từ lá cây khô phân hủy. Theo Dowding, quá trình này gần như chỉ dựa vào hoạt động của nấm vì lá cây chứa rất ít chất đạm để vi khuẩn phát triển. Thành phẩm giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ ẩm và hỗ trợ cây sinh trưởng tốt hơn.
Có thể sử dụng lá đang phân hủy sau khoảng 6 tháng như lớp phủ gốc cây. Tuy nhiên, nếu kiên nhẫn chờ từ 18-24 tháng, vật liệu sẽ trở thành loại mùn lá mịn và giàu dinh dưỡng hơn.
Cách thực hiện bằng đống ủ hoặc thùng ủ
Thu gom lá rụng, cắt nhỏ (nếu có thể) để đẩy nhanh quá trình phân hủy. Cho lá vào thùng hoặc chất thành đống ở vị trí râm mát trong vườn. Làm ẩm đều bằng vòi nước và kiểm tra định kỳ để bổ sung nước khi cần. Có thể phủ bạt lên trên nhằm giữ độ ẩm ổn định.
Cách thực hiện bằng bao nhựa
Nếu không có thùng ủ, có thể cho lá vào bao nhựa lớn. Đổ lá đầy khoảng 3/4 bao, tưới ẩm rồi buộc kín miệng bao. Dùng vật nhọn đục các lỗ nhỏ ở hai bên và đáy bao để không khí lưu thông. Mỗi tháng nên kiểm tra và bổ sung nước nếu lá quá khô.
Đây là phương pháp sử dụng giun quế để xử lý thức ăn thừa trong nhà bếp. Giun ăn các chất hữu cơ và thải ra phân giun - một trong những loại phân bón tự nhiên giàu dinh dưỡng nhất.
Theo Eric Nieusma, phân giun có thể được dùng trực tiếp cho cây trồng hoặc pha thành dung dịch tưới cây. Hệ vi sinh vật có lợi trong phân giun còn giúp tăng sức đề kháng cho cây.
Cần chuẩn bị 1 thùng nuôi giun, giun quế đỏ và một ít compost hoặc vật liệu hữu cơ làm nền. Sau đó có thể bổ sung rau củ thừa, vỏ trái cây và giấy carton để làm thức ăn cho giun.
Không yêu cầu tỉ lệ vật liệu nâu và xanh quá nghiêm ngặt. Tuy nhiên, phủ 1 lớp carton bên trên sẽ giúp giữ độ ẩm tốt hơn. Ở khu vực có khí hậu lạnh, cần bố trí nuôi giun trong nhà hoặc nơi tránh rét quanh năm.
Trong quá trình ủ, việc phân biệt vật liệu xanh và vật liệu nâu rất quan trọng. Vật liệu xanh chứa nhiều nitơ, là nguồn dinh dưỡng giúp vi sinh vật phát triển và phân hủy chất hữu cơ. Vật liệu nâu giàu carbon, cung cấp năng lượng cho quá trình phân hủy, đồng thời giúp đống ủ thông thoáng và không bị nén chặt.
Phân biệt vật liệu nâu và vật liệu xanh Vật liệu nâu: lá cây khô, lá thông, thùng carton không phủ nhựa, giấy, lọc cà phê, dĩa giấy, thân cây bắp, rơm rạ, cỏ khô, mùn cưa, cành cây nhỏ, vỏ cây. Vật liệu xanh: cỏ cắt tươi, bã cà phê, túi trà, rau củ và trái cây thừa, rong biển, cỏ dại non, vỏ trứng, bánh mì, mì sợi, bánh quy, hoa đã tàn, cành lá tươi mới cắt. Lưu ý: Không nên cho sữa, thịt, xương, dầu mỡ hoặc thực phẩm nhiều chất béo vào đống ủ vì chúng dễ gây mùi và thu hút côn trùng, động vật gây hại. |
Thanh Vân (theo marthastewart)
| Chia sẻ bài viết: |
Hoa hồng nổi tiếng với vẻ đẹp quyến rũ và hương thơm đặc trưng, nhưng để cây ra hoa liên tục suốt mùa đòi hỏi phải chăm sóc đúng cách.
Sở Xây dựng TPHCM khẳng định nguồn thu từ phần sở hữu chung phải nộp quỹ bảo trì, đồng thời hướng dẫn việc xem xét miễn nhiệm Ban quản trị.
Nhiều loại cây ăn trái vẫn sinh trưởng tốt trong chậu, phù hợp với căn hộ hoặc nhà phố, thậm chí có thể cho trái quanh năm nếu được chăm đúng cách.
Chỉ cần thay đổi cách bố trí nội thất, màu sắc và ánh sáng, bạn có thể khiến căn phòng trông rộng rãi, thoáng đãng hơn
Chỉ với vài phút dọn dẹp những khu vực thường bị bỏ quên, bạn có thể hạn chế đáng kể bụi bẩn tích tụ, giữ cho không gian sống luôn gọn gàng.
Chỉ cần hoàn thành một vài công việc đơn giản vào thứ Bảy hoặc Chủ nhật cũng có thể giúp ngôi nhà gọn gàng hơn và tuần mới nhẹ nhàng hơn.
Sân sau đôi khi khá nhàm chán thường chỉ toàn cỏ, nhưng những ngôi nhà dưới đây đã biến sân sau thành không gian vui chơi giải trí lý tưởng, tiện dụng.
Chuyên gia hướng dẩn cách để những chậu cây yêu thích của bạn vẫn sống khỏe và phát triển tốt khi nhiệt độ tăng cao và nắng gắt kéo dài.
Một nghịch lý hiện nay là người mua nhà đang trả tiền theo vị trí và theo mặt bằng giá thị trường thay vì theo tiện ích và chất lượng công trình.
Phòng tắm là một trong những nơi chứa nhiều vi khuẩn nhất và cũng dễ vệ sinh nhất, bởi có thể áp dụng một quy trình cho gần như mọi bề mặt.
Việc giặt đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ của bộ đồ bơi.
Tập đoàn Bcons tổ chức lễ khởi công 800 căn nhà ở xã hội và trường học B-School tại phường Tân Uyên.
Có nhà, có đất, có giấy tờ hợp pháp nhưng nhiều hộ dân tại phường An Khánh (TPHCM) vẫn chật vật đi tìm lối ra suốt nhiều năm.
Mỗi năm, hàng nghìn hộ gia đình ở nhiều nơi phải trải qua những thảm họa bất ngờ: rò rỉ nước, hỏa hoạn hoặc trộm cắp.
Dưới đây là những lời khuyên về cách chọn bàn ăn hoàn hảo phù hợp với không gian, nhu cầu và lối sống của bạn.
TPHCM yêu cầu việc phát triển các khu công nghiệp mới phải gắn với nhà lưu trú công nhân, nhà ở xã hội cho thuê.
Nhiều mẹo giặt giũ truyền thống như dùng giấm trắng, tận dụng ánh nắng mặt trời hay phân loại quần áo trước khi giặt vẫn mang lại hiệu quả cao.
Liên tục xuất hiện 'người lạ' tại Bcons Garden giữa lúc cư dân căng băng rôn yêu cầu bãi nhiệm Ban quản trị.
