Khai thác tiềm năng… nỗi sợ

Phim kinh dị liên tục thắng lớn

Trong cuộc đua phòng vé năm 2026, cái tên gây chú ý là Obsession (tựa Việt: Ám ảnh) và Backrooms (tựa Việt: Thực thể quỷ quyệt). Theo Box Offi ce Mojo, tính đến ngày 25/6, Obsession thu hơn 337 triệu USD trên toàn cầu, trong khi Backrooms đạt hơn 301 triệu USD. Với kinh phí sản xuất thấp hơn nhiều so với các phim bom tấn Hollywood, thành tích đó cho thấy phim kinh dị đang trở thành sự lựa chọn hấp dẫn bởi vốn đầu tư vừa phải, dễ tạo hiệu ứng truyền miệng và có khả năng sinh lời lớn nếu chạm đúng tâm lý khán giả. 2 phim trên không thuộc kiểu kinh dị chỉ dựa vào máu me hay những cú hù dọa tức thời. Chúng lôi cuốn nhờ cảm giác bất an kéo dài, gần với trải nghiệm tâm lý của một thế hệ lớn lên cùng màn hình, mạng xã hội và những nỗi cô đơn khó gọi tên.

Obsession khai thác nỗi sợ tâm lý thay vì chỉ dựa vào máu me, hù dọa - Nguồn ả nh: Internet

Sau đại dịch, chiến tranh, bất ổn kinh tế, áp lực công việc và những lo âu thời công nghệ, đời sống thường ngày đã chứa sẵn nhiều nỗ i bất an. Phim kinh dị mượn những cảm giác ấy, phóng đại thành hình ảnh, âm thanh và câu chuyện. Vì vậy, dù khoác lớp vỏ siêu nhiên, nhiều tác phẩm vẫn khiến người xem nhận ra những nỗi lo quen thuộc của đời sống hôm nay.
Các nhà nghiên cứu từng chỉ ra rằng con người có xu hướng tìm đến những trải nghiệm đáng sợ khi biết mình vẫn an toàn. Phim kinh dị giống như một bài tập về cảm xúc. Người xem được thử phản ứng trước hiểm nguy, tưởng tượng cách sinh tồn, đối diện phần tối của đời sống mà không phải trả giá thật. Điều đó cũng giúp phim kinh dị giữ lợi thế ở rạp chiếu. Một phim chính kịch hay tình cảm có thể xem ở nhà. Thế nhưng, phim kinh dị cần bóng tối, âm thanh lớn và phản ứng dây chuyền của đám đông. Mạng xã hội càng làm lợi thế này mạnh hơn. Một cảnh khiến khán giả giật mình, một tình tiết bất ngờ gây tranh luận hay những phản ứng trong rạp có thể nhanh chóng lan trên TikTok, YouTube Shorts hay X. Với Obsession và Backrooms, cộng đồng mạng đã trở thành một phần của chiến dịch quảng bá.

Phim kinh dị cò n hấp dẫn vì không nhất thiết cần đại cảnh, kỹ xảo đắt đỏ hay dàn diễn viên quá nổi tiếng. Một ý tưởng lạ, kết cấu chắc, âm thanh hiệu quả và chiến lược truyền thông đúng đắ n có thể mang lại thành công lớn. Vì vậy, nhiều hãng phim xem kinh dị là canh bạc ít rủi ro hơn so với các dự án bom tấn.

Ranh giới nào cho nội dung gây sốc?

Khi nỗi sợ trở thành công thức hái ra tiền, thị trường bắt đầu bộc lộ nhiề u lỗ hổng. Sự nở rộ của dòng phim này dễ biến điện ảnh thành dây chuyền sản xuất nỗi sợ công nghiệp, nơi các nhà làm phim lạm dụng chiêu trò hù dọa rẻ tiền, những màn hù dọa dễ đoán để bù đắp cho sự nghèo nàn về kịch bản.

Backrooms, bộ phim kinh dị gắn với cảm giác bất an của thời đại số.

Đáng lo hơn, khi hình ảnh bạo lực và gây sốc xuất hiện với tần suất quá dày, người ta có thể dần xem chúng như điều bình thường. Những phân đoạn kinh dị bạo lực, hình ảnh rùng rợn, méo mó được cắt nhỏ và phát tán trên TikTok, Reels hay YouTube Shorts dưới dạng nội dung do thuật toán đề xuất. Chúng có thể tiếp cận trẻ em và trẻ vị
thành niên một cách trực diện, khó kiểm soát.

Sự tiếp xúc thụ động với hình ảnh bạo lực, máu me hoặc gây sốc không còn là bài tập cảm xúc có kiểm soát như trải nghiệm nhiều người trưởng thành tìm kiếm ở phim kinh dị. Khi các nội dung này xuất hiện quá dày đặc ở rạp chiếu, mạng xã hội và nền tảng số, một bộ phận khán giả, đặc biệt là người trẻ hoặc những người nhạy cảm, có thể kéo dài cảm giác bất an, thậm chí ám ảnh sau khi rời khỏi màn hình.

Kinh dị là thể loại có lịch sử lâu dài, có khả năng phản ánh xã hội và đôi khi nói được những điều các thể loại khác né tránh. Vấn đề nằm ở cách phân loại, phát hành, tiếp nhận. Khán giả trưởng thành cần quyền lựa chọn. Trẻ em cần được bảo vệ bằng hệ thống phân loại rõ ràng. Nhà sản xuất cũng cần hiểu rằng gây sợ không đồng nghĩa gây sốc bằng mọi giá.

Minh Phát