Chủ động bảo vệ trẻ trước nguy cơ đuối nước mùa hè

Trẻ không ý thức được nguy hiểm khi xuống hồ

Ngày 23/6, tại một hồ bơi thuộc phường Bình Phước, TP Đồng Nai, người dân phát hiện cháu bé 8 tuổi đang nằm úp mặt bất động dưới nước ở khu vực cuối hồ. Mọi người hô hoán, đưa bé lên bờ sơ cứu, sau đó chuyển đến bệnh viện nhưng không kịp, bé đã tử vong. Qua trích xuất camera tại khu vực hồ bơi, khoảng 7g15 sáng, bé lấy đà từ xa rồi nhảy xuống hồ. Tuy nhiên, khi vừa tiếp nước, bé đã hoàn toàn bất động.

Phụ huynh đang tập bơi cho con dịp hè

Bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM) cho biết, cứ bắt đầu nghỉ hè, số lượng trẻ bị tai nạn, đặc biệt là đuối nước sẽ tăng lên. Bởi, qua 1 năm học căng thẳng, nhiều trẻ được phụ huynh cho tham gia hoạt động hè, du lịch biển, bơi lội hoặc về quê chơi. Vì vậy, nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em thường tăng cao hơn so với các thời điểm khác trong năm.

Đuối nước thường gặp ở 2 nhóm tuổi chính. Nhóm thứ nhất là trẻ từ 1 đến 4 tuổi. Đây là giai đoạn trẻ tò mò, thích khám phá nhưng chưa nhận thức được đầy đủ các nguy cơ xung quanh. Nếu không được giám sát, trẻ có thể gặp tai nạn tại ao, hồ, lu nước. Nhóm thứ hai là trẻ từ 5 đến 14 tuổi. Trẻ ở độ tuổi này hiếu động, thích khám phá và dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông, như rủ nhau đi bơi hoặc vui chơi gần sông, hồ mà không có người lớn giám sát.

Nhiều phụ huynh nghĩ con biết bơi sẽ an toàn tuyệt đối nhưng thực tế không phải vậy. Dưới nước có rất nhiều nguy cơ tiềm ẩn, biết bơi chỉ giúp trẻ giảm nguy cơ đuối nước chứ không loại bỏ hoàn toàn các vấn đề này. Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Võ Thúy Vân - Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - một khi xuống nước, có thể trẻ vô tình bơi vào vùng nước xoáy, nước chảy xiết, trẻ bị chuột rút, đùa giỡn lôi kéo nhau, thiếu kỹ năng tự ứng cứu khi gặp nguy hiểm… Vì vậy, bên cạnh việc học bơi, trẻ cần được trang bị kiến thức nhận biết nguy cơ và kỹ năng phòng tránh đuối nước.

Khi trẻ bị đuối nước, “thời gian vàng” trong cấp cứu đuối nước rất ngắn. Ngộp nước sau 4 phút, trẻ có nguy cơ ngưng tim, ngưng thở, bắt đầu tổn thương não, trên 10 phút nguy cơ tử vong hoặc di chứng không hồi phục rất cao. Do đó, người lớn đặc biệt lưu ý, không rời mắt khi trẻ xuống nước, kể cả tắm hồ bơi. Hồ bơi tuy nước trong, có cứu hộ trực nhưng do có rất nhiều trẻ cùng đến vui chơi, bơi lội nên có thể nhân viên cứu hộ không quan sát hết. Có trường hợp nhân viên cứu hộ thấy nhưng lại nghĩ rằng các bé đang vùng vẫy, chơi đùa, khi phát hiện bé bị đuối nước thì đã trễ.

Phòng tránh nguy cơ đuối nước ở trẻ

Để giảm nguy cơ đuối nước, ngoài việc dạy trẻ bơi và kỹ năng tự bảo vệ, người lớn cũng cần được trang bị các kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản, đặc biệt là hồi sức tim phổi (CPR). Trong tình huống khẩn cấp, việc cấp cứu ngay từ những phút đầu tiên có ý nghĩa rất lớn trong việc tăng khả năng sống sót và giảm nguy cơ di chứng cho trẻ.

Bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, người phát hiện cần bình tĩnh, cấp cứu theo trình tự ấn bụng để đẩy nước ra ngoài, nếu trẻ tỉnh, lau khô người, trấn an con và đưa đến bệnh viện. Còn khi trẻ bất tỉnh, người ứng cứu phải kiểm tra hơi thở, quan sát lồng ngực. Nếu lồng ngực không chuyển động nghĩa là trẻ đã ngưng thở. Người cấp cứu đặt trẻ nằm trên mặt phẳng, đầu hơi ngửa ra sau, loại bỏ đàm nhớt, dị vật trong miệng trẻ, dùng ngón cái và ngón trỏ bịt mũi trẻ, rồi thổi hơi trực tiếp qua miệng trẻ. Đồng thời, ấn tim ngoài lồng ngực cho trẻ đến khi trẻ có nhịp tim và thở trở lại, rồi mới được đưa đi cấp cứu. Thậm chí nếu được phải liên tục thực hiện động tác này suốt đường đến cơ sở y tế, như vậy mới giúp tăng cơ hội sống và giảm biến chứng.

Các bác sĩ lưu ý, sai lầm khá phổ biến trong cấp cứu đuối nước ở cộng đồng là dốc ngược hoặc vác trẻ chạy sau khi vớt lên khỏi mặt nước. Những hành động này làm mất “thời gian vàng” để hồi sức và tái lập hô hấp, tuần hoàn cho nạn nhân. Điều quan trọng nhất là nhanh chóng đánh giá tình trạng hô hấp và thực hiện hồi sức nếu cần, đồng thời gọi cấp cứu càng sớm càng tốt.

Để tránh trẻ gặp tai nạn, cha mẹ phải theo sát con, kể cả trẻbiết bơi. Hãy trang bị phao tay, phao bơi khi cho con xuống nước. Tuyệt đối không phó mặc con mình cho nhân viên cứu hộ hồ bơi, càng không được nghĩ trẻ học với giáo viên thì an toàn, bởi trong hồ có rất nhiều trẻ, con bạn có thể bị bỏ sót. Thêm vàođó, trẻ cần được dạy kỹ năng bơi và kỹ năng tự nổi để không bị hốt hoảng khi không may rơi vào vùng nước sâu. Gia đình và nhà trường cần kết hợp dạy trẻ nhận biết các mối nguy hiểm khi tiếp xúc với sông, suối, ao, hồ…

Đặc biệt, gia đình có con nhỏ dưới 3 tuổi phải đậy kín vật dụng chứa nước trong nhà. Khi sử dụng xong phải đổ nước đi, tránh tình trạng trẻ vọc nước rồi ngã vào xô, chậu. Cha mẹ nên tham gia lớp huấn luyện cấp cứu, nhất là tai nạn đuối nước để kịp thời xử trí nếu phát hiện trẻ bị đuối nước. Tuyệt đối không sử dụng phương pháp dân gian như lăn lu, đốt cỏ khô, cho trẻ uống nước mắm… không có lợi trong cấp cứu mà còn khiến trẻ gặp nguy cơ chấn thương, phỏng, sặc thức ăn, làm việc cấp cứu càng khó khăn hơn.

Phạm An