Biến đổi khí hậu cùng với hóa chất làm giảm khả năng sinh sản của con người, động vật

28/04/2026 - 06:08

PNO - Nghiên cứu ở Mỹ cho thấy, biến đổi khí hậu kết hợp với độc tố từ nhựa là nguyên nhân gây giảm khả năng sinh sản ở nhiều loài.

Lượng tinh trùng của nam giới các nước phương Tây đang giảm dần, cùng với diễn tiến của biến đổi khí hậu — Ảnh: Getty Images
Căng thảng nhiệt, hóa chất làm giảm số lượng tinh trùng của nam giới - Ảnh: Getty Images

Các nhà khoa học tại Đại học bang Oregon công bố nghiên cứu cho thấy: việc tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao do biến đổi khí hậu, cùng với các hóa chất từ nhựa làm tăng rủi ro đến khả năng sinh sản ở cả người và động vật hoang dã, theo báo The Guardian đưa tin ngày 27/4.

Susanne Brander, tác giả chính của nghiên cứu và giảng viên tại Đại học bang Oregon, cho biết nhóm của bà đã tổng hợp 177 nghiên cứu. Trong đó có các công trình về mối liên hệ giữa căng thẳng nhiệt, trong môi trường có hóa chất gây rối loạn nội tiết, với nguy cơ giảm khả năng sinh sản ở nhiều loài, bao gồm con người.

Giáo sư Brander giải thích, tác hại nói trên thường diễn ra tương tự ở nhiều sinh vật. Ví dụ, hóa chất phthalate có liên quan đến việc thay đổi quá trình sinh tinh ở loài gặm nhấm và làm giảm số lượng tinh trùng ở người. Tương tự, PFA ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng, gây và rối loạn nội tiết tố ở nhiều loài.

Chuyên gia này lưu ý, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng nhiệt độ tăng cao, nồng độ ô xy thấp hơn và căng thẳng nhiệt do biến đổi khí hậu làm tăng nguy cơ vô sinh. Các đồng nghiệp của bà đã phát hiện ra rằng căng thẳng nhiệt ảnh hưởng đến hormone ở người, làm giảm quá trình sinh tinh ở nhiều loài gặm nhấm và bò đực.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature vào ngày 24/4, cho thấy: nhiệt độ đóng vai trò thiết yếu để xác định giới tính ở cá, bò sát và lưỡng cư. Các loài này đã tiến hóa để lựa chọn giới tính một phần dựa trên nhiệt độ. Tình trạng nóng lên toàn cầu “đẩy cơ chế này đi quá xa theo một hướng khác, làm mất đi lợi ích tiến hóa đó” - bà Brander cảnh báo.

Giáo sư Brander cho biết thêm, lượng tinh trùng ở nam giới các nước phương Tây đã giảm mạnh hơn 50% trong 4 thập niên qua, cùng với diễn tiến của biến đổi khí hậu. Viện Đo lường và đánh giá sức khỏe thuộc Đại học Washington cũng nhận định rằng thế giới đang tiến gần đến một “tương lai tỉ lệ sinh thấp”.

Trường An (theo The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI