Iran tuyên bố không chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài

Lãnh tụ tối cao Iran chỉ thị giữ uranium làm giàu ở trong nước

Iran không chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài

Động thái này được cho là sẽ làm gia tăng căng thẳng với Mỹ và gây khó khăn cho các nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Mỹ–Israel với Iran.

Chỉ thị của ông Khamenei trực tiếp bác bỏ một trong những yêu cầu then chốt của Mỹ là đưa lượng uranium làm giàu cao của Iran ra khỏi lãnh thổ nước này như một phần của thỏa thuận hòa bình.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ không chấp nhận việc Iran tiếp tục sở hữu kho uranium làm giàu cao. “Chúng tôi sẽ lấy nó. Chúng tôi không cần nó, họ cũng không được phép có nó”, ông Trump nói với báo giới tại Nhà Trắng hôm 20/5.

Theo các quan chức Israel, ông Trump cam kết với Israel rằng mọi thỏa thuận với Tehran đều phải bao gồm điều khoản buộc Iran chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài.

Mỹ, Israel và các nước phương Tây từ lâu cáo buộc Iran theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, đặc biệt sau khi Tehran nâng mức làm giàu uranium lên 60% – tiến gần ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo bom nguyên tử. Iran nhiều lần phủ nhận cáo buộc này và khẳng định chương trình hạt nhân của họ phục vụ mục đích dân sự.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẽ không xem xét chấm dứt chiến sự cho đến khi uranium làm giàu bị loại bỏ khỏi Iran. Đồng thời, yêu cầu Tehran chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực và vô hiệu hóa năng lực tên lửa đạn đạo của nước này.

Một nguồn tin Iran cho biết: “Chỉ thị của Lãnh tụ tối cao và sự đồng thuận trong bộ máy lãnh đạo là kho uranium làm giàu không được rời khỏi đất nước".

Theo các nguồn tin, giới lãnh đạo Iran lo ngại việc chuyển uranium ra nước ngoài sẽ khiến nước này dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công trong tương lai từ Mỹ hoặc Israel.

Nghi kỵ sâu sắc giữa Iran và Mỹ

Lệnh ngừng bắn mong manh hiện vẫn được duy trì sau cuộc chiến bắt đầu từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2. Sau đó, Iran đáp trả bằng các vụ tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ, cùng lúc giao tranh bùng phát giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.

Tuy nhiên, các nỗ lực hòa giải chưa đạt đột phá đáng kể. Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới – khiến tiến trình đàm phán do Pakistan làm trung gian thêm phức tạp.

Hai nguồn tin cấp cao Iran cho biết trong nội bộ Tehran tồn tại sự nghi ngờ sâu sắc rằng việc tạm dừng chiến sự chỉ là “chiến thuật” của Washington nhằm tạo cảm giác an toàn trước khi nối lại các cuộc không kích.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố những “động thái công khai và ngầm” của đối phương cho thấy Mỹ đang chuẩn bị cho các đợt tấn công mới.

Trong khi đó, ông Trump tiếp tục cảnh báo Mỹ sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc tấn công nếu Iran không chấp nhận một thỏa thuận hòa bình, dù cũng để ngỏ khả năng chờ thêm vài ngày để Tehran phản hồi.

Iran để ngỏ phương án pha loãng uranium

Theo các nguồn tin, hai bên đã thu hẹp một số bất đồng nhưng vẫn còn chia rẽ lớn liên quan đến chương trình hạt nhân Iran, đặc biệt là số phận của kho uranium làm giàu và yêu cầu của Tehran về quyền tiếp tục làm giàu uranium.

Iran cho biết ưu tiên hàng đầu của họ là đạt được cam kết chắc chắn rằng Mỹ và Israel sẽ không tiếp tục tấn công trong tương lai. Chỉ sau đó Tehran mới sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán chi tiết hơn về chương trình hạt nhân.

Trước khi chiến sự bùng phát, Iran từng phát tín hiệu sẵn sàng chuyển một nửa lượng uranium làm giàu 60% ra nước ngoài. Tuy nhiên, lập trường này được cho là đã thay đổi sau các lời đe dọa quân sự liên tiếp từ phía Mỹ.

Dù vậy, một nguồn tin Iran cho biết vẫn tồn tại “công thức khả thi” để giải quyết tranh cãi. “Có những giải pháp như pha loãng kho dự trữ dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA)”, nguồn tin nói.

Theo IAEA, trước các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân Iran năm 2025, Tehran sở hữu khoảng 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60%. Cơ quan này cho biết phần lớn số vật liệu còn lại hiện được lưu trữ trong hệ thống đường hầm tại cơ sở hạt nhân Isfahan và một phần tại tổ hợp Natanz.

Iran khẳng định họ cần uranium làm giàu cao cho mục đích y tế và để vận hành lò phản ứng nghiên cứu tại Tehran.

Trọng Trí (theo CNN)