Người trẻ nghiện chatbot nhập vai

Chatbot nhập vai bùng nổ ở Mỹ, thanh thiếu niên đối mặt nhiều rủi ro - Ảnh minh họa: Istock

Các ứng dụng như Talkie hay Character.AI đang thu hút hàng triệu thanh thiếu niên, cho phép họ trò chuyện với những nhân vật hư cấu hoặc mô phỏng người thật.

Quentin - một thiếu niên bắt đầu sử dụng chatbot từ năm 13 tuổi - cho biết, cậu từng dành hàng giờ mỗi ngày để trò chuyện với AI. Sau giờ học, cậu thường ''chìm'' vào các kịch bản do mình tạo ra, từ chiến đấu, phiêu lưu đến những cuộc đối thoại mang tính cá nhân.

''Đó là cách tốt để quên đi mọi thứ'' - Quentin nói, đặc biệt trong những thời điểm buồn bã như khi bị bạn bè phản bội.

Ban đầu chỉ là một hình thức giải trí, nhưng việc sử dụng kéo dài đã khiến không ít người trẻ rơi vào trạng thái phụ thuộc. Langdon - bạn thân của Quentin - từng có giai đoạn trò chuyện với chatbot liên tục tới 14 giờ. ''Tôi không thể dừng lại'' - cậu thừa nhận. Việc sử dụng chỉ chấm dứt khi thiết bị của cậu bị hỏng, cho thấy mức độ cuốn hút mạnh mẽ của công nghệ này.

Các chuyên gia cảnh báo, chatbot dễ trở thành ''lối thoát'' cho những người trẻ cô đơn. Khi AI luôn phản hồi ngay lập tức và không phán xét, người dùng có xu hướng quay lại nhiều hơn, hình thành thói quen khó bỏ.

Không chỉ là trò chơi, chatbot còn trở thành nơi chia sẻ cảm xúc. Sophia - một học sinh trung học thường trò chuyện với các nhân vật yêu thích như Alastor trong Hazbin Hotel để tìm sự an ủi.

Sau những đổ vỡ tình cảm và gia đình, Sophia tìm đến chatbot để hỏi về mối quan hệ của mình và nhận lại những lời động viên. ''Nó vừa là lời khuyên, vừa là sự hỗ trợ'' - cô nói.

Tuy nhiên, sự phổ biến của chatbot cũng kéo theo nhiều lo ngại. Một số chuyên gia cảnh báo việc tương tác quá mức có thể khiến người trẻ trở nên phụ thuộc, đặc biệt với những người cô đơn hoặc thiếu kỹ năng xã hội.

Thực tế, đã có những trường hợp gây tranh cãi khi chatbot bị cho là góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề tâm lý ở thanh thiếu niên. Một số nền tảng, bao gồm Character.AI, thậm chí đã phải đối mặt với các vụ kiện và siết chặt quy định độ tuổi người dùng.

Dù vậy, việc kiểm soát không hoàn toàn hiệu quả. Quentin và bạn bè cho biết họ vẫn có thể truy cập nền tảng ngay cả khi chưa đủ tuổi, do hệ thống xác minh còn nhiều lỗ hổng.

Trái với lo ngại của người lớn, nhiều người trẻ lại nhìn chatbot theo cách khá tỉnh táo. Họ coi đây là trò chơi hơn là mối quan hệ thực sự. Thực tế, nhiều bạn trẻ thậm chí cảm thấy khó chịu khi chatbot tự động chuyển sang hướng tán tỉnh hoặc nội dung nhạy cảm ngoài ý muốn.

Sau một thời gian dài sử dụng, Quentin dần giảm tần suất trò chuyện với chatbot, đặc biệt sau khi bắt đầu một mối quan hệ ngoài đời thực. Dù thừa nhận đã ''lãng phí hàng trăm giờ'', Quentin cũng cho rằng chatbot giúp cậu cải thiện khả năng viết và dễ dàng chia sẻ cảm xúc hơn.

Sự bùng nổ của chatbot nhập vai cho thấy một xu hướng mới trong cách giới trẻ giải trí và kết nối. Tuy nhiên, khi công nghệ này ngày càng giống con người hơn, câu hỏi về ranh giới giữa hỗ trợ và lệ thuộc vẫn là điều mà cả gia đình, nhà trường và xã hội phải tiếp tục tìm lời giải.

Gia Vũ (theo NY Times)