Nhật Bản 'tái sinh' những chiếc tã bẩn

Một dự án thí điểm ở Nhật Bản đang tái sử dụng thành phần chính trong tã lót để tạo ra tã mới - Ảnh: F.24

Một dự án thí điểm được xem là lần đầu tiên trên thế giới đã tái sử dụng các thành phần chính của tã để sản xuất tã mới.

Sáng kiến này mang lại kỳ vọng giảm áp lực lên các bãi chôn lấp vốn đang quá tải, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về tã người lớn tại một xã hội đang già hóa nhanh chóng.

Ông Takahisa Takahara - Chủ tịch tập đoàn sản xuất sản phẩm vệ sinh Unicharm - cho biết nhu cầu tã trẻ em đang giảm, trong khi tã cho người già và thậm chí cả vật nuôi lại gia tăng.

Tã thu được được cắt nhỏ, làm sạch và tách thành bột giấy, nhựa và polyme siêu thấm - Ảnh: F.24

Chương trình hiện được triển khai thử nghiệm tại 2 thành phố Shibushi và Osaki ở miền nam Nhật Bản - những địa phương nổi bật với tỉ lệ tái chế rác thải sinh hoạt lên tới 80%, cao gấp 4 lần mức trung bình toàn quốc. Khoảng 40.000 cư dân tại đây đã tham gia phân loại rác nghiêm ngặt suốt 25 năm qua nhằm kéo dài tuổi thọ bãi chôn lấp, vốn từng được dự báo sẽ đầy từ năm 2004 nhưng nay có thể hoạt động thêm khoảng 40 năm nữa.

Từ năm 2024, tã đã qua sử dụng chính thức được đưa vào hệ thống tái chế, với quy định người dân phải ghi tên lên túi rác chuyên dụng. Theo ông Kenichi Matsunaga, quan chức môi trường tại Shibushi, mục tiêu hàng đầu là giảm lượng rác và kéo dài thời gian sử dụng bãi chôn lấp.

Quy trình tái chế bao gồm cắt nhỏ tã, làm sạch và tách thành các thành phần như bột giấy, nhựa và polymer siêu thấm. Các vật liệu này sau đó được xử lý bằng công nghệ ozone để khử trùng, tẩy trắng và khử mùi. Ban đầu, chúng được tái chế thành các sản phẩm có yêu cầu vệ sinh thấp hơn như giấy vệ sinh. Tuy nhiên, Unicharm đã đạt được bước tiến quan trọng khi có thể tái sử dụng bột giấy - thành phần chính - để sản xuất tã mới.

Công ty đặt mục tiêu đến năm 2028 sẽ tái chế hoàn toàn cả nhựa và polymer từ tã đã qua sử dụng để tạo ra sản phẩm mới. Đồng thời, họ đang nghiên cứu giảm lượng nước tiêu thụ trong quy trình và kỳ vọng hợp tác với khoảng 20 thành phố vào năm 2035 để mở rộng mô hình.

Một nhân viên thu thập một túi tã đã qua sử dụng tại một trường mẫu giáo ở thị trấn Osaki, tỉnh Kagoshima - Ảnh: F.24

Hiện các sản phẩm tái chế mới chỉ được bán tại một số cửa hàng địa phương với giá cao hơn khoảng 10% so với sản phẩm thông thường, hoặc được cung cấp cho các cơ sở chăm sóc trẻ em và người cao tuổi.

Dù Nhật Bản có tỉ lệ tái chế rác thải đô thị dưới 20% - thấp hơn đáng kể so với Đức (67%), Anh (44%) hay Mỹ (32%) - nhưng lượng rác thải bình quân đầu người lại thấp hơn nhiều so với mức trung bình của OECD. Quốc gia này cũng tận dụng hiệu quả việc đốt rác để sản xuất điện.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, Nhật Bản hiện có gần 100.000 người trên 100 tuổi. Năm 2024, nước này sản xuất 9,6 tỉ tã người lớn, vượt qua 8 tỉ tã trẻ em. Dự báo đến năm 2030, lượng tã thải ra sẽ đạt 2,6 triệu tấn mỗi năm, chiếm 7,1% tổng khối lượng rác thải - tăng mạnh so với 5,2% vào năm 2020.

Trước thực trạng này, chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 100 trong số hơn 1.700 đô thị triển khai hoặc nghiên cứu các chương trình tái chế tã, hướng tới một mô hình kinh tế tuần hoàn bền vững hơn.

Trọng Trí (theo France 24)