Iran đáp trả đe dọa từ ông Donald Trump, giá dầu tăng mạnh

Các đội cứu hộ nỗ lực tìm kiếm những người mất tích sau vụ tấn công của Iran nhằm vào một tòa nhà chung cư ở thành phố Haifa, Israel - Ảnh: Anadolu/Getty Images

Lời đe dọa đanh thép từ Tehran

Căng thẳng giữa Washington và Tehran leo lên một nấc thang mới, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trước ngày 7/4. Nếu không, các nhà máy điện và cầu đường của nước này sẽ trở thành mục tiêu tấn công.

Đáp lại, Bộ Chỉ huy Quân sự Trung ương Iran cảnh báo về một cuộc trả đũa "tàn khốc và trên diện rộng" nếu các mục tiêu dân sự bị xâm phạm.

Bên cạnh đó, nhóm chiến binh Kataib Hezbollah thân Iran tại Iraq cũng lên tiếng đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ các cơ sở dầu khí trong khu vực nếu Mỹ dùng vũ lực để mở eo biển Hormuz. Nhóm này tuyên bố rõ ràng: hoặc là an ninh cho tất cả, hoặc không một ai có được an ninh.

Không chỉ có eo biển Hormuz, giới chức Iran còn ám chỉ khả năng phong tỏa các tuyến đường năng lượng toàn cầu khác. Ông Ali Akbar Velayati - cố vấn cấp cao của lãnh đạo tối cao Iran, nhận định rằng eo biển Bab al-Mandeb ngoài khơi Yemen cũng có tầm chiến lược tương đương Hormuz.

Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố sẵn sàng tấn công các tàu hàng để ủng hộ Tehran. Một sai lầm từ phía Mỹ hoặc Israel có thể dẫn đến sự gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy năng lượng và thương mại quốc tế qua Biển Đỏ - nơi vốn đang chịu nhiều tổn thương từ các cuộc xung đột trước đó.

Nỗ lực ngoại giao trong "phút 89"

Giữa bối cảnh chiến tranh mở rộng, các nỗ lực ngoại giao vẫn đang diễn ra ráo riết. Theo nguồn tin của trang Axios, Mỹ và Iran đang thảo luận về một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày nhằm tiến tới kết thúc chiến tranh vĩnh viễn.

Cuộc đàm phán này được thực hiện qua các kênh trung gian: các đại diện đến từ Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và cả những tin nhắn trực tiếp giữa đặc phái viên Steve Witkoff của ông Trump với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Tuy nhiên, cơ hội đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn được đánh giá là khá mong manh. Phía Iran bày tỏ sự thận trọng vì không muốn rơi vào tình cảnh như ở Gaza hay Lebanon - nơi các lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên mặt chữ trong khi các cuộc tấn công vẫn có thể nổ ra bất cứ lúc nào.

Phản ứng trái chiều của thị trường

Theo ghi nhận mới nhất, giá dầu Brent đã vượt mốc 111 USD mỗi thùng, tăng hơn 2% ngay sau tối hậu thư của ông Trump. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ cũng leo lên mức 114 USD mỗi thùng.

Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng nếu eo biển Hormuz thực sự bị đóng cửa, giá dầu có thể tái lập mức đỉnh lịch sử 147 USD hoặc thậm chí cao hơn.

Bất chấp viễn cảnh chiến tranh lan rộng, thị trường chứng khoán châu Á ghi nhận phản ứng trái ngược trong phiên giao dịch gần nhất. Các nhà đầu tư tại Nhật Bản và Hàn Quốc tỏ ra lạc quan một cách thận trọng: chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 0,45% và chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng mạnh khoảng 1,8%.

Ngược lại, các thị trường tại Trung Quốc lại nhuốm sắc đỏ do lo ngại về sự bất ổn kinh tế vùng Vịnh: chỉ số SSE Composite tại Thượng Hải giảm 1% và chỉ số Hang Seng tại Hồng Kông giảm 0,7%. Sự biến động này cho thấy tâm lý giằng co của giới tài chính trước khả năng gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và các rủi ro địa chính trị đang bủa vây.

Linh La (theo Al Jazeera, The Guardian)