Trẻ em bị cuốn vào khủng hoảng chiến tranh Trung Đông

Trẻ em Palestine tị nạn chờ được đổ đầy nước vào các bình chứa tại trại tị nạn Nuseirat ở trung tâm Dải Gaza. Ảnh: Getty Images

Những đứa trẻ không có ngày vui

Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ làm thay đổi cục diện địa chính trị Trung Đông mà còn đẩy hàng triệu trẻ em vào một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Những con số thương vong, di dời và mất mát chỉ phản ánh một phần bề nổi; phía sau đó là những tổn thương sâu sắc về tâm lý, giáo dục và tương lai của cả một thế hệ.

Theo UNICEF, hơn 340 trẻ em đã thiệt mạng và hàng ngàn em khác bị thương chỉ trong thời gian ngắn kể từ khi chiến sự bùng phát. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều do hạn chế tiếp cận tại các khu vực xung đột.

Một trong những sự kiện gây chấn động nhất là cuộc không kích vào một trường học tại Iran, khiến ít nhất 160 học sinh và giáo viên thiệt mạng. Đây không chỉ là một thảm kịch riêng lẻ mà còn là biểu tượng cho xu hướng “dân sự hóa chiến trường”, nơi trường học, bệnh viện – vốn được luật pháp quốc tế bảo vệ – ngày càng trở thành mục tiêu hoặc nạn nhân gián tiếp của chiến tranh.

Không chỉ dừng lại ở Iran, làn sóng bạo lực lan rộng sang Lebanon, Gaza và Bờ Tây, đẩy hàng triệu trẻ em vào cảnh mất nhà cửa, thiếu thốn và bất ổn kéo dài.

Tại Lebanon, hơn 1,1 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa, trong đó có gần 400.000 trẻ em. Phần lớn sống trong điều kiện tạm bợ, thiếu thốn nghiêm trọng, thậm chí ngủ ngoài đường phố.

Câu chuyện của Nidal Ahmed, một người cha 52 tuổi, phản ánh rõ thực trạng này. Sau khi nhà bị phá hủy bởi không kích, ông cùng các con phải sống trong một túp lều dựng tạm ở Beirut. Không đủ thức ăn, không nước sạch, không điều kiện vệ sinh – gia đình ông phải phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ không ổn định.

Những tổn thương không chỉ là vật chất. Trẻ em như con trai ông, mới ba tuổi, đã bắt đầu hoảng loạn mỗi khi nghe tiếng máy bay hoặc tiếng nổ. Theo đại diện UNICEF tại Lebanon, vòng xoáy bạo lực và di dời liên tục đang để lại những “vết sẹo tâm lý sâu sắc” có thể kéo dài suốt đời.

Tại Dải Gaza, dù đã có lệnh ngừng bắn trước đó, bạo lực vẫn chưa chấm dứt.

Theo tổ chức Save the Children, hơn 20.000 trẻ em đã thiệt mạng trong cuộc chiến kéo dài tại Gaza tính đến cuối năm trước. Hệ thống bệnh viện, trường học và hạ tầng thiết yếu bị phá hủy nghiêm trọng, khiến trẻ em không thể tiếp cận giáo dục và chăm sóc y tế.

Tương lai của hàng triệu trẻ em trong khu vực chiến sự vẫn đang bị đặt trong vòng nguy hiểm

Chiến tranh cũng đang tước đi quyền được học tập của hàng triệu trẻ em. Theo thống kê, ít nhất 52 triệu trẻ em trong khu vực đã bị gián đoạn việc học.

Nhiều trường học bị phá hủy hoặc chuyển thành nơi trú ẩn. Riêng tại Lebanon, hơn một nửa các điểm trú ẩn tập thể là trường học công lập. Tại Israel và Gaza, trường học liên tục phải đóng cửa do tình hình an ninh.

UNESCO đã lên án các cuộc tấn công vào trường học là vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế, nhấn mạnh rằng trường học phải là nơi an toàn, không phải mục tiêu chiến tranh.

Tổn thương tâm lý kéo dài

Bên cạnh những mất mát hữu hình, chiến tranh còn gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc cho trẻ em. Việc liên tục tiếp xúc với bạo lực, mất mát và bất ổn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển não bộ, khả năng kiểm soát cảm xúc và sức khỏe tinh thần.

Các tổ chức nhân đạo cảnh báo rằng một “thế hệ bị tổn thương” đang hình thành, với những hậu quả có thể kéo dài nhiều thập kỷ nếu không có sự can thiệp kịp thời.

Cuộc chiến tại Trung Đông không chỉ là xung đột địa chính trị giữa các quốc gia, mà còn là một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng – trong đó trẻ em là những nạn nhân chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Như đại diện Save the Children nhận định: “Mọi cuộc chiến đều là cuộc chiến chống lại trẻ em. Trẻ em đang sống trong sợ hãi, bị mắc kẹt giữa làn đạn của cuộc chiến người lớn này. Chiến tranh có luật lệ và trẻ em phải được bảo vệ khỏi mọi xung đột. Khi tiếng súng vẫn chưa dứt, tương lai của hàng triệu trẻ em trong khu vực vẫn đang bị đặt trong vòng nguy hiểm".

Thảo Nguyễn (theo Guardian)