Hàng triệu gia đình châu Á chật vật xoay xở giữa bão nhiên liệu

Anh Abhijit Chakraborty, chủ một quán trà ở Kolkata, Ấn Độ, lo lắng rằng giá khí đốt tăng cao có thể ảnh hưởng đến doanh thu - Ảnh: DEBARSHI DASGUPTA/ ST PHOTO

Khói bếp cay và ly trà đắng

Chạm mặt với bão giá, phụ nữ và những người lao động nghèo là những đối tượng đầu tiên phải gánh chịu thiệt thòi. Tại Noida, một thành phố giáp ranh thủ đô Delhi của Ấn Độ, chị Ranjana Devi (35 tuổi) đang phải ngậm ngùi nhóm lại chiếc bếp lò bằng đất nung truyền thống trên sân thượng.

Gia đình chị sống dựa vào sạp rau nhỏ ven đường, chưa có trợ cấp gas của chính phủ nên phải mua qua các đại lý tự do. Khi giá mỗi bình gas tăng vọt thêm 250 rupee từ mức 1.100 rupee trước đây, chị đành quay lại nhặt nhạnh củi khô ven đường và phân bò để đun nấu.

Lựa chọn này đồng nghĩa với việc người mẹ trẻ phải hít thở khói bụi độc hại mỗi ngày, nhưng rủi ro sức khỏe giờ đây không bằng nỗi lo cơm áo. Chị chua xót thừa nhận rằng bản thân chẳng còn sự lựa chọn nào khác khi giá gas trở nên quá đắt đỏ.

Trong khi đó, tại một quán trà nhỏ ở thành phố Kolkata (Ấn Độ), anh Abhijit Chakraborty (45 tuổi) cũng đang thấp thỏm không yên. Mỗi tháng quán nhỏ của anh sử dụng 1 bình gas, khoản thu nhập ít ỏi khoảng 12.000 rupee để nuôi sống cả nhà.

Giờ đây, đà tăng giá nhiên liệu đang bóp nghẹt sinh kế của họ. Nhìn dòng khách thưa thớt dần, anh ngậm ngùi chia sẻ rằng giá cả sẽ đánh gục tất cả. Những vị khách lao động từng uống 3 tách trà mỗi ngày giờ đây cũng phải thắt lưng buộc bụng, chỉ dám gọi 1 phần.

Anh Abhijit thở dài nhận định, chính những người buôn bán nhỏ như anh sẽ là người gánh chịu mất mát lớn nhất nếu chiến tranh tại Trung Đông kéo dài.

Những vòng xe mỏi mệt giữa tâm bão

Tại Philippines, gánh nặng mưu sinh đè nặng lên đôi vai của các tài xế xe jeepney, phương tiện giao thông công cộng phổ biến nhất nước này. Anh Mar Valbuena, đại diện cho một nhóm gồm 50.000 tài xế, cho biết thu nhập của họ đang bị bào mòn nghiêm trọng.

Sau 12 đến 15 giờ đồng hồ rã rời vất vả luồn lách trên các con phố, mỗi tài xế chỉ mang về nhà vỏn vẹn 400 peso, giảm một nửa so với trước đây do phải bù đắp 300 peso tiền dầu diesel chênh lệch mỗi ngày.

Những người trụ cột gia đình này đang kiệt quệ, đối mặt với viễn cảnh u ám hơn khi giá nhiên liệu được dự báo sẽ tiếp tục leo thang trong những tuần tới.

Những người đi xe máy xếp hàng chờ đổ xăng tại một trạm xăng ở thành phố Dhaka, Bangladesh vào ngày 10/3 - Ảnh: EPA

Làn sóng hoảng loạn

Nỗi lo sợ thiếu hụt không chỉ dừng lại ở từng cá nhân mà đã châm ngòi cho làn sóng tích trữ hoảng loạn khắp khu vực. Tại tỉnh Aceh của Indonesia, người dân rồng rắn mang theo can nhựa vây kín các trạm xăng ngay trước thềm cao điểm đi lại dịp lễ.

Ở Pakistan, giá xăng dầu đột ngột tăng vọt 20% được người dân ví như "một quả bom" giáng xuống nền kinh tế vốn đã mỏng manh.

Đứng trước áp lực khổng lồ, hàng loạt quốc gia đã buộc phải kích hoạt các biện pháp khẩn cấp để ứng phó. Thay vì các giải pháp đơn lẻ, một loạt động thái đã được triển khai đồng bộ như Bangladesh áp dụng định mức phân phối nhiên liệu tại trạm xăng nhằm ngăn chặn tình trạng mua hoảng loạn, đồng thời đóng cửa các trường đại học và đẩy kỳ nghỉ lễ lên sớm.

Trong khi đó, các quốc gia như Philippines và Thái Lan linh hoạt chuyển hướng sang mô hình làm việc tại nhà để giảm tiêu thụ năng lượng. Hàn Quốc thậm chí đang xem xét việc áp trần giá nhiên liệu, một động thái chưa từng có trong hơn 30 năm qua, còn Trung Quốc phải tạm ngừng xuất khẩu dầu mỏ để giữ lại nguồn cung cho nội địa.

Nỗi lo mâm cơm gia đình và bài toán tương lai

Ở góc độ vĩ mô, chuỗi cung ứng lương thực cũng đang rung lắc dữ dội. Tại Ấn Độ, nông dân ráo riết tích trữ dầu diesel trước vụ thu hoạch lúa mì và gieo cấy lúa nước.

Ở Úc, đại diện giới nông dân cảnh báo tình trạng thiếu nhiên liệu và phân bón đắt đỏ có thể buộc họ phải thu hẹp diện tích gieo trồng, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và đẩy giá thực phẩm siêu thị lên cao.

Ngay cả những quốc gia xuất khẩu năng lượng như Malaysia hay Indonesia cũng rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Lợi nhuận từ xuất khẩu khí tự nhiên gia tăng hoàn toàn không đủ để bù đắp cho gánh nặng trợ giá khổng lồ trong nước khi chi phí nhập khẩu dầu thô tinh chế tăng vọt.

Giữa lúc xung đột Iran - Israel - Mỹ chưa có hồi kết, eo biển Hormuz - huyết mạch chuyên chở phần lớn lượng dầu mỏ và khí đốt cho châu Á - vẫn đang đối mặt với nhiều rủi ro.

Trước cú sốc này, các nước châu Á đang ráo riết tìm kiếm nguồn cung mới ngoài Trung Đông và tăng tốc hướng tới năng lượng tái tạo. Tất cả nhằm mục đích cao nhất là bảo vệ nền kinh tế và giữ vững bữa cơm của hàng triệu gia đình trước những biến động khốc liệt của thời cuộc.

Linh La (theo Straits Times)