Đại học không còn là lựa chọn duy nhất

08/06/2026 - 06:13

PNO - Tỉ lệ sinh viên bỏ học đang gia tăng tại nhiều quốc gia dù số người vào đại học chưa bao giờ đông như hiện nay. Hiện tượng này nói lên điều gì?

Sinh viên bỏ học khi áp lực học tập, tài chính, xã hội và gia đình  tăng nhanh hơn sự hỗ trợ - Nguồn ảnh: Getty Images
Sinh viên bỏ học khi áp lực học tập, tài chính, xã hội và gia đình tăng nhanh hơn sự hỗ trợ - Nguồn ảnh: Getty Images

Nhìn đại học bằng một lăng kính khác

Theo báo cáo của UNESCO vào đầu năm 2026, tỉ lệ tham gia giáo dục đại học toàn cầu đã tăng từ 19% năm 2000 lên 44% năm 2024. Điều đó cho thấy cơ hội tiếp cận giáo dục đại học đang mở rộng nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu.

Sự gia tăng diễn ra ở hầu hết các khu vực trên thế giới nhưng mạnh nhất tại Đông Á và Đông Nam Á, nơi tỉ lệ tham gia giáo dục đại học tăng từ 16% lên 63% chỉ trong hơn 2 thập niên. Riêng Trung Quốc tăng từ 7% năm 1999 lên 77% vào năm 2024. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều người bước vào giảng đường đại học thì số người rời đi trước khi tốt nghiệp cũng tăng lên.

Nếu trước đây, việc bỏ dở đại học thường bị xem là thất bại thì với nhiều người trẻ hiện nay đó là một lựa chọn có chủ đích. Sự phát triển của nền kinh tế số, các nền tảng học tập trực tuyến và thị trường lao động linh hoạt đã mở ra nhiều con đường nghề nghiệp ngoài giảng đường. Không ít người lựa chọn đi làm sớm, học nghề, tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn hoặc khởi nghiệp thay vì tiếp tục theo đuổi một tấm bằng kéo dài nhiều năm.

Thành công không chỉ ở tấm bằng

Các chuyên gia cho rằng áp lực tài chính vẫn là nguyên nhân phổ biến khiến sinh viên bỏ học. Chi phí học tập, sinh hoạt và nhà ở tăng cao khiến nhiều người phải vừa học vừa làm. Không ít trường hợp buộc phải lựa chọn giữa tiếp tục học hay tham gia thị trường lao động để đảm bảo cuộc sống.

Bên cạnh đó, trải nghiệm đại học cũng đã thay đổi đáng kể sau đại dịch COVID-19. Việc học trực tuyến và học kết hợp mang lại sự linh hoạt nhưng đồng thời làm giảm cảm giác gắn kết với môi trường học tập. Các khảo sát tại Mỹ cho thấy cảm giác gắn kết với trường học của học sinh, sinh viên đã giảm trong những năm gần đây. Phần lớn sinh viên không tham gia hoạt động ngoại khóa hoặc các sự kiện trong khuôn viên trường.

Thách thức lớn nhất của giáo dục đại học hiện nay không còn đơn thuần là mở rộng cơ hội tiếp cận mà là giúp người học đi đến đích.

(Theo UNESCO)

Nhiều nhà xã hội học lại cho rằng, thế hệ trẻ ngày nay có xu hướng đánh giá thành công dựa trên trải nghiệm, khả năng phát triển bản thân và sự phù hợp với lối sống hơn là chỉ sở hữu một tấm bằng. Sự gia tăng tỉ lệ bỏ học có thể là một thách thức đối với các trường đại học, nhưng đồng thời cũng phản ánh một thực tế khác: người trẻ đang chủ động hơn trong việc tìm kiếm con đường phù hợp với chính mình.

Tại Mỹ, hơn 23% sinh viên đại học toàn thời gian bỏ học trước khi nhận bằng. Ở Úc, gần 1/4 sinh viên bắt đầu chương trình học năm 2017 không hoàn thành vào năm 2022. Tại Đan Mạch, Iceland, Slovenia và Ba Lan, ít nhất 15% sinh viên cử nhân bỏ học ngay trong năm đầu tiên. Ở một số nước Mỹ Latinh như Brazil, Colombia và Peru, tỉ lệ này vượt quá 20%.

Thu Thanh (theo UNESCO, Times)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI