Cố vấn lãnh tụ tối cao Iran: Đàm phán với Mỹ bế tắc vì 24 tỉ USD tài sản bị đóng băng

Cố vấn của nhà lãnh đạo tối cao Iran - ông Mohsen Rezaei

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CNN tại Tehran, ông Mohsen Rezaei- cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei -tuyên bố chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cần có động thái phá vỡ tình thế bế tắc hiện nay.

“Các cuộc đàm phán đang đình trệ và ông Trump phải là người tháo gỡ tình hình. Quả bóng hiện nằm trong sân của ông ấy" - Rezaei nói.

Theo ông, Iran yêu cầu Mỹ giải phóng tổng cộng 24 tỉ USD tài sản bị đóng băng như một biện pháp xây dựng lòng tin. Tehran muốn nhận trước 12 tỉ USD ngay sau khi ký một thỏa thuận tạm thời, và phần còn lại sẽ được giải ngân ở giai đoạn tiếp theo.

“Đây là tiền của chúng tôi, không phải tiền của Mỹ,” ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng việc giải phóng khoản tiền này sẽ mở ra “một chân trời mới” trong quan hệ song phương.

Tuy nhiên, phía Mỹ được cho là lo ngại việc trả lại tài sản quá sớm có thể khiến Washington mất đi đòn bẩy quan trọng trong đàm phán. Tổng thống Trump cũng muốn đạt một thỏa thuận được đánh giá là cứng rắn hơn đáng kể so với thỏa thuận hạt nhân năm 2015, dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.

Trong cuộc trao đổi, ông Rezaei cũng cảnh báo Iran có thể mở rộng phạm vi xung đột nếu Mỹ tiếp tục các hoạt động quân sự chống Tehran.

Ông cho biết Iran có thể kéo chiến sự vượt ra ngoài khu vực Vịnh Ba Tư, từ eo biển Hormuz đến Ấn Độ Dương, eo biển Bab al-Mandab, Biển Đỏ và thậm chí cả Địa Trung Hải.

“Nếu chiến tranh tiếp diễn, chúng tôi sẽ tạo ra một mặt trận khác bằng cách tấn công thêm các căn cứ Mỹ ngoài những mục tiêu đã bị nhắm tới" - ông tuyên bố, dù vẫn nhận định “khả năng chiến tranh toàn diện là thấp”.

Liên quan đến khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Lãnh tụ tối cao Iran, Rezaei bác bỏ hoàn toàn viễn cảnh này.

“Điều đó sẽ không xảy ra. Chúng tôi mới đang ở giai đoạn đầu của đàm phán và chính ông Trump đã khiến tiến trình bị đình trệ" - ông nói.

Hình ảnh nhà lãnh đạo tối cao hiện tại của Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei trên đường phố Tehran

Trước đó, Tổng thống Trump từng phát biểu rằng ông và lãnh tụ Iran “dường như đang hòa thuận” và ông sẽ cảm thấy “vinh dự” nếu có cơ hội gặp trực tiếp.

Ông Rezaei cũng tái khẳng định lập trường của Tehran về quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược mà khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua trước chiến tranh.

Theo ông, Iran và Oman có chủ quyền chung đối với eo biển này và sẽ cùng quản lý hoạt động hàng hải tại đây. Tehran cũng để ngỏ khả năng áp dụng các khoản phí đối với tàu thuyền qua lại nhằm trang trải chi phí duy trì an ninh và vận hành tuyến đường biển chiến lược.

Ông Mohsen Rezaei là một trong những nhân vật kỳ cựu có ảnh hưởng lớn trong giới an ninh Iran. Ông từng tham chiến trong cuộc chiến Iran – Iraq và giữ chức Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từ năm 1981 đến 1997.

Trong cuộc chiến kéo dài 40 ngày giữa Iran với liên minh Mỹ - Israel bắt đầu từ cuối tháng 2 năm nay, Tehran đã đáp trả bằng hàng loạt cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự, năng lượng và dân sự tại nhiều quốc gia trong khu vực. Iran cũng bị cho là đã phóng tên lửa về phía căn cứ quân sự Diego Garcia của Mỹ - Anh ở Ấn Độ Dương, cho thấy khả năng tấn công tầm xa của nước này.

Dù vậy, Rezaei vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận hạt nhân lâu dài với Washington, viện dẫn việc ông Trump từng rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 và cho rằng chiến lược đàm phán hiện nay của Nhà Trắng vẫn “thiếu rõ ràng”.

Trọng Trí (theo CNN)