Ung thư vùng kín ở nam giới: tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua

“Do nhận thức cộng đồng về ung thư sinh dục ở nam giới còn hạn chế, bệnh nhân nam thường rất ngại việc đi khám nam khoa, nên khiến nhiều người bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị” - bác sĩ Mai Bá Tiến Dũng chia sẻ.

Nhiều người bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị

Trước đây, ung thư dương vật và ung thư tinh hoàn chỉ gặp ở nam giới từ 40 tuổi trở lên. Tuy nhiên, gần đây đã ghi nhận nhiều trường hợp từ 25-28 tuổi mắc bệnh. Nhiều bệnh nhân trẻ phát hiện bệnh muộn, làm giảm cơ hội điều trị bảo tồn và ảnh hưởng khả năng sinh sản. Như trường hợp một bệnh nhân nam 28 tuổi khi có vấn đề về vùng kín, anh cứ âm thầm chịu đựng, tự mua thuốc uống với hy vọng không phải đi khám vì sợ người quen nhìn thấy.

Bác sĩ Mai Bá Tiến Dũng khám, tư vấn cho người bệnh - Ảnh do bệnh viện cung cấp

Đến khi đau nhức, khó chịu, anh đến Bệnh viện Bình Dân thì ung thư dương vật đã ở giai đoạn trễ, bác sĩ phải chỉ định phẫu thuật cắt đoạn “của quý”. Sau điều trị 1 năm, bệnh nhân không ghi nhận tái phát. Người bệnh mong muốn được tái tạo dương vật để có thể sinh hoạt bình thường. Các bác sĩ đã thực hiện phẫu thuật tạo hình bằng vạt da cẳng tay quay, giúp phục hồi hình thể và chức năng cho bệnh nhân.

Bác sĩ Mai Bá Tiến Dũng cho hay: “Chúng tôi hiếm khi gặp bệnh nhân ung thư dương vật ở giai đoạn sớm, phần lớn đã ở giai đoạn trễ nên không còn cơ hội điều trị bảo tồn. Đáng lo ngại, gần đây, ung thư dương vật đang tăng lên, hầu như tuần nào ê kíp cũng phải phẫu thuật xử lý ung thư cho bệnh nhân”.

Trong khi đó, điều trị ung thư cơ quan sinh dục nam không chỉ tập trung vào kiểm soát bệnh, mà còn phải quan tâm đến việc bảo tồn khả năng sinh sản cho người bệnh. Xạ trị và hóa trị đều có thể gây tổn thương tế bào sinh tinh, làm suy giảm hoặc mất khả năng sản xuất tinh trùng. Vì vậy, bảo tồn khả năng sinh sản là một phần quan trọng trong chiến lược điều trị. Với nam giới trưởng thành, giải pháp phổ biến là lưu trữ tinh trùng trước điều trị để sử dụng cho các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản sau này.

Trên thực tế, việc phát hiện sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn tạo cơ hội bảo tồn cơ quan, chức năng sinh lý và khả năng sinh sản cho người bệnh.

Tuy nhiên, ung thư sinh dục nam thường tiến triển chậm, âm thầm ít triệu chứng, nên khó để gây chú ý cho nam giới trong giai đoạn đầu. Thông thường, chỉ xuất hiện một nốt nhỏ ở vùng quy đầu, hoặc dưới da quy đầu. Sau đó, tổn thương phát triển từ từ qua khoảng 6 tháng đến 1 năm thì có thể hình thành khối sùi lớn giống bông cải. Lúc này, bệnh đã vào giai đoạn khá muộn.

Chưa kể khối sùi khiến người bệnh nhầm lẫn với sùi mào gà, rồi ngại đi khám, hoặc điều trị không đúng hướng. Lưu ý, vết sùi ung thư có chân tổn thương, lan rộng và dễ chảy máu.

Còn ung thư tinh hoàn thường diễn tiến âm thầm hơn. Người bệnh hầu như không có triệu chứng đau hay khó chịu. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện một khối nhỏ trong tinh hoàn khi tự kiểm tra, hoặc đến khi khối u phát triển lớn mới đi khám.

Làm sao biết có bệnh?

Theo bác sĩ Mai Bá Tiến Dũng, ung thư sinh dục nam diễn tiến âm thầm, nên nam giới cần chủ động tự kiểm tra cơ quan sinh dục thường xuyên. Nam giới không nên chủ quan trước những thay đổi bất thường ở cơ quan sinh dục, dù là rất nhỏ. Trong đó, ung thư dương vật là bệnh lý không phổ biến nhưng thường được phát hiện muộn do người bệnh chủ quan, hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính khác.

Nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh như nam giới không cắt bao quy đầu có nguy cơ cao hơn do dễ tích tụ bựa sinh dục, gây viêm nhiễm kéo dài và kích thích mạn tính ở dương vật. Đặc biệt, hẹp bao quy đầu được xem là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Những người bị hẹp bao quy đầu có nguy cơ mắc ung thư dương vật cao gấp hơn 10 lần so với người bình thường.

Nhiễm vi rút HPV, đặc biệt là các chủng HPV 16 và HPV 18, cũng liên quan chặt chẽ đến sự hình thành ung thư dương vật. Quan hệ tình dục không an toàn, có nhiều bạn tình làm tăng nguy cơ nhiễm HPV, từ đó thúc đẩy sự phát triển của bệnh. Ngoài ra, một số tổn thương tiền ung thư như viêm bao quy đầu xơ tắc, bạch sản, sùi mào gà... nếu không được điều trị triệt để cũng có thể tiến triển thành ung thư.

Bác sĩ nam khoa khuyến cáo: mỗi lần tắm rửa, nam giới nên tự quan sát và sờ kiểm tra 2 bên tinh hoàn. Khi vệ sinh và lộn bao quy đầu cũng cần chú ý xem có xuất hiện tổn thương bất thường hay không. Một khi nghi ngờ, hãy đến ngay bệnh viện có chuyên khoa nam học để được tầm soát sớm. Ở trẻ nhỏ, người lớn cần nhắc nhở trẻ chú ý vệ sinh cơ quan sinh dục hằng ngày. Cha mẹ nên trò chuyện, chia sẻ cùng con nhằm phát hiện sớm và điều trị hẹp bao quy đầu ở trẻ em. Nam giới trưởng thành phải quan hệ tình dục an toàn, điều trị triệt để các tổn thương tiền ung thư và chủ động tiêm vắc xin HPV.

Với ung thư tinh hoàn, dấu hiệu thường gặp là khối u trong bìu, ở nam giới trẻ tuổi. Nhưng giống như ung thư dương vật, ung thư tinh hoàn giai đoạn đầu thường ít triệu chứng, âm thầm, dễ bị bỏ qua. Dấu hiệu phổ biến nhất là người bệnh tự phát hiện bìu to bất thường, hoặc sờ thấy một khối u trong tinh hoàn. Khối u có thể gây đau hoặc hoàn toàn không đau. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như đau âm ỉ vùng bẹn bìu hoặc bụng dưới, cảm giác nặng bìu, tụ dịch trong bìu gây khó chịu, đau lưng hoặc xuất hiện hạch vùng bẹn.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn gồm tinh hoàn ẩn, với nguy cơ cao gấp 2,5-11 lần so với người bình thường, tinh hoàn teo nhỏ hoặc phát triển bất thường. Có người thân trong gia đình từng mắc ung thư tinh hoàn, người có tiền sử quai bị, tràn dịch màng tinh hoàn hoặc thoát vị bẹn.

Phạm An