Khấu trừ chi phí y tế, giáo dục là đúng đắn, nhân văn

07/06/2026 - 15:40

PNO - Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó cho phép người nộp thuế được khấu trừ thêm các khoản chi phí về y tế, giáo dục và đào tạo trước khi xác định thu nhập tính thuế.

Theo đó, chi phí khám và chữa bệnh thuộc phạm vi danh mục bảo hiểm y tế chi trả được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng mỗi năm; chi phí cho giáo dục và đào tạo được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng mỗi năm. Dự kiến, hiệu lực thi hành nghị định này là từ ngày 1/7/2026, trùng với thời hiệu thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Theo Bộ Tài chính, việc áp dụng phương án này sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.697 tỉ đồng mỗi năm nhưng sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng chi tiêu, nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy sự minh bạch trong hệ thống quản lý thuế.

Người dân làm thủ tục nộp thuế tại cơ quan Thuế TPHCM
Người dân làm thủ tục nộp thuế tại cơ quan Thuế TPHCM

Nhận xét về chính sách này, luật sư Nguyễn Đức Nghĩa - Chủ tịch Đại lý thuế Trí Nguyễn - cho rằng, đây là chính sách thể hiện rõ tính nhân văn. Theo ông, chi phí học hành và tự đào tạo là khoản chi thiết yếu của mọi gia đình. Không chỉ con cái, chính bản thân người lao động cũng phải liên tục đầu tư nâng cao trình độ, như học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ mới, học các khóa ngắn hạn để duy trì năng lực nghề nghiệp và gia tăng thu nhập, đặc biệt là khi bộ máy quản lý nhà nước đang được tinh gọn.

Bên cạnh đó, dù có bảo hiểm y tế, chi phí chăm sóc cha mẹ già yếu hay điều trị bệnh hiểm nghèo, bệnh mạn tính cũng là gánh nặng tài chính lớn đối với người lao động. Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa cho rằng, 2 mức chi phí y tế và giáo dục được đề xuất khấu trừ (23 và 24 triệu đồng mỗi năm) là phù hợp. Với ý kiến cho rằng cần có sự phân biệt giữa vùng có chi phí sinh hoạt cao thấp chứ không nên cào bằng, ông cho rằng, về lý thuyết, phân vùng là cần thiết nhưng sẽ khiến chính sách khó thực thi và cũng không đảm bảo công bằng trên phạm vi toàn quốc.

Ông phân tích, nếu chỉ chia 2 vùng gồm thành phố và nông thôn thì những nơi từng là huyện ngoại thành TPHCM như Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, Cần Giờ sẽ được xem là vùng gì. Nhưng nếu chia thành nhiều vùng hơn thì lại càng rắc rối, phát sinh vô số khiếu nại, tranh cãi. Hơn nữa, việc chia vùng sẽ gây ra cảnh có người hưởng lợi kép nhưng có người lại thiệt thòi kép.

Tiến sĩ Hồ Trần Quốc Hải (Trường đại học Luật TPHCM) cho rằng, xã hội ngày nay đã thay đổi sâu sắc, không còn chuyện “học một nghề, làm cả đời”. Sự xuất hiện của máy móc, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mới khiến nhiều công việc cũ mất đi, trong khi những công việc mới đòi hỏi hệ kỹ năng khác. Do đó, người lao động buộc phải học tập để theo kịp, và việc học này không nhất thiết chỉ qua trường lớp chính quy.

Theo ông, việc học có thể diễn ra dưới nhiều hình thức: học chính quy ở trường đại học, cao đẳng, trung cấp; học ở doanh nghiệp khi công ty đổi mới, sắp xếp bộ máy và cần đào tạo lại công nhân; học theo các chương trình ngắn hạn hay đợt tập huấn. Ông cho rằng, chính sách khấu trừ chi phí giáo dục, y tế không chỉ giúp người lao động có thêm tiền trang trải cuộc sống mà còn tạo cơ hội để họ được chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và nâng cao kiến thức để thích nghi với sự thay đổi.

“Sự hỗ trợ về y tế, giáo dục thông qua giảm trừ chi phí trước khi tính thuế thu nhập cá nhân là rất cần thiết, nhân văn. Chính sách này cần được hiện thực hóa bằng cách giải quyết nhanh thủ tục hành chính” - ông nêu mong muốn.

Thanh Hoa

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI