Phân loại rác là bài học đầu tiên

Ở Thụy Sĩ, phân loại rác thải là một trong những bài học đầu tiên học sinh cần được dạy tại trường

“Nếu bạn phân loại rác đúng thì bạn có thể tự gọi mình là chuyên gia tái chế” là câu khẩu hiệu được viết trang trọng ngay trên những bức tường của các trường tiểu học ở Thụy Sĩ. Ngay từ những buổi học đầu tiên, giáo viên ở đây đã dành nhiều thời gian để học sinh hiểu được tầm quan trọng của phân loại rác. Vứt rác ở đâu, phân loại rác từ giấy báo đến chai lọ, nhôm sắt và rác hữu cơ là những điều cơ bản các em phải thuộc nằm lòng. Ngoài những kiến thức được học ở trường, trẻ em còn được đưa đến tham quan nhà máy xử lý rác tại địa phương để tận mắt chứng kiến quá trình xử lý chuyên nghiệp. Những người phụ trách hướng dẫn sẽ luôn nói lời cảm ơn các em vì đã góp phần giúp công việc với rác thải của họ được thuận tiện, dễ dàng hơn.

Có lần tôi gửi ảnh chụp bàn học tại một trường cấp II ở Gia Lai cho một người bạn Thụy Sĩ. Anh ấy bị sốc vì chưa bao giờ tưởng tượng một chiếc bàn học lại có thể chi chít các vết mực và nhiều hình vẽ bậy đến vậy. Anh nói nếu việc này xảy ra ở Thụy Sĩ, cả học sinh lẫn phụ huynh sẽ gặp rắc rối lớn với nhà trường và lãnh đạo thành phố. Tôi ngạc nhiên hỏi: “Lãnh đạo thành phố cũng quan tâm tới việc nhỏ như vậy ư?”. Bạn giải thích, việc tưởng nhỏ nhưng không hề nhỏ. Điều đó cho thấy việc dạy và học có vấn đề vì học sinh không có ý thức giữ gìn vệ sinh cho chính chỗ học tập của mình thì nói gì tới việc giữ vệ sinh chung và bảo vệ môi trường! Tôi đã không tin chuyện này lắm, cho tới khi đưa con sang Thụy Sĩ, bắt đầu nhập học ở khối tiểu học. Lớp học được trang trí nhiều tranh ảnh đẹp mắt còn bàn học luôn sạch sẽ như mới.

Nếu đa phần trẻ em Việt Nam có trải nghiệm khá tệ về nhà vệ sinh trường học thì ở Thụy Sĩ, nhà vệ sinh ở trường học lại vô cùng sạch sẽ. Trẻ em học xong thường tắm gội trong nhà vệ sinh của trường rồi mới về nhà.

Ở Thụy Sĩ, học cưỡi ngựa là một kỹ năng cần thiết để trẻ tăng sự kết nối với thiên nhiên, động vật

Một trong những niềm tự hào của Thụy Sĩ là các hồ nước chuẩn sạch có thể uống trực tiếp khi bơi lội hay đi thuyền. Để giữ được nguồn nước sạch này, người Thụy Sĩ cũng bắt đầu từ việc giáo dục cho trẻ em, không chỉ ở trường mà còn ở mỗi gia đình. Cha mẹ có trách nhiệm hướng dẫn và làm gương. Các loại hóa chất như bột giặt, nước rửa chén, nước lau nhà… được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng tại siêu thị và truyền thông rộng rãi ý thức sử dụng vừa tiết kiệm, vừa bảo vệ môi trường.

Có lần, tôi định vứt mấy viên thuốc cảm đem từ Việt Nam sang thì bạn cùng nhà cản, giải thích ở Thụy Sĩ muốn vứt thuốc hay các sản phẩm tương tự phải đem ra tiệm thuốc để họ phân loại và xử lý cho đúng, không vứt như rác thông thường. Nghe có vẻ phức tạp nhưng ngẫm lại thì thấy họ làm đúng. Đã có những số liệu thống kê việc nhiều loại cá ở Thụy Sĩ sinh trưởng không bình thường, thậm chí dị dạng vì nguồn nước gần đó bị ô nhiễm bởi các loại hóa chất liên quan tới thuốc y tế.

Trần Thị Duyên (từ Thụy Sĩ)