Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu

Tập cho con sống chung với lụt

09/01/2026 - 06:00

PNO - Trận lụt đó khiến chúng tôi không còn chủ quan với thiên tai và xác định quan trọng nhất vẫn là trang bị cho con cháu kỹ năng chống chọi, thoát hiểm khi gặp biến cố.

Tôi sinh ra, lớn lên ở một vùng quê thuộc tỉnh Phú Yên (trước đây). Mùa hè nóng nực, chúng tôi hay ra sông tắm. Mùa đông lạnh lẽo, gặp những đợt mưa dài, chúng tôi như mở cờ trong bụng. Đứa nào cũng trông cho ngập sâu hơn để rủ nhau chặt chuối đóng bè chống đi chơi. Nhờ “thèm” nước, trẻ quê tôi mười đứa hết chín đều biết bơi và ít nhiều có kỹ năng chèo chống.

Trẻ em cần được làm quen với sông nước từ nhỏ để biết ứng phó khi có mưa lũ  - Ảnh do tác giả cung cấp
Trẻ em cần được làm quen với sông nước từ nhỏ để biết ứng phó khi có mưa lũ - Ảnh do tác giả cung cấp

Biến đổi khí hậu, cộng thêm hệ quả tàn phá môi sinh đầu nguồn khiến quê tôi - một vùng quê có lịch sử chưa bao giờ biết lụt - lần đầu nếm mùi thủy tai. May thay, trong xóm không ai thiệt mạng nhờ những kỹ năng sống còn được trang bị vô tình trong quá khứ (bơi lội, chèo chống, đóng bè…).

Không ai nghĩ các trò chơi con trẻ một thời khi gặp tai ương lại được việc. Anh Hai tôi thuở nhỏ mê chống bè chuối, giờ đây lúc nước mới mấp mé ngoài đường anh đã hò hét kêu chặt chuối, đẵn tre đóng bè. Lúc nước dâng cao, tắc đường, chiếc bè ấy đã thành bè cứu sinh chuyển thức ăn, nước uống, cả thuốc chữa bệnh đến các nhà bị ngập sâu. Trận lụt đó khiến chúng tôi không còn chủ quan với thiên tai và xác định quan trọng nhất vẫn là trang bị cho con cháu kỹ năng chống chọi, thoát hiểm khi gặp biến cố.

Con trai tôi bị chứng “nhát nước” nên rất khó rèn kỹ năng bơi lội. Một lần nghỉ lễ, cháu lên nhà chị tôi chơi. Nhà chị tôi ở vùng trũng gần sông. Năm ấy, lụt đến sớm. Vợ chồng tôi lo cháy ruột nhưng chị tôi gọi điện trấn an: “Dì dượng đừng lo. Cứ để thằng Út ở chơi một chuyến cho biết mùi… lũ lụt”. Vợ chồng con cái nhà chị đều bơi lội như rái, chống chèo thành thạo. Thêm nữa, do chạy lụt thường xuyên, kỹ năng ứng phó lụt rất bài bản.

Hôm ấy, tấm ảnh tôi nhận được từ chị là ảnh cậu con nhát nước của tôi đang ngồi trên bè chuối cười toe giữa biển nước mênh mông. Từ đó, năm nào tới mùa lụt, vợ chồng tôi cũng gửi con sang nhà dì để tham gia “chống lụt” - kỳ thực là rèn cho con kỹ năng sinh tồn.

Giờ thì con tôi đã biết bơi, kiến thức về lụt lội còn hơn cả cha mẹ. Trong trận lụt kinh hoàng vừa qua, khi cả nhà dắt díu nhau lên gác tránh lụt, con đã nhắc cha mang theo dao rựa “để lúc nước dâng cao quá có cái mà dỡ ngói chui lên”…

Y Nguyên (Đắk Lắk)

Mời bạn đọc tham gia diễn đàn “Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu”

Biến đổi khí hậu không còn là dự báo xa xôi mà đã hiện diện rất cụ thể trong cuộc sống mỗi gia đình, mỗi vùng miền, mỗi quốc gia. Trong bối cảnh ấy, câu hỏi đặt ra không chỉ là dạy trẻ biết gì, mà quan trọng hơn là dạy trẻ sống thế nào để thích ứng và chung tay gìn giữ hành tinh.

Diễn đàn “Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu” được mở ra nhằm tạo không gian đối thoại cởi mở để bạn đọc bày tỏ quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giới thiệu mô hình giáo dục kỹ năng sinh tồn, bảo vệ môi trường; đồng thời đề xuất các sáng kiến và giải pháp cho tương lai. Mỗi góc nhìn, mỗi câu chuyện sẽ góp phần chuẩn bị hành trang vững vàng hơn cho thế hệ trẻ trước những thách thức của thời đại.

Bài viết từ 800-1.200 chữ tham gia diễn đàn gửi về email: toasoan@baophunu.org.vn.

Theo bạn, có nên mạnh tay phạt tù người ngoại tình?
 

news_is_not_ads=
TIN MỚI