Người trẻ cô đơn nơi công sở

Những "khoảnh khắc con người" biến mất

Văn phòng hiện đại được thiết kế như những không gian năng động nhưng lại đang trở thành nơi cô đơn. Cô đơn tại nơi làm việc không còn là trạng thái cảm xúc tạm thời mà đã trở thành một “đại dịch”. Phân tích của các nhà khoa học hành vi tại Đại học Bang Portland (Mỹ) vào năm 2025 chỉ ra nghịch lý: dù bận rộn đến mấy, con người vẫn cảm thấy trống trải khi thiếu đi những kết nối.

Tại Úc, tiến sĩ Natalie Cummins - giảng viên Trường Kinh doanh, Đại học Công nghệ Sydney - cảnh báo, có 2/5 người lao động cảm thấy cô đơn thường xuyên. Đây không phải là thống kê xã hội đơn thuần mà là bài toán quản trị nan giải, bởi sự cô độc trực tiếp làm suy giảm khả năng tập trung, hiệu suất và sức sáng tạo của mỗi cá nhân.

Nguyên nhân của tình trạng trên bắt nguồn từ sự thay đổi cấu trúc việc làm khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng ngày càng phổ biến. Khi những nhiệm vụ đơn giản được giao cho robot, nhân viên sẽ còn lại những công việc khó khăn, tốn nhiều thời gian và khó định lượng. Điều này khiến họ mất đi cảm giác đạt được thành tựu nhanh chóng vốn là động lực tinh thần quan trọng.

Những cuộc trò chuyện trực tiếp bên máy pha cà phê hay những trao đổi ngắn ngủi giữa các thành viên dần bị thay thế bằng những dòng lệnh khô khan. Nghiên cứu cho thấy những người dành nhiều thời gian tương tác với chatbot thường có xu hướng cảm thấy tách biệt, lệ thuộc vào cảm xúc ảo và giảm dần khả năng xã hội hóa trong đời thực.

Giữa dòng chảy số hóa là sự cô đơn của những nhân viên thiếu kết nối - Ảnh minh hoạ: Lori Van Buren (Albany Times)

Cần giải pháp quản lý sự cô đơn

Nhiều nhân viên trẻ thậm chí sử dụng ChatGPT như một “quân sư” giúp giải quyết những tương tác xã hội khó khăn. Thay vì đối thoại trực tiếp, họ chọn cách gửi email hoặc nhờ AI soạn thảo nội dung đối phó với sếp. Điều này gây ra sự thất vọng cho các thế hệ đi trước và làm cho khoảng cách giữa con người ngày càng xa hơn. Khi sự cô đơn trở thành mạn tính, nó dẫn đến một vòng xoáy tiêu cực, bao gồm mệt mỏi cảm xúc, suy giảm nhận thức và tăng tỉ lệ vắng mặt.

Để giải quyết vấn đề này, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị. Không nên xem nỗi cô đơn là vấn đề cá nhân mà cần tìm cách quản lý nó như một rủi ro trong kinh doanh. Tiến sĩ Natalie Cummins cho rằng, các tổ chức cần tích hợp nhóm chỉ số về sự gắn kết xã hội vào báo cáo đánh giá hiệu quả. Việc đo lường cảm giác cô đơn thông qua các thang đo khoa học sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện được những khoảng trống để kịp thời can thiệp.

Giải pháp còn nằm ở việc thiết kế lại quy trình làm việc tạo ra những không gian sinh hoạt chung ấm cúng. Người lãnh đạo cần đóng vai trò điều phối sự gắn kết. AI và robot có thể mang lại năng suất nhưng không thay thế lời động viên và những nụ cười thấu cảm. Cho nên, đầu tư vào sự kết nối con người chính là khoản đầu tư bền vững cho tương lai doanh nghiệp.

Linh La (theo The Conversation, OBP, Fortune, ITWeb, HR Leader)