Điện thoại thông minh đang góp phần làm giảm tỉ lệ sinh?

09/06/2026 - 15:41

PNO - Trong khi nhiều chính phủ trên thế giới đang tìm cách đối phó với tình trạng tỉ lệ sinh suy giảm, các nghiên cứu mới từ Mỹ cho rằng một yếu tố quan trọng có thể đã bị bỏ qua: sự phổ biến của điện thoại thông minh.

Tỷ lệ sinh ở nhiều nước trên toàn cầu giảm liên tục. Ảnh: Getty
Tỉ lệ sinh ở nhiều nước trên toàn cầu giảm liên tục - Ảnh: Getty Images

Một nghiên cứu mới của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) đặt ra giả thuyết gây chú ý: sự phổ biến của điện thoại thông minh có thể là một trong những nguyên nhân góp phần làm giảm tỉ lệ sinh.

Các nhà nghiên cứu tìm cách lý giải vì sao tỉ lệ sinh tại Mỹ đã giảm khoảng 22% kể từ năm 2007 - thời điểm iPhone lần đầu ra mắt. Trước đây, nhiều chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 là nguyên nhân chính khiến người dân ngại sinh con. Tuy nhiên, ngay cả khi kinh tế phục hồi, tỉ lệ sinh vẫn tiếp tục đi xuống.

Nhà kinh tế học Caitlin Myers và nghiên cứu sinh Ezekiel Hooper đã phân tích giai đoạn 2007-2011, khi iPhone chỉ được phân phối qua mạng AT&T tại Mỹ. Nhóm nghiên cứu so sánh các khu vực có độ phủ sóng AT&T cao với những nơi ít tiếp cận dịch vụ này.

Kết quả cho thấy việc tiếp cận smartphone có liên quan đến mức giảm sinh từ 4,5%-8% ở nhóm tuổi 15-19 và từ 3,2%-6,6% ở nhóm tuổi 20-24. Tác động tương tự cũng xuất hiện ở các nhóm tuổi lớn hơn nhưng thấp hơn.

Theo các tác giả, smartphone không phải nguyên nhân duy nhất, song có thể đã làm thay đổi đáng kể hành vi xã hội sau năm 2007. Thời gian gặp gỡ trực tiếp giữa bạn bè, các cặp đôi giảm xuống, trong khi việc sử dụng nội dung trực tuyến gia tăng mạnh.

Một nghiên cứu khác của Đại học Cincinnati công bố tháng 5/2026 cũng ghi nhận xu hướng tương tự tại 128 quốc gia. Dữ liệu cho thấy tỉ lệ sinh vị thành niên giảm nhanh hơn ở những nơi smartphone trở nên phổ biến.

Các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là tác động của một “cú sốc công nghệ toàn cầu” làm thay đổi cách con người giao tiếp, xây dựng quan hệ và quyết định sinh con.

Hiện nhiều quốc gia đang đối mặt với tình trạng giảm sinh và già hóa dân số. Mỹ ghi nhận tỉ lệ sinh thấp nhất lịch sử, trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đã chi hàng tỉ USD để khuyến khích sinh con nhưng hiệu quả còn hạn chế.

Dù chưa thể khẳng định smartphone là nguyên nhân trực tiếp, các nghiên cứu mới cho thấy công nghệ có thể đang tác động mạnh đến đời sống xã hội và xu hướng sinh sản trên toàn cầu.

Thảo Nguyễn (theo France 24)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI